Erdogan na Putin bagiranye amasezerano ajyanye n'abarwanyi b'aba-Kurdes

Turukiya n'Uburusiya bwemeranyije icyo byise amasezerano "yanditse amateka" ajyanye no kugumisha abarwanyi b'aba-Kurdes kure y'umupaka wa Syria na Turukiya.

Muri uku kwezi kwa cumi, Turukiya yagatangiye kugaba ibitero muri Syria igamije kwirukana abarwanyi b'aba-Kurdes ku mupaka wayo wo mu majyapfo ishaka gushyiraho akarere katarangwamo imirwano.

Uburusiya ni inshuti ya Perezida Bashar al-Assad wa Syria ndetse bwari bwagaragaje impungenge ku kwivanga kw'amahanga muri Syria.

Ubu Turukiya n'Uburusiya bigiye noneho kujya bikorera amarondo hamwe mu kugenzura uwo mupaka wa Turukiya na Syria.

Ni amasezerano yatangajwe ejo ku wa kabiri nyuma y'ibiganiro byamaze amasaha atandatu hagati ya Perezida Recep Tayyip Erdogan wa Turukiya na mugenzi we Vladimir Putin w'Uburusiya wari wamwakiririye mu mujyi wa Sochi.

Aya masezerano hagati y'ibihugu byombi ashyizweho umukono nyuma yaho Amerika ikuriye abasirikare bayo muri ako gace mu buryo butunguranye kandi bw'ako kanya.

Abasesenguzi bavuga ko uko kuhavana ingabo kw'Amerika bishimangiye ukuhashinga imizi kwa Turukiya n'Uburusiya.

Ku ruhande rwa Turukiya, bivuze ko igiye kugumana ubugenzuzi bw'uturere yigaruriye itwambuye abarwanyi b'aba-Kurdes.

Ku ruhande rw'Uburusiya bwo, bivuze ko ingabo zabwo n'iza Syria zizagenzura igice gisigaye cyose cy'uwo mupaka.

Nyuma y'amasaha ayo masezerano amaze gushyirwaho umukono, Turukiya yavuze ko ubu nta mpamvu ihari yo gusubukura ibitero byayo muri Syria.

Ibyo bitero byari byabaye bigaharitswe kubera agahenge k'iminsi itanu - karangiye ejo ku wa kabiri nijoro - ko gutuma abarwanyi b'aba-Kurdes bava muri ako gace Turukiya ishaka kugira "agatekanye".

Ni iki impande zombi zasezeranye?

Turukiya yigaruriye akarere k'ubutaka kareshya na kilometero 120 kari hagati y'imijyi ya Ras al-Ain na Tal Abyad ngo ishyireho "akarere gatekanye".

Turukiya ivuga ko ishaka kuhatuza impunzi zigera kuri miliyoni ebyiri z'Abanya-Syria kuri ubu zahungiye muri Turukiya.

Uburusiya bwemereye Turukiya gukora icyo gikorwa, bikuraho ibyago byuko impande zombi zashoboraga gukozanyaho muri ako gace.

Itangazo rihuriweho n'Uburusiya na Turukiya rivuga ko abarwanyi b'aba-Kurdes "bazakurwa" mu mijyi ya Manbij na Tal Rifat - yombi iri hanze y'ako karere.

Abarwanyi b'aba-Kurdes ntabwo bari batangaza niba bemeranya n'ayo masezerano y'Uburusiya na Turukiya.

Nkuko bikubiye muri gahunda y'impande zombi, Uburusiya buzajya bukorana amarondo na Turukiya mu bice byo mu majyaruguru ya Syria.

Uburusiya na Turukiya bivuga ko ibyo ari mu rwego rwo gutuma abarwanyi b'aba-Kurdes badasubira mu turere turi ku mupaka wa Syria na Turukiya. Ibyo biratangira kuri uyu wa gatatu.