نشست اقلیمی ملل متحد، بدون دستیابی به وعده‌های جدید در مورد سوخت‌های فسیلی پایان یافت

پس از جنجال‌های تلخ، اجلاس اقلیمی ملل متحد کاپ ۳۰ در شهر بلم، برازیل، با توافقی به پایان رسید که هیچ اشاره مستقیمی به سوخت‌های فسیلی ندارد که باعث گرم شدن کره زمین می‌شوند.

این یک پایان ناامیدکننده برای بیش از ۸۰ کشور از جمله بریتانیا و اتحادیه اروپاست که می‌خواستند در این نشست جهان را به توقف استفاده از نفت، زغال سنگ و گاز با سرعت بیشتری متعهد کند.

اما کشورهای تولیدکننده نفت بر این موضع پافشاری کردند که باید به آنها اجازه داده شود از منابع سوخت فسیلی خود برای رشد اقتصاد کشورهای‌شان استفاده کنند.

این نشست در حالی برگزار شد که ملل متحد می‌گوید شکست تلاش‌های جهانی برای محدود کردن افزایش دمای جهانی به ۱/۵ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیش از صنعتی‌شدن، این نهاد را نگران کرده است.

صنعتی شدن به معنی استفاده از نیروی ماشینی به جای نیروی انسانی است که در انتهای قرن ۱۸ و ابتدای قرن ۱۹ میلادی با عنوان انقلاب صنعتی ابتدا از انگلستان شروع شد و بعد به اروپا و امریکا راه یافت.

نماینده‌ کلمبیا با عصبانیت از ریاست کاپ ۳۰، از این بابت که به کشورها برای اعتراض به این توافق در جلسه عمومی و نهایی روز شنبه اجازه نداد، انتقاد کرد.

دانیلا دوران گونزالس، نماینده تغییرات اقلیمی کلمبیا، به بی‌بی‌سی گفت: «ما شواهد علمی کافی داریم که نشان می‌دهد بیش از ۷۵ درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهانی ناشی از سوخت‌های فسیلی است.»

«بنابراین ما معتقدیم که زمان آن رسیده است که کنوانسیون تغییرات اقلیمی درباره این واقعیت صحبت کند.»

توافق نهایی «موچی‌رائو» نام دارد که در زبان پرتگالی برازیل به معنای «کار گروهی داوطلبانه برای هدفی مشترک» به کار برده می‌شود.

این توافق از کشورها می‌خواهد که «داوطلبانه» اقدامات خود را برای کاهش استفاده از سوخت‌های فسیلی تسریع کنند.

برای اولین بار، ایالات متحده هیئتی به نشست کاپ ۳۰ اعزام نکرد. این رویکرد پس از آن بود که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا، اعلام کرد از معاهده تاریخی پاریس خارج خواهد شد، توافقی که کشورها را به اقدام در مورد تغییرات اقلیمی در سال ۲۰۱۵ متعهد می‌کند. آقای ترامپ تغییرات اقلیمی را «یک فریب» نامیده است.

جنیفر مورگان، مذاکره‌کننده باسابقه و فرستاده سابق آلمان در امور اقلیمی، به بی‌بی‌سی گفت که غیبت امریکا یک «حفره» در مذاکرات است. ایالات متحده اغلب از بلوک‌هایی مانند اتحادیه اروپا و بریتانیا حمایت کرده است.

او گفت: «در یک مذاکره ۱۲ ساعته یک‌شبه، وقتی کشورهای تولیدکننده نفت به شدت مقاومت می‌کنند، مطمئنا سخت بود که کسی در مقابل آن مقاومت کند.»

اما برای بسیاری از کشورها، همین‌که مذاکرات به هم نخورد یا توافق‌نامه‌های اقلیمی گذشته لغو نشدند، در ذات خود مایه آسودگی خاطر است.

رولتا توماس، سفیر تغییرات اقلیمی آنتیگوا و باربودا، می‌گوید: «ما خوشحالیم که فرآیندی وجود دارد که همچنان به کار خود ادامه می‌دهد که در آن می‌توان صدای هر کشوری را شنید.»

