M23 yishe abasivile 'benshi' i Goma – Raporo ya HRW

Ahavuye isanamu, Getty Images
Umutwe wa M23wishe abasivilenibura 21 i Goma mu kwezi kwa Gashyantare(2), nk'uko bivugwa na raporo ya Human Rights Watch (HRW) yasohotse uyu munsi, ivuga ko abo ari abo wemeza neza, ko hari ibimenyetso ko hari n'abandi benshi bishwe.
Mu gusubiza ku birego biri muri raporo ya HRW umuvugizi wa M23 Lawrence Kanyuka yanditse ubutumwa kuri X avuga ko iyo raporo, hamwe n'iya Amnesty International iheruka gusohoka, ari "ibikoresho by'icengezamatwara bikorera ubutegetsi bwa Kinshasa".
Kanyuka yatangaje kandi raporo yasohowe na M23 mu cyumweru gishize ivuga ko mu mirwano yo gufata umujyi wa Goma hapfuye abantu 874 b'abarwanyi gusa.
M23 igenzura umujyi wa Goma kuva mu mpera z'ukwezi kwa Mutarama (1) uyu mwaka.
Raporo ya HRW ivuga ko tariki 22 Gashyantare (2) nibura imodoka eshatu za 'pickup' zirimo abarwanyi ba M23 zagiye mu bice bitandukanye bya Goma, abarwanyi bazirimo bakica abantu barindwi mu gace ka Katindo, ko nyuma habonetse indi mirambo 11 irimo umwana w'umuhungu hafi y'ahantu harimo kubakwa.
Iyi raporo ivuga ko ku munsi wakurikiyeho, aba barwanyi bakusanyije abantu "bagamije kubinjiza ku ngufu" muri M23, maze bakica batatu bagerageje gucika.
Raporo ya HRW ivuga ko ishingira ku makuru yahawe n'abatangabuhamya babonye ibyabaye.
Iyi raporo ikurikiye indi ya Amnesty International yasohotse mu cyumweru gishize yashinje M23 ubwicanyi, iyicarubozo n'ubundi bugizi bwa nabi ku hantu hatandukanye yafungiye abantu mu bice igenzura.
Mu kiganiro n'abanyamakuru mu cyumweru gishize ubwo AFC/M23 yatangazaga raporo yayo kuri bimwe mu bikorwa nk'ibyo yashinjwe mbere, umunyamabanga w'uyu mutwe Délion Kimbulungu yanenze raporo z'ibigo biharanira uburenganzira bwa muntu avuga ko ari "raporo zikorerwa kure [zigakorwa] n'abantu batageze aho ibyo bavuga bibera".
Clémentine de Montjoye, umushakashatsi muri Human Rights Watch ku karere k'ibiyaga bigari, muri iyi raporo avuga ko "kugenzurana ubugome Goma kwa M23 kwateye icyuka cy'ubwoba ku bafatwa nk'aho bakorana na leta ya Congo".
Clémentine agira ati: "Ubwicanyi mu kivunge busa n'aho atari ubw'abarwanyi bataye umurongo, ahubwo ni umuhate w'ubutegetsi bwa M23 mu gushyira imbaraga mu kugenzura mu buryo bwose bushoboka."
Ibyo, hamwe n'ubundi bwicanyi, HRW ivuga ko bwakorewe aho M23 ifungira abantu, ibyita "ibyaha by'intambara".
ONU, leta ya Kinshasa na bimwe mu bihugu by'iburengerazuba bishinja leta y'u Rwanda gufasha umutwe wa M23, ibyo Kigali ihakana. Muri iyi raporo, HRW ivuga ko leta y'u Rwanda "ishobora kuba umufatanyacyaha" wa M23 kuri ibi HRW ivuga ko ari ibyaha by'intambara bya M23.
Mu gutegura iyi raporo, HRW yemeza ko hagati ya Gashyantare (2) na Gicurasi (5) yaganiriye n'abantu 22 barimo ababonye ubwo bwicanyi, abafite benewabo bishwe, abakozi bo kwa muganga, n'abandi.
Ivuga kandi ko yasesenguye amakuru y'ibinyamakuru, amashusho n'amafoto yohererejwe hamwe n'ayo babonye ku mbuga nkoranyambaga, ndetse ko yabajije umuvugizi wa M23 Lawrence Kanyuka ku byo babonye ariko ntabasubize.
Iyi raporo ya HRW isubiramo amagambo y'abavuga ko babonye iyicwa ry'abo bantu 21. Abo babibonye, barimo umuhungu w'imyaka 15, bavuga uko ubwicanyi bwagenze mu duce twa Camp Katindo, Avenue du Commandant Belge, Avenue Kasika, Avenue Mulongwe n'ahandi.
HRW ivuga ko uretse abasivile 21 yemeza neza ko bishwe na M23, hari ibimenyetso bigaragaza ko hashobora kuba hari n'abandi basivile benshi bishwe.
HRW ivuga ko abakozi batatu bo kwa muganga bayibwiye ko hari imirambo irenga 50 yakuwe mu gace ka Kasika hagati ya tariki 22 na 23 Gashyantare, ikavuga ko ibi bihura n'amakuru y'ubwicanyi yasesenguye ivuga ko bwakorewe aho hantu n'abarwanyi ba M23.
Iyi raporo ivuga ko benshi mu bishwe bari barashwe mu mutwe, cyangwa mu gatuza, ishingiye ku buhamya yabwiwe.
HRW ivuga ko abarwanyi bakoze ibi bikorwa bakwiye kubiryozwa.









