Imvo n'Imvano yaganiriye na M23, FDLR na Wazalendo ku birego byo gusahura umutungo wa RD Congo (igice cya mbere)

Insiguro y'amajwi, Imvo n'Imvano: M23, FDLR na Wazalendo basubije ku birego byo gusahura umutungo wa DR Congo (ifoto mbarankuru y'abacukuzi hafi ya Rubaya mu 2013)
Imvo n'Imvano yaganiriye na M23, FDLR na Wazalendo ku birego byo gusahura umutungo wa RD Congo (igice cya mbere)

Mwaramukanye amahoro mwese muteze amatwi iyi Imvo n'Imvano yo ku wa gatandatu tariki 5 z'ukwa 10 mu 2024.

Ku wa mbere w'iki cyumweru, intumwa yihariye y'umunyamabanga mukuru w'Umuryango w'Abibumbye (ONU) muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo, umutegarugori Bintou Keita, yavuze ko inyeshyamba za M23 zirwanya ubutegetsi bw'icyo gihugu zinjiza amadolari ibihumbi 300 y'Amerika ku kwezi, avuye mu bucukuzi bw'amabuye y'agaciro mu gace ka Rubaya mu ntara ya Kivu ya Ruguru.

Mu ijambo yagejeje ku kanama ka ONU gashinzwe umutekano, Bintou Keita yavuze ko gushinga imizi kw'ubutegetsi bwa M23 muri teritwari za Masisi na Rutshuru "byatumye ishobora kugenzura byuzuye umusaruro wa coltan" yaho.

Yavuze ko imitwe yitwaje intwaro mu burasirazuba bwa DR Congo yahindutse "abikorera bitwaje intwaro".

Muri iyo mitwe harimo n'uwa FDLR n'aba Wazalendo batunzwe agatoki mu cyegeranyo cya ONU cyakozwe n'inzobere cyashyizwe ahagaragara mu kwezi kwa 6 kw'uyu mwaka wa 2024.

Inzobera zanditse icyo cyegeranyo, zigasaba amaleta y'u Rwanda, u Burundi na Uganda, bivugwa ko hacishwa ayo mabuye y'agaciro, guhagarika ibyo bikorwa no gukurikirana ababikora.

Bintou Keita avuga ko ubucuruzi buva mu gace ka Rubaya, bugereranywa ko butanga ibirenga 15% by'umusaruro wa tantalum ku isi, buha uwo mutwe witwaje intwaro wa M23 amadolari y'Amerika agereranywa ko agera ku 300,000 buri kwezi, ni ukuvuga agera kuri miliyoni 400 ku kwezi uyavunje mu mafaranga y'u Rwanda.

Umutegarugori Bintou yavuze ko MONUSCO iri gufasha kubungabunga umutekano muri Kivu y'amajyaruguru harimo n'uduce twigaruriwe na M23 twa Kicanga (Kitchanga), Kiwanja na Kanyabayonga.

Umutwe wa FDLR uravugwa muri Kivu y'amajyaruguru, naho Wazalendo bo bari duce two muri Masisi, muri Kivu y'amajyaruguru no muri Kivu y'amajyepfo i Minova.

Leta ya Congo yashyizeho umugambi wo gufasha Abanye-Congo bari muri iyo mitwe gusubizwa mu buzima busanzwe, naho imitwe igizwe n'abanyamahanga ibasaba gusubira iwabo.

Imvo n'Imvano rero igiye kubaza iyi mitwe yitwaje intwaro impamvu ikomeza kuyogoza umutungo w'igihugu cya Congo, impamvu idashyira intwaro hasi ngo isubizwe mu buzima busanzwe, naho iva mu mahanga igasubira iwabo.

Abatumire bacu ni Dr Oscar Balinda, uvugira umutwe wa AFC/M23, turi kumwe kandi na Cure Ngoma, umuvugizi wa FDLR, hamwe rero na Col Mvano Bahati ushinzwe guhuza igisirikare n'abaturage muri Wazalendo.

Iki kiganiro mwagiteguriwe kandi murakigezwaho na Félin Gakwaya.