Bobi Wine yabwiye BBC ko atazarega mu nkiko ku byavuye mu matora ahubwo ko asaba abantu kwigaragambya

 G

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Bobi Wine amaze iminsi atagaragara mu ruhame kuva ku wa kane ushize amatora yavuzweho rumwe
    • Umwanditsi, Catherine Byaruhanga
    • Umwanditsi, Wycliffe Muia

Umukuru w'abatavuga rumwe n'ubutegetsi muri Uganda, Bobi Wine, yabwiye BBC ko atazavuguruza ibyavuye mu matora yo kuwa kane mu rukiko kuko adafite icyizere mu bucamanza, ahubwo yasabye abamushyigikiye kujya mu mihanda kwigaragambya mu mahoro.

Bobi Wine wavuganye na BBC ari mu bwihisho, yavuze ko azakomeza guhangana na Perezida Yoweri Museveni nubwo hari impungenge ku mutekano we.

Uyu mugabo w'imyaka 43 wahoze ari icyamamare mu muzika yagize ati: "Ubucamanza muri Uganda bwafashweho ingwate kandi turashishikariza Abanya-Uganda gukoresha uburyo ubwo aribwo bwose bwemewe n'amategeko kugira ngo barwanire kandi barinde demokarasi yabo."

Museveni w'imyaka 81 yatsinze ku bwiganze kandi yashinje abatavuga rumwe n'ubutegetsi gushaka gusenya ibyavuye mu matora binyuze mu bikorwa by'urugomo, avuga ko ari "iterabwoba".

Yabonye amajwi 71% mu gihe Bobi, umukandida bari bahanganye wari kw'isonga ryabari bahanganye nawe kurusha abandi, yabonye 24%.

Bobi Wine, izina rye nyakuri ni Robert Kyagulanyi, yemeza ko ibyavuye mu matora ari "ibihimbano".

Mu kiganiro na BBC yananenze inzego z'umutekano kuba zararengereye kubyo zishinzwe gukora zikinjira mu rugo rwe zikahafungira umugore we n'abavandimwe be.

Avuga ko yahunze iwe akajya mu nkengero z'umurwa mukuru, Kampala, ku wa gatanu nijoro ubwo inzego z'umutekano zagabaga igitero iwe.

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

"Twanze ibyavuye mu matora kuko ari bitaribyo kandi ntabwo uburyo ayo matora yagenze bigaragazwa. Bitandukanye rwose n'ibyavuye mu matora ku biro by'itora no ku mpapuro z'itangazo," niko Bobi yabwiye BBC, mu gihe ari ahantu hataramenyekana.

Abategetsi ba Uganda ntibarasubiza kubyo abashinja, ariko Komisiyo Ishinzwe Uburenganzira bwa Muntu muri Uganda (UHRC) yavuze ko ibibazo "bya tekiniki n'ibijyanye n'imikorere" byagaragaye ku munsi w'amatora bitabangamiye ubutabera rusange bw'amajwi.

Muri raporo yabo, indorerezi z'amatora z'Umuryango w'Ubumwe bwa Afurika (AU) zavuze ko "nta kimenyetso na kimwe cyerekana ko hari ubujura bwamajwi", ariko zamaganye ifungwary'iminsi myinshi rya internet - ryagaruwe kumurongo nyuma y'amasaha make Perezida Museveni atangajwe ko ari we watsinze ku wa Gatandatu.

Nyuma yo gutsindwa na Museveni mu 2021, Wine yahakanye ibyavuye mu matora ariko nyuma aza gukura ikirego murukiko , avuga ko urukiko ari u rubogamye.

Wine, watsinzwe mu kwiyamamariza kuba perezida ku nshuro ya kabiri, yavuze kandi ko hakomeje kubaho "ubwicanyi bwa bucece" ubwo abaharanira politiki bibasirwaga mu gikorwa cyo guhohotera abaturage.

Mu butumwa yashyize ku mbuga nkoranyambaga yavuze ko abantu barenga 100 bishwe mu mvururu z'amatora - ariko nta bimenyetso yatanze.

Ikinyamakuru Daily Monitor cyatangaje ko urubyiruko rurenga 100 rwafunzwe by'agateganyo kubera ibyaha bitandukanye bifitanye isano n'amatora hirya no hino mumujyi wa Kampala.

Mu butumwa bwanditse kuri X ku wa Mbere , umugaba w'ingabo za Uganda, Gen Muhoozi Kainerugaba, akaba n'umuhungu wa Perezida Museveni akaba n'umusimbura we, yavuze ko inzego z'umutekano zishe abashyigikiye abatavuga rumwe n'ubutegetsi 22 mu mvururu zabaye mu matora.

Jenerali Kainerugaba yanategetse ubwoba Bobi, amuha "amasaha 48 gusa yo kwishyira mu maboko ya polisi" .

Yagize ati: "Niba atabikoze tuzamufata nk'umunyagitugu/inyeshyamba kandi tumufatire ibyemezo bikwiye."

Mu kiganiro cye na BBC , Wine yavuze ko yahunze urugo rwe nyuma yo kumenya ko inzego z'umutekano zari zirimo gutegura "kumugabaho igitero".

Bobi umaze iminsi atagaragara mu ruhame yagize ati: "Basimbutse ku ruzitiro rwanjye baca amashanyarazi na camera zo kugenzura. Nabonye ko ari akaga kuri njye kuguma aho ngaho."

Yagize ati: "Mwumvise umuhungu wa Museveni asezeranya kungirira nabi. Yasezeranye kugirira nabi abantu kandi ... yarabigezeho. Mwasomye ubutumwa bwe bwa Twitter buherutse. Niyo mpamvu ngomba kwitonda."

Nubwo interineti yasubijwe mu rukerera rwo kuwa Gatandatu, Wine yavuze ko atashoboye kuvugana n'umugore we kubera ko ibyuma byo gukata inernet biri hafi y'urugo rwe.

Polisi yahakanye ko yagabye igitero mu rugo rw'uyu muyobozi w'abatavuga rumwe n'ubutegetsi, ivuga ko abashinzwe umutekano barimo bamurinda nk'umukandida ku mwanya w'umukuru w'igihugu.

Bobi yakomeje asaba ko habaho "impinduka mu mahoro" ku butegetsi, avuga ko imyigaragambyo ari uburenganzira buteganywa n'Itegeko Nshinga.

Ku wa kabiri, Donald Muhwezi, umuyobozi wa polisi yo muri ako gace i Kampala, yabwiye itangazamakuru ryo muri ako gace ko polisi idahangayikishijwe n'aho Wine aherereye, "mu gihe cyose azaba afite umutekano".

Mu ijambo rye atanze nyuma yo gutsinda amatora kumwanya wa perezida ku Cyumweru, Museveni yavuze ko gutsinda kwe mu matora byagaragaje ko ishyaka rye, National Resistance Movement (NRM) rikomeje kwiganza.

Museveni yageze ku butegetsi bwa mbere ari umuyobozi w'inyeshyamba mu 1986 ariko kuva icyo gihe yatsinze amatora arindwi.

Uganda ntiyigeze ibona ihererekanyabubasha rya perezida mu mahoro kuva yabona ubwigenge.