محمد فهيم صابر

آب از جمله مهم ترين منابع حيات انسان ، حيوان و نبات است ، مردم افغانستان که بيشتر به کاروبار زراعت ومالداری مشغول اند به آب ضرورت زياد دارند.

برنامه را از اينجا بشنويد!

در روستا های افغانستان مردم آب طرف ضرورت شان را بيشتر از جوی های استفاده می کنندکه از کاريز ها، دريا ها و چشمه ها سرچشمه جاری اند.

گه گاهی جوی های آب که وسيله عنعنوی انتقال آب از يکجای به جای دگر اند، بند می شوند.

به گفته عبدالغزيز باشنده ولايت کندز دلايل که بيشتر باعث بند شدن جوی های آب می شوند،اين هاست:

"در اثر سيل ويا هم در فصل زمستان احتمال دارد که جوی ها بند شوند، در عين حال اگر جوی ها هر سال پاکاری نشوند، امکان بند شدن شان بيشتر می شود، همين اکنون درمحل ما چندين جوی آب بند است.

خاده دار و ميرآب سالانه وظيفه دارند تا با مردم کار جوی پاکی را تنظيم کنند .

حمد کاظم باشنده همين محل می گويد: "وقتی دريک محل آب نباشد، زراعت ومالداری نمی شود،حتی مردم با صدها مشکل آب آشاميدنی خود را به دست می آورند."

در دوران جنگ مردم افغانستان به خاطرنبود امنيت نتوانستند زراعت شان را به صورت عادی وعنعنوی پيش ببرند .

عبدالمجيد باشنده ولايت کاپيسا و دهقان باتجربه می گويد:" در گذشته تمام پاکاری کانال های آب ، جوی ها، چشمه ها و کاريز ها از جانب مردم انجام می شد."

مردم ولايت لوگردر ختم هر سال باهم جمع می شوند وبرای پاک کاری جوی های محل شان وتقسيم عادلانه آب تصميم می گيرند .

سميع الله يکی ازموسفيدان ولسوالی محمد آغه ولايت لوگرمی گويد:"ما هر سال يکنفر را به نام خاده دارتعيين می کنيم .

بعداخاده دار دوسه نفر را به نام ميراو (ميرآب ) تعيين می نمايد .

خاده دار و ميرآب از هر جريب زمين درختم سال يک سير گندم می گيرند ودر عوض وظيفه دارند تا مردم را برای جوی پاکی تنظيم کرده ازکارشان مواظبت کنند .

	جوی پاکی کاری دشوار نيست، اما اگر جوی جديدی حفرکنيم، کار بسيار مشکل خواهد بود.

اگر کسی به کار حاضرنشود، مجبور است درعوضش مرد کار را بگمارد واگرچنين هم نکرد، مجبور است ناغه بپردازد .

ما جوی های را که حتی طی سال های اخير درآنها آب نيامده هم پاک می کنيم، زيرا اگر جوی ها پاک کاری نشوند از بين ميروند و حدودش معلوم نمی شود و ما مجبور می شويم جوی های نو بکشيم.

جوی پاکی کاری بسيار دشوار و شاقه نيست، اما اگر بخواهيم جوی جديدی حفرکنيم، کار بسيار مشکلی را بايد به گردن بگيريم و مصرفی گزافی را هم بدوش می کشيم.