Ali Bongo 'mu myigaragambyo yo kwiyicisha inzara' kubera gukorerwa iyicarubozo – Abanyamategeko

Ahavuye isanamu, Reuters
Abanyamategeko b'umuryango wa Ali Bongo Ondimba wahoze ari Perezida wa Gabon agahirikwa n'igisirikare mu mwaka ushize, bavuga ko arimo kwiyicisha inzara mu kwamagana iyicarubozo akorerwa, nkuko bivugwa n'ibitangazamakuru RFI na AFP byo mu Bufaransa.
Agatsiko ka gisirikare kayobowe na Jenerali Brice Oligui Nguema kamuhiritse ku itariki ya 30 Kanama (8) mu mwaka ushize, kavuga ko amatora yari amaze kuba yabayemo uburiganya.
Nyuma y'iminsi ibiri, katangaje Jenerali Nguema nka Perezida w'inzibacyuho.
Mu kiganiro na Radio RFI, Maître François Zimeray, umwe mu banyamategeko b'umuryango wa Bongo, yavuze ko Ali Bongo n'abo mu muryango we bahisemo kwiyicisha inzara kuko hashize amezi icyenda "uyu muryango warambuwe ubwisanzure bwawo" hamwe n'"uburenganzira bw'ibanze".
Nta cyo agatsiko ka gisirikare kari ku butegetsi muri Gabon kari katangaza kuri ibi birego. Ariko muri Nzeri (9) mu 2023 kari katangaje ko kamurekuye kandi ko yari yemerewe no kuba yakorera ingendo mu mahanga kwisuzumisha kwa muganga.
Mu 2018, Ali Bongo yari yagize uburwayi bw'iturika ry'udutsi two mu bwonko (buzwi nka 'stroke'), ndetse mbere y'amatora ya perezida yo mu 2023, benshi muri Gabon bari bafite impungenge ku buzima bwe.
Abanyamategeko Me Zimeray na Catalina de la Sota batangaje ko batanze ikirego mu rukiko rwa Paris mu izina ry'umuryango wa Bongo, kigamije gutuma hashyirwaho umucamanza ukora iperereza ku kumenya niba ibyo birego byarabayeho.
Ibi bibaye mu gihe Jenerali Oligui Nguema yitezwe kugirira uruzinduko mu Bufaransa mu minsi iri imbere.

Ahavuye isanamu, EPA-EFE/REX/Shutterstock
Ikirego cyari cyatanzwe mbere na Sylvia Bongo, umugore wa Ali Bongo, ku itariki ya mbere Nzeri mu 2023, gisaba iperereza rya polisi, cyari cyateshejwe agaciro mu Kwakira (10) kw'uwo mwaka, nkuko bivugwa n'abo banyamategeko basubiwemo na RFI na AFP. Icyo kirego cyari cyatanzwe mu kwamagana gufungwa kunyuranyije n'amategeko.
Kuri iyi nshuro, iki kirego gishya – kizwi mu mategeko mu Gifaransa nka 'plainte avec constitution de partie' – gituma urega yirinda ko ubushinjacyaha bwatesha agaciro ikirego cyangwa ntibugire icyo bugisubizaho.
Iyo umucamanza ukora iperereza kuri icyo kirego afashe icyemezo ko ucyekwa agomba kuburanishwa n'urukiko, urega ashobora gusaba amafaranga y'impozamarira.
Iki kirego gishya cyamagana "gutabwa muri yombi kunyuranyije n'amategeko, gufungwa guhuhurwa n'ibikorwa by'iyicarubozo n'ibikorwa bya kinyamaswa bikorerwa Ali Bongo Ondimba, Sylvia Bongo n'abahungu babo Noureddin, Jalil na Bilal".
Ali Bongo, Sylvia Bongo, Noureddin na Jalil batangazwa ko ari Abafaransa.
'Gukubitishwa inyundo'

Ahavuye isanamu, Sylvia Bongo Ondimba/ Instagram
Me François Zimeray na Me Catalina de la Sota bavuga ko Noureddin Bongo "yakorewe iyicarubozo inshuro nyinshi, akubitishwa inyundo..., aranigwa, akubitwa inkoni cyangwa agakubitishwa amashanyarazi y'icyuma cya 'taser'."
BBC Gahuzamiryango ntiyashoboye kugenzura mu buryo bwigenga ibivugwa n'aba banyamategeko.
Bavuga ko Sylvia Bongo ahatirwa kureba iryo yicarubozo kandi ko na we "yakubiswe, aranigwa, mu rwego rwo kunyaga kutagira iherezo kw'imitungo y'umuryango".
Bongeraho ko Ali, Jalil na Bilal "bafungishijwe ijisho, bamburwa uburyo bw'itumanaho no hanze ndetse bakorerwa ibikorwa by'iyicarubozo".
Mu kiganiro na RFI, Me Zimeray yavuze ko ibyo ari "ibyaha bikomeye kandi ababikoze bagomba kubiryozwa n'ubutabera".
Ati: "Rero hazabaho iperereza, hazabaho gutumizwa, kandi nibatitaba, [hazasohorwa] inyandiko mpuzamahanga zo kubata muri yombi.
"Kandi dufite amazina y'abakoze cyangwa abategetse ibi bikorwa byo gufunga, by'iyicarubozo n'ubunyamaswa."
Me Zimeray avuga ko nubwo umuryango wa Bongo utari hejuru y'amategeko, na wo ufite uburenganzira ku cyubahiro cyawo, ku kubahiriza uburenganzira bwawo n'uburenganzira bwo kwiregura.
Ihirikwa rya Ali Bongo ryashyize iherezo ku butegetsi bw'umuryango wa ba Bongo bwari bumaze imyaka 55 muri Gabon. Yari yageze ku butegetsi mu 2009, asimbuye se Omar Bongo wapfuye amaze imyaka 41 ku butegetsi.













