Israel – Gaza: Agahenge kubahirijwe nijoro nyuma y'iminsi y'urugomo

Imbaga y'abantu irimo n'abahetse ingobyi ku bitugu

Ahavuye isanamu, ANADOLU AGENCY VIA GETTY

Insiguro y'isanamu, Abantu bitabiriye umuhango wo gushyingura Abanye-Palestine, bapfiriye mu bitero bya Israel, aha ni i Rafah muri Gaza, ku itariki ya 7 y'ukwezi kwa munani mu 2022

Agahenge hagati y'intagondwa zo muri Israel n'izo muri Palestine karaye kubahirijwe, nyuma y'iminsi itatu yari ishize haba urugomo.

Kurasa kwa hato na hato kwabayeho ku mpande zombi mu minota ya mbere na nyuma gato y'igihe ntarengwa cyo ku cyumweru nijoro, kwananiwe guhungabanya ako gahenge kagezweho ku buhuza bwa Misiri.

Abanye-Palestine batari munsi ya 44 barapfuye muri ubu bushyamirane bwa mbere bukomeye kuva haba imirwano yamaze iminsi 11 yo mu kwezi kwa gatanu mu 2021.

Abategetsi b'Amerika n'ab'umuryango w'abibumbye (ONU/UN) basabye impande zombi gukurikiza ako gahenge.

Mu itangazo, Perezida w'Amerika Joe Biden yashimye ako gahenge, anasaba impande zose "gushyira [kugashyira] mu bikorwa mu buryo bwuzuye no gutuma ibitoro n'ubufasha bw'ibiribwa bigera muri Gaza".

Yanasabye ko amakuru y'impfu z'abasivile akorwaho iperereza mu gihe cya vuba.

Agahenge kagezweho ku cyumweru ku buhuza bwa Misiri - mu gihe cyashize yakoze nk'umuhuza hagati ya Israel na Gaza.

Ariko ubwo kari gatangiye gukurikizwa mu ijoro ryo ku cyumweru, igisirikare cya Israel cyemeje ko kirimo kurasa ku ntagondwa zo mu mutwe wa kisilamu wa Palestinian Islamic Jihad (PIJ) muri Gaza kubera rokete kivuga ko cyari cyarashweho mbere yaho gato.

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Ibitangazamakuru byo muri Israel byanatangaje ko rokete za hato na hato zivuye muri Gaza zarashwe mu minota ya nyuma yuko igihe ntarengwa kigeze cyo kugira ngo agahenge gatangire kubahirizwa.

Ariko nta rundi rugomo rwatangajwe mu ijoro ryacyeye.

Uru rugomo rwa vuba aha cyane rwatangijwe n'ibitero bya Israel ku duce two muri Gaza, igisirikare cya Israel cyavuze ko cyarimo gusubiza ku nkeke zitewe n'umutwe w'intagondwa.

Byakurikiye iminsi yari ishize y'ubushyamirane, nyuma yuko Israel itaye muri yombi umutegetsi wo ku rwego rwo hejuru wo mu mutwe PIJ, mu karere kigaruriwe ka West Bank.

Kugeza ku cyumweru nimugoroba, minisiteri y'ubuzima ya Palestine yavuze ko abana 15 bari bamaze kwemezwa ko ari bo bapfuye mu bantu 44 bose hamwe bari bamaze kwemezwa ko bapfiriye muri uru rugomo rwa vuba aha.

Minisiteri y'ubuzima ya Gaza yavuze ko "ubushotoranyi bwa Israel" ari bwo bwateje izo mpfu z'Abanye-Palestine ndetse no gukomereka kw'abantu barenga 300.

Israel yashinje intagondwa zo mu mutwe wa PIJ guteza by'impanuka impfu zimwe muri Gaza - ku wa gatandatu yavuze ko uwo mutwe warashe rokete yayobye aho yerekejwe ikica abana benshi mu gace ka Jabalia.

Hari uguhangayika ku kuntu imibereho imeze muri Gaza, aho abategetsi bo mu rwego rw'ubuvuzi baburiye ko ibitaro bifite ibitoro bihagije gusa byo gukoresha imashini zitanga amashanyarazi (umuyagankuba mu Kirundi) mu minsi ibiri yindi, ibi byatumye amasezerano y'agahenge yemeranywaho.

Insiguro ya video, Israel-Gaza: Inzego z'ubutabazi zitabara nyuma y'igitero cy'indege cyakubise ku nyubako muri Gaza. Kuburira: Hari ibiri muri iyi videwo bishobora kugira abo bihungabanya.

Tareq Selmi, umuvugizi w'umutwe PIJ, yagize ati: "Turashima ibikorwa bya Misiri byakozwe kugira ngo hasozwe ubushotoranyi bwa Israel ku bantu bacu".

Israel yavuze ko "igifite uburenganzira bwo kwihora bikomeye" mu gihe agahenge kaba karenzweho.

Ubu bushyamirane bwa vuba aha bukurikiye bya hafi itabwa muri yombi na Israel rya Bassem Saadi, watangajwe ko ari umukuru wa PIJ muri West Bank, ryabaye mu cyumweru gishize.

Yafungiwe mu gace ka Jenin, bijyanye n'ibikorwa bikomeje byo guta muri yombi, nyuma y'ibitero by'Abarabu b'Abanya-Israel n'Abanye-Palestine byiciwemo Abanya-Israel 17 n'Abanya-Ukraine babiri. Babiri mu bateye bavuye mu karere ka Jenin.

Ku cyumweru, imbaga y'abantu yateraniye mu gushyingura abiciwe mu bitero ku gace ka Rafah, mu majyepfo ya Gaza, barimo na komanda Khaled Mansour wo mu mutwe PIJ - akaba yari uwa kabiri wo ku rwego rwo hejuru upfuye wo muri uwo mutwe w'intagondwa.

Imyigaragambyo yo gushyigikira Gaza yanabereye mu mujyi wa Nablus muri West Bank.

PIJ, umwe mu mitwe y'intagondwa ikomeye cyane ikorera muri Gaza, ishyigikiwe na Iran ndetse uyu mutwe ufite icyicaro gikuru mu murwa mukuru Damascus wa Syria.

Wagabye ibitero byinshi, birimo n'ibya rokete no kurasa kuri Israel.

Mu kwezi kwa cumi na kumwe mu 2019, Israel na PIJ barwanye iminsi itanu, nyuma y'iyicwa na Israel rya komanda wa PIJ, Israel yavuze ko yari amaze igihe ategura igitero cyari kiri hafi kuba.

Urwo rugomo rwapfiriyemo Abanye-Palestine 34 naho abandi 111 barakomereka, mu gihe Abanya-Israel 63 byabaye ngombwa ko bavurwa.

Israel yavuze ko 25 mu Banye-Palestine bishwe bari intagondwa, barimo n'abarashwe barimo kwitegura kurasa ibisasu bya rokete.