नेपाली कांग्रेस महाधिवेशन: भिन्न समूहका गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा महामन्त्रीमा विजयी, नतिजाले के सङ्केत गर्छ?

सत्तारूढ नेपाली कांग्रेसमा महामन्त्रीका दुई पदमा गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा निर्वाचित भएको सो पार्टीको केन्द्रीय निर्वाचन समितिले जनाएको छ।

भर्खरै सकिएको मतगणनाअनुसार थापा ३,०२३ र शर्मा १,९८४ मत ल्याएर विजयी भएको निर्वाचन समितिका सदस्य सीताराम केसीले बीबीसीलाई बताए।

दुवै जना कांग्रेसको भातृसङ्गठन नेपाल विद्यार्थी सङ्घबाट पार्टी राजनीतिमा प्रवेश गरेका हुन्।

थापा र मीनेन्द्र रिजाल शेखर कोइराला प्यानलबाट, प्रकाशशरण महत र प्रदीप पौडेल सभापति शेरबहादुर देउवा प्यानलबाट, शर्मा प्रकाशमान सिंह प्यानलबाट अनि राजाराम कार्की विमलेन्द्र निधि प्यानलबाट महामन्त्री पदका उम्मेदवार थिए।

निर्वाचन समितिका अनुसार १४ औँ महाधिवेशनअन्तर्गत सोमवार भएको मतदानमा ४,६८२ जनाले मतदान गरेका थिए। खसेका ३३ मत बदर भएका थिए।

उपसभापति पदमा कोइराला समूहका धनराज गुरुङ र देउवा समूहका पूर्णबहादुर खड्का विजयी घोषणा भइसकेका छन्।

सबैभन्दा पहिला सभापति पदमा देउवा निर्वाचित भएको घोषणा गरिएको थियो।

के भन्छन् गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा?

सर्वाधिक मत ल्याएर महामन्त्री निर्वाचित थापाले सबैको मन जितेर अगाडि बढ्ने आफ्नो प्रयास रहने बताए।

"इमान्दारीपूर्वक म आफ्नो जिम्मेवारी निर्वाह गर्नेछु। एउटा समूहको तर्फबाट लडेको थिएँ, तर अब म सिङ्गो पार्टीको महामन्त्री हुँ," उनले भने।

सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै शर्माले आफ्नो व्यक्तिगत वा गुटगत जित नभएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

"बदलिएको कांग्रेस बनाउने आकाङ्क्षाको जित भएको छ। कांग्रेस हिजोको जस्तै अब चल्दैन। कांग्रेस रूपान्तरित भएर जान्छ," उनले भने।

कांग्रेसको विधानअनुसार केन्द्रीय कार्यसमितिका पदाधिकारीमध्ये एक सभापति, दुई उपसभापति, दुई महामन्त्री र आठ सहमहामन्त्री पदका लागि निर्वाचन गराउने व्यवस्था छ।

कोषाध्यक्ष चाहिँ निर्वाचित केन्द्रीय सदस्यमध्ये एक जना निर्वाचित हुने विधानमा उल्लेख छ।

त्यसैगरी खुला केन्द्रीय सदस्य ३५ जना, महिला नौ, प्रत्येक प्रदेशबाट तीन-तीन गरी २१, मधेशी र दलित नौ-नौ, आदिवासी जनजातिबाट १५, खसआर्यबाट १३, थारू चार, मुस्लिम तीन र पिछडिएको क्षेत्र, अल्पसङ्ख्यक तथा अपाङ्गता भएकाबाट एक-एक गरी १३४ पदाधिकारी तथा सदस्य निर्वाचनबाट चुनिने व्यवस्था छ।

माथि उल्लिखितबाहेक केन्द्रीय सभापतिले ३३ जना मनोनीत गर्ने पार्टीको विधानले व्यवस्था गरेको छ।

परिणामले के सङ्केत गर्छ?