در جلسه پایانی، نماینده‌ عربستان سعودی گفت: «باید به هر کشور اجازه داده شود تا مسیر خود را بر اساس شرایط و اقتصاد خود بسازد.»

این کشور مانند بسیاری از کشورهای پیشرو در تولید نفت، استدلال کرده است که باید به آنها اجازه داده شود تا از ذخایر سوخت فسیلی خود مانند گذشته بهره‌برداری کنند.

دو هفته مذاکرات نشست کاپ ۳۰ گاهی اوقات آشفته بود. آب سرویس‌های بهداشتی بعضی اوقات قطع شد، رعد و برق‌های سیل‌آسا محل برگزاری را فرا گرفت و نمایندگان برای تحمل شرایط در اتاق‌های گرم و مرطوب به سختی تلاش می‌کردند.

حدود ۵۰ هزار نماینده ثبت‌شده در کاپ ۳۰، دو بار از محل بیرون کشیده شدند. گروهی متشکل از حدود ۱۵۰ معترض با شکستن خطوط امنیتی وارد محل برگزاری شدند و پلاکاردهایی با عنوان «جنگل‌های ما فروشی نیستند» حمل می‌کردند.

روز پنجشنبه آتش‌سوزی بزرگی به وقوع پیوست که سوراخی در سقف محل برگزاری نشست ایجاد کرد و شرکت‌کنندگان را مجبور به فرار به بیرون کرد.

لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور برازیل، شهر بلم را انتخاب کرد تا توجه جهان را به جنگل‌های بارانی آمازون جلب کند و کمک‌های مالی زیادی را به این شهر سرازیر کند.

برازیل، به‌رغم تمایلش برای یک توافق بلندپروازانه‌تر در مورد سوخت‌های فسیلی، به سبب برنامه‌هایی که برای حفاری نفت در دهانه آمازون دارند، با انتقادهای روبه‌رو شد.

بر اساس تحلیلی که گروه کارزار «شاهد جهانی» با بی‌بی‌سی به اشتراک گذاشته است، تولید نفت و گاز فراساحلی برازیل تا اوایل دهه ۲۰۳۰ در مسیر افزایش قرار دارد.

اما این برای بیش از ۸۰ کشور که تمام شب را برای حفظ لحن قوی‌تر سوخت‌های فسیلی در توافق مذاکره کردند، پایان تلخی بود.

اد میلیبند، وزیر انرژی و تغییرات اقلیمی بریتانیا، تاکید کرد که این جلسه «گامی به جلو» است.

او گفت: «من توافق بلندپروازانه‌تری را ترجیح می‌دادم.»

ووپکه هوکسترا، کمیسر تغییرات اقلیمی اتحادیه اروپا، به خبرنگاران گفت: «ما این واقعیت را پنهان نمی‌کنیم که ترجیح می‌دادیم در مورد همه چیز جاه‌طلبی بیشتری داشته باشیم.»

با درختان سرسبز، صدای پرندگان و رطوبت شدید، فرار از پس‌زمینه آمازونی مذاکرات دشوار بود.

برازیل مذاکرات را با یک صندوق جدید به نام «تسهیلات جنگل‌های گرمسیری برای همیشه» آغاز کرد که به کشورها برای حفاظت از جنگل‌های گرمسیر پول می‌دهد. در پایان جلسه، حداقل شش میلیارد و ۵۰۰ میلیون دالر از دولت‌ها جمع‌آوری شد، اگرچه بریتانیا هنوز مشارکتی نکرده است.

بیش از ۹۰ کشور از درخواست برای یک برنامه اقدام جهانی برای جنگل‌زدایی یا «نقشه راه» حمایت کردند.

دیروز همچنین صفحه‌‌ لوگوی کاپ ۳۱ در کنفرانس تغییرات اقلیمی ملل متحد به نمایش درآمد که قرار است به صورت مشترک از سوی ترکیه و استرالیا برگزار شود.