Sudan: Abigaragambya barasaba ko igisirikare gihirika ubutegetsi

Abatavuga rumwe n'ubutegetsi bw'inzibacyuho (imfatakibanza mu Kirundi) iganisha kuri demokarasi muri Sudan ku wa gatandatu biraye mu mihanda yo mu murwa mukuru Khartoum basaba igisirikare gufata ubutegetsi.

Abigaragambya babarirwa mu bihumbi bateraniye hanze y'ingoro ya perezida, mu gihe ibibazo bya politiki muri iki gihugu birimo gufata indi ntera.

Amatsinda y'abasirikare n'ay'abaturage b'abasivile amaze igihe asangiye ubutegetsi kuva uwahoze ari Perezida Omar al-Bashir yahirikwa mu mwaka wa 2019.

Ariko ubushyamirane bwariyongereye kuva habaho igerageza ryo guhirika ubutegetsi ryegetswe ku bayoboke ba Bwana Bashir ryaburijwemo mu kwezi kwa cyenda.

Kuva icyo gihe, abakuru b'igisirikare bakomeje gusaba ko hakorwa amavugurura mu rugaga ruzwi nka Forces of Freedom and Change (FFC), uru rukaba ari urugaga rw'abasivile rwayoboye imyigaragambyo yamaganaga Bashir ndetse rukaba rwari igice cy'ingenzi muri guverinoma y'inzibacyuho. Igisirikare cyanasabye ko guverinoma isimbuzwa.

Ariko abategetsi ba gisivile bavuga ko ibyo bisabwa biri muri gahunda y'igisirikare yo gufata ubutegetsi.

Ku wa gatandatu, abigaragambya bashyigikiye igisirikare bateraga hejuru bati "guverinoma itwicisha inzara niveho", basaba ko Jenerali Abdel Fattah al-Burhan, umukuru w'ingabo akaba n'umukuru w'akanama k'abasirikare n'abasivile kari ku butegetsi muri Sudan, atangiza ihirikwa ry'ubutegetsi igisirikare kikabwigarurira.

Umwe mu bigaragambya yabwiye ibiro ntaramakuru AFP ati: "Ducyeneye guverinoma ya gisirikare, guverinoma iriho ubu yananiwe kutuzanira ubutabera n'uburinganire".

Bitandukanye n'imyigaragambyo yabayeho mbere muri iki gihugu, abigaragambya bemerewe kugera ku miryango y'ingoro ya perezida kandi hari hari abapolisi bacyeya.

Abigaragambya bashyigikiye guverinoma iriho na bo bahamagaje imyigaragambyo ku wa kane yo gusubiza iyo yo ku wa gatandatu.

Ku wa gatanu, Minisitiri w'intebe wa Sudan w'umusivile Abdalla Hamdok yamuritse ku mugaragaro gahunda yo guhangana n'icyo yise amakuba ya politiki "ya mbere mabi cyane kandi ateje ibyago byinshi" mu gihugu muri iyi nzibacyuho imaze imyaka ibiri.

Yagize ati: "Ntabwo ndi udafite uruhande abogamiyeho cyangwa umuhuza muri ibi bibazo. Aho mpagaze hasobanutse kandi nkomeyeho ni ukwemeranya byuzuye n'inzibacyuho ya gisivile iganisha kuri demokarasi".

Bwana Hamdok yarahijwe nka Minisitiri w'intebe mu kwezi kwa munani mu 2019, nyuma yuko imyigaragambyo yitabiriwe n'imbaga y'abantu yatumye igisirikare mu kwezi kwa kane gifata icyemezo cyo gusoza ubutegetsi bwa Omar al-Bashir bwari bumaze imyaka 30.

Ariko gushyigikira guverinoma y'inzibacyuho byaragabanutse cyane mu mezi ya vuba aha ashize, mu gihe amavugurura mu bukungu arangajwe imbere na Bwana Hamdok yatumye imfashanyo ku bitoro igabanuka ndetse n'ifaranga rita agaciro.