Imvo n'Imvano ku ntambara hagati ya Israel na Hamas

Imvo n'Imvano yo kuri uyu wa gatandatu tariki 25 z'ukwa 11, 2023 irabajyana mu gace k'uburasirazuba bwo hagati. Hashize ukwezi n’igice umutwe wa Hamas w'abanya-Palestine ugabye igitero simusiga, gitunguranye, muri Israel hapfa abanya-Israel barenga 1200, hashimutwa abarenga 240. Icyo gitero, cya mbere gikomeye mu mateka y'intambara Hamas irwana na Israel, cyatunguye amahanga yose, bituma amaso yose yerekeza muri Israel kugeza na n'ubu. Israel ivuga ko imaze gutakaza abasirikare barenga 230 kandi ko abakomerekeye muri kiriya gitero bakabakaba ibihumbi 7.

Ubushikiranganji bw'ubuzima muri Gaza bugenzurwa na Hamas bwo buvuga ko nyuma y'icyo gitero Israel yahise yivuna kuburyo kugeza ubu abanya-Palestine bamaze kugwa muri iyo ntambara barenga ibihumbi 14, naho abakuwe mu byabo barenga miliyoni imwe n'igice.

Nyuma y'icyo gitero cya Hamas, Israel yahise igaba ibitero by'indege i Gaza, agace kayoborwa n'umutwe wa Hamas w'abanyepalestine, ubu ikaba imaze no kugeza ingabo zayo ku butaka bwa Gaza. Israeli yiyemeje kujya kurandura umutwe wa Hamas mu gace ka Gaza. Israel ariko yabanje kuburira abanya-Palestine baba i Gaza ko bahava kugirango batagwa mu mirwano, kubera igitutu cy'amahanga, akomeje gushyira kuri Israel kugirango idakoresha ingufu z'umurengera.

Umushikirangaji w'ingabo wa Israel bwana Yoav Gallant avuga ko bari gukora ibishoboka byose kugirango abaturage bahagwa babe bake cyane, ariko ibihugu by'Abarabu bikavuga yuko Israel ititonze iyi ntambara yakwira akarere k'uburasirazuba bwo hagati.

Amahanga arangajwe imbere n'Amerika yashyizeho akaryo kugirango barebe ko bahosha iyo ntambara ariko Israel yari yarababereye ibamba. Akanama k'umuryango w'abibumbye gashinzwe umutekano nako gaherutse gufata ingingo isaba impande zombi kongera igihe cy'agahenge kugirango habeho ibikorwa by'ubutabazi i Gaza, no gusaba Hamas ko irekura abo yashimuse.

Ubu ariko ibintu birasa naho bigenda bitera intambwe. Muri iki cyumweru Israeli yemeye amasezerano yo guhererekanya impfungwa. Muri ayo masezerano bivugwa ko Hamas izaha Israeli abantu 50 bagizwe n’abagore n’abana yashimuse. Naho Israel ikazarekura impfungwa 150 z’abanyapalestine bari mu mabohero yo muri Israel. Amakuru atangazwa n’Amerika avuga ko igihugu cya Qatar aricyo cyabaye umuhuza, ariko ko Misiri na Amerika byabigizemo uruhare rukomeye.

Ariko se, haba hari icyizere cy’uko noneho intambara igiye guhagarara ?

Ko Israel se yari yavuze ko igiye kurandura umutwe wa Hamas muri Gaza, ibyo ntibigishobotse ?

Ese Israel nirangiza urugamba rw'i Gaza, hazakurikiraho iki ?

Umuntu se yavuga ko igitutu cy’amahanga kiri gukora ?

Iyi ntambara se iri kugira ingaruka ki, na cyane cyane zigera mu karere k'ibiyaga bigari?

Hanyuma se umuti urambye waba uwuhe ?

Ngibyo ibyo tugiye gucukumbura muri iki kiganiro.

Abatumire bacu ni Omar Halfan, inzobere mu gusesengura ibya politike yo mu burasirazuba bwo hagati, akaba ari muri Amerika, turi kumwe kandi na Joseph Sebarenzi, impuguke mu bya politike no gukemura amatate, nawe ari muri Amerika. Turi kumwe kandi na Aphrodis Zirimwabagabo, Umunyarwanda utuye mu butayu bwa Arava muri Israel, akorera ikigo cy'ubushakashatsi mu by'ubuhinzi akaba ari nawe ukuriye umuryango w'Abanyarwanda baba muri Israel.

Iki kiganiro mwagiteguriwe kandi murakigezwaho na Felin Gakwaya.