سازمان خوراکه و زراعت ملل متحد از تهدید ۲۱ میلیون مواشی توسط بیماری کشنده پیپیآر در افغانستان خبر داد
منبع تصویر، AFP via Getty Images
سازمان غذا و زراعت ملل متحد (FAO) اعلام کرده است که بیماری طاعون نشخوار کنندگان کوچک (پیپیآر/ PPR) سلامتی ۲۱ میلیون گوسفند و بز را در افغانستان تهدید میکند.
این نهاد با اشاره به اینکه حدود ۷۰ درصد از جمعیت روستایی افغانستان برای تامین غذا و درآمد به مالداری وابسته هستند، افزوده است که به کمک بانک توسعه آسیایی و دولت بریتانیا واکسین این حیوانات را در سراسر افغانستان آغاز کرده است.
بیبیسی تلاش کرده که نظر مقامهای حکومت طالبان و اقدامات آنان را برای مقابله با این پدیده را داشته باشد، اما موفق نشد.
طاعون نشخوار کنندگان کوچک چیست؟
منبع تصویر، AFP via Getty Images
طاعون نشخوارکنندگان کوچک (Peste des Petits Ruminants - PPR) که به نوشته سازمان غذا و زراعت ملل متحد، به نام طاعون گوسفند و بز هم شناخته میشود، بیماری بسیار واگیر حیوانی است که نشخوارکنندگان کوچک اهلی و وحشی به آن مبتلا میشوند.
عامل این بیماری ویروسی از جنس موربیلیویروس (Morbillivirus) است.
این ویروس وقتی در منطقهای پخش میشود به گفته فائو میتواند ۹۰ درصد از دامها را آلوده کند و باعث مرگ ۷۰ درصد از حیوانات آلوده شود.
این نهاد گفته که این بیماری از مواشی به انسان سرایت نمیکند.
طاعون نشخوار کنندگان کوچک نخستینبار در سال ۱۹۴۲ در کشور ساحل عاج (Ivory Coast) در غرب افریقا کشف شد و تاکنون به بخشهای وسیع از افریقا، خاورمیانه، آسیا و اروپا گسترش یافته است.
به گفته سازمان خوراکه و زراعت ملل متحد، بیش از ۷۰ کشورجهان به این بیماری آلوده شده یا در معرض خطر بالای آلودگی قرار دارند. این کشورها حدود ۱/۷ میلیارد راس مواشی و حدود ۸۰ درصد از گوسفندان و بزها را در خود جای دادهاند.
این بیماری سالانه حدود ۲/۱ میلیارد دالر به اقتصاد جهان زیان وارد میکند و بیشتر از۳۰۰ میلیون خانواده به دلیل شیوع آن در معرض از دست دادن منابع معیشتی، امنیت غذایی و فرصتهای شغلی خود هستند.
این نهاد شیوع این بیماری را وضعیت اضطراری محسوب کرده و افزوده که سرعت گسترش آن باعث مرگومیر بالا در حیوانات میشود.
اهمیت مالداری در افغانستان
مالداری در افغانستان مانند بسیاری از کشورهای جهان منبع اصلی درآمد مالداران و معیشت خانوارهای روستایی فقیر است.
سازمان خوراکه و زراعت ملل متحد میگوید که گوسفند و بز، برای خانوادهها منبع غذا، درآمد ثابت، پسانداز سرمایه و شبکه ایمن اقتصادی در زمان بحران محسوب میشود. فروش مواشی یا تولیدات مالداری منابع لازم برای دسترسی به غذا، آموزش و خدمات اجتماعی را فراهم میکند.
در افغانستان شمار بز و گوسفند بیش از ۲۰ میلیون اعلام شده است.
روشهای پیش گیری از شیوع بیماری
منبع تصویر، AFP via Getty Images
مدیریت بیماری طاعون نشخوار کنندگان کوچک به دلیل اینکه علاوه بر حیوانات اهلی، جمعیتهای حیات وحش غیر اهلی را هم مبتلا میکند، یک موضوع چالش بر انگیز است.
اما راه کنترل این بیماری در میان حیوانات اهلی از جمله گوسفند و بز واکسیناسیون تمام مواشی است، این کار موثرترین روش کنترل این بیماری دانسته شده است.
قرنطینه کردن مواشی مبتلا، کنترل تردد مواشی و ممانعت از تماس مواشی سالم و آلوده به مدت حداقل یک ماه، حذف مواشی مبتلا و کشتن آنها با رعایت اصول صحی از راههای دیگر کنترل بیماری است.
راههای انتقال بیماری
تماس میان مواشی آلوده و سالم مهمترین راه انتقال بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک عنوان شده است.
در کنار آن تماس با ترشحات مختلف بدن مواشی بیمار، مانند ترشحات چشم، بینی، دهان و مدفوع آبکی نیز میتواند سبب ابتلای حیوانات سالم شود. ویروس عامل این بیماری میتواند از طریق قطرههای زیر در هنگام عطسه، سرفه و سایر موارد از مواشی بیمار به مواشی سالم منتقل شود.
