Trump yakuye Amerika mu masezerano ya Paris yo kurwanya imihindagurikire y'ikirere

Ahavuye isanamu, Getty Images
Nyuma yo gutegereza imyaka itatu, Amerika ibaye igihugu cya mbere ku isi cyikuye ku mugaragaro mu masezerano ya Paris yo kurwanya imihindagurikire y'ikirere.
Mu kwezi kwa gatandatu mu 2017 ni bwo Perezida Donald Trump yatangaje ko akuye Amerika muri aya masezerano.
Ariko uko amategeko y'umuryango w'abibumbye (ONU/UN) ateye, bivuze ko icyemezo cye cyagiye mu bikorwa uyu munsi, hashize umunsi umwe amatora y'Amerika abaye.
Amerika ishobora gusubira muri aya masezerano mu gihe kiri imbere, perezida wayo aramutse abishatse.
Aya masezerano ya Paris yashyizweho mu 2015 mu kongerera imbaraga ibikorwa bya za leta kubera inkeke zitewe n'imihindagurikire y'ikirere.
Afite intego yo guhamisha igipimo cy'ubwiyongereye bw'ubushyuhe bwo ku isi muri iki kinyejana bukaba munsi ya dogere 2C hejuru y'ibipimo byariho mbere y'inganda.
Ndetse no gushyigikira ibikorwa byo gutuma kwiyongera k'ubushyuhe bizageraho ntiburenge na dogere 1,5C.
Kwikura muri aya masezerano kw'Amerika bivuze iki nyirizina?
Amerika ubu yihariye 15% by'imyuka ihumanya ikirere ku isi, kandi ni igihugu cya mbere mu bukungu ku isi.
Rero, iyo igihugu nk'iki kibaye ari cyo cyonyine cyikuye mu masezerano nk'aya yo gushaka gucyemura ikibazo cyugarije isi cy'imihindagurikire y'ikirere, bitera kwibaza niba hari uwo kwizera.

Ahavuye isanamu, Getty Images
Mu myaka itatu ishize, intumwa z'Amerika zagiye zitabira ibiganiro bya ONU ku mihindagurikire y'ikirere, mu gihe ubutegetsi bw'Amerika bwagiye bukoresha ako kanya mu kwamamaza ikoresha ry'ingufu kamere (fossil fuels).
Andrew Light, wahoze ari umutegetsi mukuru ku butegetsi bwa Perezida Barack Obama mu bijyanye n'imihindagurikire y'ikirere, yagize ati:
"Birumvikana ko kutabamo [muri ayo masezerano] bihesha isura mbi Amerika".
"Ubu bubaye ubwa kabiri Leta Zunze Ubumwe [z'Amerika] zibaye iza mbere mu gushyira imbaraga mu masezerano mashya ku mihindagurikire y'ikirere - harimo na Kyoto [mu Buyapani] tutigeze na rimwe twemeza, naho ku masezerano ya Paris, twayavuyemo".
"Rero, ndatekereza ko byumvikana ko hari ikibazo".
Birimo kubonwa gute?
Nubwo hari hashize igihe byitezwe, haracyari Abanyamerika benshi bumva bahemukiwe n'igihugu cyabo kuba kivuye muri aya masezerano.
Abo Banyamerika bamwe bemeza ko imihindagurikire y'ikirere ari ikibazo gikomereye isi, ko rero Amerika yakabaye iyoboye urugamba rwo guhangana nacyo.
Helen Mountford, wo mu kigo World Resources Institute, yagize ati:
"Icyemezo cyo kuva mu masezerano ya Paris nta shingiro cyari gifite ubwo cyatangazwaga ndetse n'uyu munsi nta shingiro gifite".
"Mbivuze mu buryo bworoshye kumva, Amerika yagakwiye kugumana n'ibindi bihugu 189 byashyize umukono ku masezerano, atari ukuyavamo yo yonyine".