देउवा सभापतिमा दोहोरिए पनि अरू मुख्य पदमा अर्को समूहका नेताहरू पनि चुनिएका छन्।

उपसभापतिमा खड्का देउवानिकट भए पनि अर्का उपसभापति गुरुङ शेखर कोइराला समूहका नेता हुन्।

महामन्त्रीमा निर्वाचित भएका नेताद्वय थापा र शर्मा दुवै जना देउवाइतर समूहका हुन्।

"यो नतिजाले एउटा प्रष्ट सङ्केत के गर्छ भने नेपाली कांग्रेसको आमपङ्क्ति रूपान्तरणका लागि नेतृत्व हस्तान्तरणका लागि आतुर छ," राजनीतिक विश्लेषक विष्णु सापकोटाले बीबीसीसँग भने।

"आगामी महाधिवेशनबाट कांग्रेसमा आमूल रूपमा नयाँ नेतृत्व आउँछ र त्यसपछि कांग्रेस त्यसैले अगाडि बढ्छ जस्तो लाग्छ।"

पार्टी नेतृत्व परम्परागत रूपमा कब्जा भएको स्थितिबाट मुक्त गराउने प्रयास गरिए पनि त्यो पूर्ण रूपमा सफल नहुँदा सभापतिमा देउवा पुनः निर्वाचित भएको सापकोटाको ठम्याइ छ।

"तर यसपालि पुनर्निर्वाचित भए पनि नेतृत्व हस्तान्तरणका लागि अब देउवा तयार रहनुपर्छ भन्ने सन्देश पनि यसले दिएको छ," उनले थपे।

आफैँ महाधिवेशन प्रतिनिधिमा उठेका अर्का विश्लेषक पुरञ्जन आचार्य देउवाको विकल्पमा समयमै कसैलाई अगाडि सार्न नसक्नु पनि पुरानो नेतृत्व दोहोरिनुको एउटा कारण भएको बताउँछन्।

अरू पदमा देखिएको नतिजाले भने सकारात्मक सन्देश प्रवाह गरेको उनको तर्क छ।

"यो महाधिवेशनले नेपाली कांग्रेसबारे न्यारेटिभ परिवर्तन गरेको छ। कांग्रेस बूढाहरूको पार्टी हो भन्ने जुन न्यारेटिभ थियो त्यो परिवर्तन हुन्छ," बीबीसीसँग उनले भने।

रक्षामन्त्रीबाट किन दिए मीनेन्द्र रिजालले राजीनामा?

महामन्त्री पदमा पराजित मीनेन्द्र रिजालले रक्षामन्त्री पदबाट राजीनामा दिएका छन्।

मतगणनाको प्रारम्भिक परिणाम आउँदा आफू निकै पछि परेपछि उनले फेसबुकमा लेख्दै रक्षामन्त्रीको पदत्याग गर्ने घोषणा गरेका थिए।

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई राजीनामा बुझाएपछि रिजालले रक्षा मन्त्रालयमा पत्रकार सम्मेलन आयोजना गर्दै आफ्नो राजीनामाबारे जानकारी गराएका थिए।

"जे राजनीतिक सम्पत्ति आजका दिनमा मेरालागि आवश्यक हुन्थ्यो मैले चाहेका गर्न खोजेका काम गर्नका लागि। त्यो गुमाएँ कि जस्तो लाग्यो। एउटा निर्वाचन हारेको मात्रै होइन मसँग पुँजी रहेन जस्तो लागेर पनि रक्षा मन्त्रीबाट राजीनामा दिनुपर्छ भन्ने लाग्यो," आफ्नो राजीनामा घोषणा गर्दै रिजालले भने।

आगामी दिनमा पनि देशका लागि योगदान दिने वाचा गर्दै रिजालले पार्टी राजनीतिमा सक्रिय रहने नरहनेबारे आफूले कुनै निर्णय लिई नसकेको बताएका छन्।

सभापतिमा पराजित भएपछि के भन्छन् शेखर कोइराला?