Umutegetsi wa Hamas yahakanye iyicwa ry'abasivile muri Israel

- Umwanditsi, Feras Kilani
- Igikorwa, Umunyamakuru wa BBC mu Ishami ry'Icyarabu
Umutegetsi wo hejuru muri Hamas yanze kwemera ko umutwe we wishe abasivile muri Israel, avuga ko wibasiye gusa abinjijwe mu gisirikare.
Moussa Abu Marzouk yabwiye BBC ko "abagore, abana n'abasivile basonewe" mu bitero bya Hamas.
Amagambo ye atandukanye cyane n'ibimenyetso byinshi bya za videwo zigaragaza abarwanyi ba Hamas barasa abantu bakuru n'abana batitwaje intwaro.
Israel ivuga ko abantu barenga 1,400 bishwe na Hamas mu bitero byo ku itariki ya 7 Ukwakira (10) uyu mwaka, Israel ivuga ko benshi muri bo bari abasivile.
Marzouk, umutegetsi wungirije wa politiki wa Hamas, wafatiriwe umutungo mu Bwongereza hashingiwe ku mategeko yo kurwanya iterabwoba, yabajijwe ibibazo na BBC ku wa gatandatu mu Kigobe cy'Abarabu. Ni we mutegetsi wo hejuru cyane uvuganye na BBC kuva haba amahano yo ku itariki ya 7 Ukwakira.
BBC yahase ibibazo Marzouk ku ntambara muri Gaza, by'umwihariko ku bantu bashimuswe ubu bafungiye imbere muri Gaza.
Yasubije ko batashobora kurekurwa mu gihe Israel ikomeje kumisha ibisasu kuri Gaza. Minisiteri y'ubuzima igenzurwa na Hamas muri Gaza ivuga ko abantu 10,000 bishwe muri Gaza kuva Israel itangiye ibikorwa byayo bya gisirikare mu kwezi gushize.
Yagize ati: "Tuzabarekura. Ariko ducyeneye guhagarika imirwano".
Marzouk aherutse kugirira urugendo i Moscow mu Burusiya kuganira ku Barusiya umunani bafite n'ubwenegihugu bwa Israel batwawe ku ngufu ku itariki ya 7 Ukwakira na Hamas, umuryango ufatwa ko ari uw'iterabwoba mu bihugu byinshi birimo Ubwongereza n'Amerika.
Yavuze ko abagize Hamas muri Gaza "bashakishije ndetse babona abagore babiri bashimuswe" bo mu Burusiya ariko ko batashoboye kubarekura kubera intambara.
Yavuze ko bashobora kurekura abashimuswe ari uko "Abanya-Israel bahagaritse imirwano kugira ngo dushobore kubaha Croix-Rouge".
Ahaswe ibibazo na BBC ku gitero cyo ku itariki ya 7 Ukwakira, Marzouk yavuze ko Mohamed el-Deif, umukuru w'ishami rya gisirikare rya Hamas rya Qassam Brigades, yategetse abarwanyi be kudakora ku basivile.
Yagize ati: "Mu buryo busobanutse El-Deif yabwiye abarwanyi be ngo 'ntimwice umugore, ntimwice umwana kandi ntimwice umusaza'".
Yavuze ko inkeragutabara (abahoze mu gisirikare) za Israel "zibasiwe". Yashimangiye ko "abinjijwe mu gisirikare [...] cyangwa abasirikare" bishwe.
Ariko yavuze ko abagore, abana n'abasivile "basonewe".
BBC yahase ibibazo uyu mutegetsi wo muri Hamas kuri videwo zafashwe na cameras zo ku ngofero z'abarwanyi ba Hamas, zigaragaza abasivile badafite intwaro barimo kuraswa mu modoka zabo no mu ngo zabo.
Marzouk, mu mvugo ye irimo ikinyabupfura no kwigengesera muri icyo kiganiro rimwe na rimwe yazagamo uburakari, ntiyasubije icyo kibazo mu buryo butaziguye.
Abajijwe niba ishami rya politiki rya Hamas ryari rizi ko hari imyiteguro y'icyo gitero, uyu mutegetsi wungirije yavuze ko ishami rya gisirikare "ntirigomba kugisha inama ubuyobozi bwa politiki. Ntibicyenewe".
Ishami rya politiki, rifite icyicaro muri Qatar, akenshi ryivuga ko riri kure y'abasirikare muri Gaza.
Leta y'Ubwongereza nta kinyuranyo ibona hagati y'ayo mashami yombi - mu 2021 yaciye mu rwego rw'amategeko ishami rya politiki rya Hamas nk'umuryango w'iterabwoba, ivuga ko "uburyo bwo gutandukanya hagati y'ibice bitandukanye bya Hamas si karemano. Hamas ni umuryango w'iterabwoba w'urusobe ariko ni umwe w'iterabwoba".
Marzouk na we ari ku rutonde rwa minisiteri y'imari y'Amerika nk'umuterabwoba wihariye wo ku rwego rw'isi, ndetse yashyiriweho ibirego byinshi byo guhuza no guha amafaranga ibikorwa bya Hamas.
Ikibazo cy'abashimuswe
Icyo kiganiro cyo ku wa gatandatu, cyabaye nyuma yuko Israel yanze ubusabe bw'Amerika bwuko habaho "agahenge ko kugira ngo hakorwe ubutabazi" muri Gaza, ko kureka imfashanyo ikagera muri Gaza no gufasha mu kuhakura bamwe mu bantu 240 bashimuswe na Hamas ku itariki ya 7 Ukwakira.
Ku wa gatanu, Minisitiri w'intebe wa Israel Benjamin Netanyahu yavuze ko abashimuswe bose bagomba kurekurwa mbere yuko agahenge k'igihe gito ako ari ko kose kemeranywaho.
Marzouk yavuze ko Hamas idafite urutonde rw'abo bantu bose yise "abashyitsi", kandi ko atazi aho benshi bari, kuko bafunzwe n'"amashami atandukanye".
Muri Gaza hari imitwe myinshi irimo na Islamic Jihad w'Abanya-Palestine, ikorana bya hafi na Hamas ariko bisa nkaho yigenga.
Yavuze ko agahenge gacyenewe kugira ngo hakusanywe amakuru - ko hari ibindi byihutirwa mu gihe Gaza ikomeje kumishwaho ibisasu.
Marzouk azagira uruhare rw'ingenzi ku kuntu iyi ntambara na Israel igenda, ndetse ashobora kuba ingenzi mu biganiro ku bashimuswe.










