فعالیت ملل متحد در مرز ایران و افغانستان تعلیق شد؛ طالبان «محدودیتهای کاری جدید برای کارمندان زن» اعمال کردهاند
منبع تصویر، Getty Images
حکومت طالبان تأیید کرده است که ملل متحد فعالیتهای خدماترسانی خود به مهاجران تازه برگشته از ایران را، در اسلامقلعه هرات، نقطه مرز میان افغانستان و ایران تعلیق کرده است.
عبدالظاهر رحمانی، سرپرست آمریت امور مهاجرین حکومت طالبان در اسلامقلعه، به بیبیسی گفت که در پی اعمال اصول و مقررات [جدید] برای کار خانمها در مرز اسلامقلعه از سوی حکومت طالبان، ملل متحد، از دو روز به اینسو، فعالیت خود را متوقف کرده است.
منبع تصویر، UN
پیشتر هماهنگکننده امور بشردوستانه ملل متحد در افغانستان، بیآنکه در مورد جزئیات این محدودیتها بگوید، هشدار داده بود که اعمال این محدودیتها «چالشهای عملیاتی فوری» ایجاد میکند و «خطرات بیشتری را متوجه بازگشتکنندگان، به ویژه زنان و دختران» خواهد کرد.
ایندریکا راتواته گفت: «ملل متحد و نهادهای بشردوستانه همکار آن امروز (سهشنبه، ۴ نوامبر ۲۰۲۵-۱۳ عقرب ۱۴۰۴) پس از اعمال محدودیتهای اضافی که مانع فعالیت کارکنان زن ملل متحد و شریکان آن در مرز میشود، عملیات خود را در مرز اسلام قلعه بین افغانستان و ایران به تعلیق درآوردهاند.»
گذرگاه اسلامقلعه نقطه عبور اصلی برای افغانهایی است که داوطلبانه از ایران باز میگردند یا اخراج میشوند. به گفته این مقام ملل متحد، بیش از ۶۰ درصد این افراد زن و کودک هستند.
اما عبدالظاهر رحمانی میگوید: «حکومت طالبان پذیرفته بود که کارمندان بخشهایی که نیاز به زنان در آنها زیاد است، مثل بخش صحی، به کار خود ادامه دهند، اما تمام کارمندان ملل متحد - به شمول مردان - به نشانهٔ اعتراض کار خود را ترک کردند.»
به گفته او دفترهای مختلف ملل متحد همانند یونیسف، سازمان بینالمللی مهاجرت، کمیساریای عالی پناهندگان ملل متحد، و سازمانهای غیر دولتی داخلی (NGO) در بخشهایی چون ارائه غذا، دوا و پرداخت هزینه انتقال مهاجرین فعال بودند و اکنون این مسئولیت را حکومت طالبان به گونه کامل به عهده گرفته است.
آقای رحمانی میگوید دفترهای ملل متحد روزانه تا حدود ۵۰۰ نفر را تحت پوشش قرار میدادند.
منبع تصویر، Getty Images
«بدون کارکنان زن، نمیتوانیم محترمانه و عزتمندانه خدمات ارائه کنیم»
عبدالظاهر رحمانی میگوید امروز ( چهارشنبه، ۵ نوامبر ۲۰۲۵- ۱۴ عقرب ۱۴۰۴) یک هیئت وزارت امور مهاجرین حکومت طالبان به اسلامقلعه سفر کرده بود و گفتوگو با مقامات ملل متحد در مورد از سرگیری فعالیت کارمندان ادامه دارد، اما هنوز به نتیجهای نرسیده است.
به گفته مقامات محلی طالبان، هماکنون ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ نفر مهاجر روزانه از مرز اسلامقلعه وارد افغانستان میشوند و با توجه به حضور ۱۲ کمیته حکومت طالبان در محل، «خللی در ارائه خدمات به مهاجرین» ایجاد نشده است.
با اینحال، آقای راتواته گفته است که «بدون کارکنان زن، ما نمیتوانیم به طور جمعی به زنان و کودکان در حال بازگشت عزتمندانه و محترمانه خدمات ارائه کنیم.»
حکومت طالبان در سال ۲۰۲۲ میلادی سازمانهای غیردولتی را از استخدام زنان افغان منع کرد و در سال ۲۰۲۳ زنان افغان را از کار در آژانسهای ملل متحد نیز ممنوع کرد.
در حالیکه زنان فقط مجاز به کار در بخشهای خاص یا از راه دور هستند، اما همه کارمندان ملل متحد افغانستان در دو ماه گذشته ملزم به کار از خانه شدهاند.
ملل متحد میگوید، تاکنون بیش از ۱.۲ میلیون افغان از طریق گذرگاه اسلام قلعه از ایران وارد افغانستان شدهاند.
در تورخم چه میگذرد؟
منبع تصویر، Getty Images
همزمان با موج برگشت مهاجران افغان از ایران، گذرگاه تورخم نیز شاهد بازگشت روزانه هزاران مهاجر از پاکستان بوده است.
اخراج اجباری مهاجران افغان از پاکستان تا قبل از شروع درگیری میان نیروهای مرزی حکومت طالبان و پاکستان به سرعت ادامه داشت، اما به سبب جنگ با وقفه روبهرو شده بود.
پنج روز از بازگشایی محدود گذرگاه مرزی پر رفتوآمد تورخم در شرق افغانستان میگذرد. تنها مهاجرانی که دستور اخراج دریافت کردهاند و یا داوطلبانه در راه بازگشت هستند، اجازه عبور دارند.
بسیاری از این مهاجرین چندین روز پشت مرز مانده بودند.
کمیسیون عالی رسیدگی به مهاجران در حکومت طالبان اعلام کرده است که تنها روز دوشنبه ۱۷۰۰ خانواده یا نزدیک به ۹ هزار نفر از طریق این گذرگاه وارد افغانستان شدهاند. روز یکشنبه این رقم حدود ۶۵۰۰ نفر بود. بر اساس آمار کلی این کمیسیون، پاکستان روز دوشنبه نزدیک به ۱۶ هزار و یکشنبه ۱۵ هزار مهاجر افغان را اخراج کرده است.
پس از اسپین بولدک در قندهار و بهرامچه در هلمند، تورخم سومین گذرگاه با پاکستان است که فقط برای بازگشت مهاجران افغان بازگشایی شده است.
سردار احمد شکیب، سفیر حکومت طالبان در اسلامآباد گفته بود که پاکستان بیش از ۱۰ هزار مهاجر افغان را برای اخراج از این کشور بازداشت کرده است.
کمیساری عالی پناهندگان ملل متحد نیز گفته است که بازگشت مهاجران افغان از پاکستان در ماه اکتوبر افزایش یافته است.
به گفته این سازمان از ماه جنوری تا اکتوبر امسال نزدیک به ۸۵ هزار نفر در پاکستان بازداشت شدهاند که نزدیک به دههزار نفر آنها دارای مدارک رسمی اقامت در اینکشور بودند.
ملل متحد میگوید که از سپتمبر ۲۰۲۳ تا اکتوبر ۲۰۲۵ بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
