Botswana yatangaje ikiruhuko nyuma yo kwegukana umudari wa zahabu mu gusiganwa 'wanditse amateka'

Umukinnyi Busang Collen Kebinatshipi (hagati) wa Botswana na bagenzi be bakinana Lee Bhekempilo Eppie (ibumoso), Letsile Tebogo (iburyo) na Bayapo Ndori, bose bambaye imyenda y'ubururu n'umukara yo gukinana iri mu mabara ry'ibendera ry'igihugu, bishimira intsinzi ku mukino wa nyuma muri metero 400 mu guhererekanya agati, muri shampiyona y'isi mu mikino ngororangingo, i Tokyo mu Buyapani, muri Nzeri (9) mu mwaka wa 2025.

Ahavuye isanamu, EPA/Shutterstock

Insiguro y'isanamu, Ikipe ya Botswana yegukanye intsinzi ihigitse ikipe y'Amerika
    • Umwanditsi, Basillioh Rukanga
    • Igikorwa, BBC News

Botswana yatangaje umunsi w'ikiruhuko wo kwishimira intsinzi y'icyo gihugu mu isiganwa ku maguru muri metero 400 mu bagabo, abasiganwa bari mu matsinda ya bane bane buri umwe akiruka metero 400 (4x400), muri shampiyona y'isi y'imikino ngororangingo i Tokyo mu Buyapani, aho Botswana yabaye igihugu cya mbere cyo muri Afurika gitsinze muri icyo cyiciro.

Mu ijambo yavugiye ku rubuga rwa interineti ashimira iyo kipe ku kuntu yitwaye, Perezida wa Botswana Duma Boko yashimye uwo mudari wa zahabu avuga ko ari "intsinzi y'Afurika yanditse amateka".

Yatangaje ko ku wa mbere ku itariki ya 29 Nzeri (9), uzaba ari umunsi w'ikiruhuko wo kwishimira iyo ntsinzi – hazaba habura umunsi umwe ngo iki gihugu cyo muri Afurika y'amajyepfo cyizihize umunsi w'ubwigenge.

Ku cyumweru, ikipe ya Botswana igizwe na Lee Bhekempilo Eppie, Letsile Tebogo, Bayapo Ndori na Busang Collen Kebinatshipi, yahigitse ikipe y'Amerika, yatsindiye imidari y'isi 10 iheruka, muri iryo siganwa ryagwagamo imvura nyinshi. Afurika y'Epfo yabaye iya gatatu.

Ari i New York muri Amerika, aho yitabiriye inama y'inteko rusange y'Umuryango w'Abibumbye (ONU), Perezida wa Botswana yagize ati: "Nzazirikana kubibwira buri wese [ko] diyama karemano za Botswana zitari gusa mu butaka, ni abasiganwa bacu begukanye umudari w'isi."

Yavuze ko byabaye akanya k'"ibyishimo byinshi", yongeraho ko ukuntu Botswana yitwaye kugaragaza ko irimo kuzamuka mu ntera mu ruhando mpuzamahanga.

Botswana yarangije ku mwanya wa gatanu ku rutonde rusange rw'imidari muri iyo shampiyona y'isi y'imikino ngororangingo – inyuma y'Amerika, Kenya, Ubuholandi na Canada. Ni kwo kwitwara neza cyane kwa mbere kuri Botswana muri iyi mikino, aho batwaye imidari ibiri ya zahabu, umwe wa feza n'umudari umwe w'umuringa.

Mu mwaka ushize, Botswana yishimiye indi ntsinzi yanditse amateka, ubwo Tebogo yatsindiraga igihugu cye umudari wa mbere wa zahabu wa Olempike, atsindira umudari mu gusiganwa muri metero 200 mu bagabo i Paris mu Bufaransa.

Intsinzi ye icyo gihe, na yo yabaye inshuro ya mbere usiganwa ku maguru w'Umunyafurika yari atsinze muri icyo cyiciro, yagarutsweho cyane mu gihugu cye, abantu babarirwa mu bihumbi za mirongo bishimana na we ku kibuga cy'igihugu mu murwa mukuru Gaborone, ubwo yari asubiye iwabo avuye mu irushanwa.

Icyo gihe, leta ya Botswana yatangaje ikiruhuko cy'igice cy'umunsi, kugira ngo abaturage bashobore "kuruhuka bamwishimire". Uwari Perezida icyo gihe, Mokgweetsi Masisi, yavuze ko ari "uburyo... bwa mbere bwihariye cyane buzandikwa mu mateka ya Repubulika".