Ingene igipolisi c’Uburusiya kiri mu ruhigi rw'abatinganyi

Ahavuye isanamu, Getty Images
- Umwanditsi, Na Amalia Zatari & Anastasia Golubeva
- Igikorwa, BBC Russian News
Abategetsi b’Uburusiya biziziye ibiteramo vy’imibonano mpuzabitsina inyuma y’aho sentare nkuru y’ico gihugu ifatiye icemezo muri Munyonyo (11) 2023 co kwita umuhari w’abatinganyi LGBTQ nk' "ingendo y’ubutagondwa".
Igipolisi kimaze gukora uru ruhigi nibura incuro zitandatu ku biteramo vy’imibonano mpuzabitsina mu ntara zitandukanye z’igihugu muri ano mezi ya vuba.
Amwe muri ano makoraniro nta sano yari afitaniye n’umurwi w’aba-LGBTQ.
Muri Ruhuhuma (2), igipolisi c’Uburusiya carateye inzu y’imyidagaduro mu gisagara ca Yekaterinburg kiri ku birometero 1500 mu buseruko bwa Moscou, ahari igiteramo c’imibonano mpuzabitsina ciswe "Blue Velvet", aho abari muri co bari bambaye ibikofero vyo kunyegeza amasura yabo.
Abapolisi nibura 50 ni bo bakoze iki gitero, bamwe muri bo bakaba basa n’ingabo zidasanzwe z’igisata kijejwe igendereza, FSB, nk’uko abateguye iki giteramo babibwiye BBC.
Igipolisi categetse buri muntu kwambura ibi bikofero bababaza n’imyidondoro yabo.
Stanislav Slovikovsky, umwe mu bari bateguye iki giteramo ati: "Barambajije nimba hari abatinganyi abo ari bo bose, baba abagabo canke abagore, canke nimba hari ibikorwa vyo kwamamaza aba-LGBT. Baciye bibazisha kandi abantu niba hari ibiyayuramutwe bariko barafata, nubwo ibi vyaboneka ko atari co cabagenza ahanini”.
Abategetsi b’Uburusiya bamaze imyaka irenga cumi barondera gutuza ubutinganyi no kwaka uburenganzira bwose aba-LGBTQ, aho hagiye hashingwa amategeko afata LGBTQ nk’umuhari ugendera ku marangamutima y’iterabwoba.
Mu 2013, inama nshingamateka yemeje itegeko ribuza “ukwamamaza aba-LGBT”, itegeko ryashoboye kubuza kuyaga ku mugaragaro ku burenganzira bw’aba-LGBTQ n’ibindi bifitaniye isano.
Mu mwaka uheze hashinzwe itegeko rikaze cane ryo gutuza aba-LGBTQ.
Mu kwezi kw’indwi, inama nshingamateka yarabujije ivyo kwihinduza ibimenyetso ndangagitsina vyari bisanzwe vyemewe n’amategeko kuva mu 1997.
Muri Munyonyo (11), sentare ntahinyuzwa y’Uburusiya yafashe icemezo ko umuhari w’aba-LGBTQ ari umuhari ugendera ku "marangamutima y’ubutagondwa".
LGBTQ yashizwe ku rutonde rw’imirwi y’iterabwoba, hampande y’umurwi wiyitirira Reta ya Kisilamu (Etat Islamique/Islamic State) hamwe n’Ivyabona vya Yehovah.
Gushigikira aba-LGBTQ ubu ni icaha gihanwa n’amategeko mu Burusiya, aho gishobora guhanishwa umunyororo wo gushika ku myaka 10.

Nubwo abategetsi bongereje akariro mu ruhigi rwo gutuza aba-LGBTQ mu myaka mike iheze, "aba bantu ntaho baraja", nk’uko bivugwa na Dmitry Choukreev ari mu murwi ushinzwe kugenzura ibikorwa vya reta i Yekaterinburg.
Yabwiye BBC ati: "Erega barakeneye kunezerwa no gushira mu ngiro ivyiyumviro vyabo”.
Mu myaka cumi iheze hagiye baha ibiteramo vy’imibonano mpuzabitsina mu bisagara binini vy’Uburusiya, cane cane mu bisagara bihuriramwo abantu b’imico itandukanye.
Bivugwa ko banyagihugu bari ku rushi bitabiriye ibi biteramo, kandi ko abenshi bari abafise ubuzima buciriritse.
Vyafatwa nk’ikimenyetso c’ubwigenge n’ukwihanganirana hagati y’abanyagihugu b’Uburusiya, ariko rero ibi biriko birasubira inyuma cane inyuma y’aho hemerejwe ano mategeko ashingiye ku mico ya kera.
'Basa n’abambaye ubusa'
Igikorwa c’ugutuza ibiteramo vy’imibona mpuzabitsina cagiye gukomera muri Kigarama (12), inyuma y’ibirori vyo guhimbaza isabukuru y’amavuka y’icamamare ku mbuga hwaniro akaba n’umunyamakuru ku mboneshakure Anastasiya Ivleeva, aho abavyitavye basabwa gushika basa “n’abambaye ubusa”.
Ibi birori vyaramamajwe ku mbuga hwaniro kandi mu bari bavyitabiriye harimwo ivyamamare bitari bike bikomeye vyo mu Burusiya, harimwo n’umunyamakuru akomeye mu Burusiya Kseniya Sobchak, umukobwa w’incuti ya hafi cane akaba n’umuhanuzi wo kuva kera wa Vladimir Putin, Anatoly Sobchak, hamwe kandi n’umuririmvyi rurangiranwa wo mu mudiho wa pop Philipp Kirkorov.
Amasanamu y’ibi birori yateje uburakari. Hari abatari bake batangishijwe ihadabu.
Eka mbere na Ivleeva yaratangishijwe ihadabu y‘amadorari y’Abanyamerika arenga 1.000 kubera iki giteramo yateguye.
Bivugwa ko we n’abatumire biwe bagize ibibazo igihe ano mafoto yerekwa Perezida Vladimir Putin w’Uburusiya.
Bamwe mu bihangange bari bitavye ibi birori bavuga ko ibiganiro bategerezwa kugirana n’ibinyamakuru vyahagaritswe mbere banaterwa ubwoba ko bashobora gukurikiranwa imbere y’amategeko.
Putin yongereje akariro muri uru ruhigi mu misi hari himirije amatora y’umukuru w’igihugu mu Burusiya yatahukanyemwo intsinzi.
'Iterabwoba'

Ahavuye isanamu, AFP
Ibitero ku biteramo vy’imibonano mpuzabitsina vyakozwe co kimwe: igipolisi carinjira, kigategeka buri muntu kuryama hasi, kigafata n’ibiranga buri muntu.
Ibi bitero hafi vyose vyaracishwa mu binyamakuru vyegamiye Kremlin, bimwe muri vyo bigashira ahagaragara amakuru y’ibanga y’abavyitavye.
Bamwe mu b’igitsinagabo bavyitavye baratewe ubwoba ko bari kujanwa kurwana muri Ukraine, nk’uko umwe muri bo yabibwiye BBC.
Kubera ibi bitero vyiyongereye abafashwe bagashengezwa imbere y’abanyagihugu, abategura ibi biteramo bariko baracika intege.
Muri Ruhuhuma, abategura igiteramo Popoff Kitchen gihuriramwo abatinganyi i Moscou kizwi cane mu ba-LGBTQ hamwe kandi n’abategura igiteramo Kinky Party c’imibonano mpuzabitsina, bose batangaje ko bagiye guhagarika gutegura ibi biteramo mu Burusiya.
Mw’itangazo, abajejwe gutegura Kinky Party bavuga bati: "Twaragabishijwe ko ata bindi biteramo bifitaniye isano n’imibonano mpuzabitsina bizosubira kwemererwa kuva ubu”.
Nikita Egorov-Kirillov ajejwe Popoff Kitchen yabwiye BBC ati: "Nari nzi neza ko twashobora gufatirwako akarorero mu kwerekana ko bari gushobora gupfunga n’ibindi biteramo bikomeye gusumba. Ntidushobora gukora mu gihe tuzi ko tudashobora kwubahiriza umutekano w’abashitsi bacu”.
"Ibi bitero vyose, iterabwoba, kwandika amakuru y’ibanga y’abantu…ibi bibaye rimwe gusa, biba biheze, kuko ntushobora kwumvisha abantu ko igiteramo cawe kizosubira kugira umutekano”.










