با دستور ترامپ، امریکا از ده‌ها سازمان بین‌المللی خارج شد؛ آیا افغانستان نیز متاثر خواهد شد؟

دونالد ترامپ، امریکا را از ۶۶ سازمان بین‌المللی، از جمله بسیاری از نهادهایی که برای مقابله با تغییرات اقلیمی فعالیت می‌کنند، خارج کرده است.

نزدیک به نیمی از آن‌ها نهادهای وابسته به ملل متحد هستند، به‌شمول کنوانسیون ملل متحد در مورد تغییرات اقلیمی؛ معاهده‌ای که زیربنای تمام تلاش‌های بین‌المللی برای مبارزه با گرمایش جهانی به شمار می‌رود.

سازمان‌هایی که در بخش‌های توسعه، برابری جنسیتی و حل درگیری‌ها فعالیت می‌کنند نیز در این فهرست شامل اند؛ اداره ترامپ بارها این نهادها را به پیشبرد اهداف «جهانی‌گرا» متهم کرده است.

کاخ سفید اعلام کرده است که این نهادها «دیگر در خدمت منافع امریکا نیستند» و «اهداف ناکارآمد یا خصمانه» را ترویج می‌کنند.

دونالد ترامپ قبلا بودجه بسیاری از سازمان‌های چندجانبه‌ای که مورد پسندش نبوده را قطع کرده و پیشتر اجماع علمی در مورد تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی را «فریب» خوانده و رد کرده‌بود.

تصمیم تازه روز چهارشنبه (۷ جنوری/۱۷ جدی) پس از بررسی‌هایی اعلام شد که کاخ سفید آن‌ها را «هدر رفتن پول مالیه‌دهندگان» خواند.

در بیانیه‌ دولت امریکا آمده است که «این خروج به کمک و مشارکت مالیه دهندگان امریکایی در نهادهای که اجنداهای جهانی‌گرایانه را بر اولویت‌های امریکا ترجیح می‌دهند، پایان خواهد داد.»

بیانیه افزوده است که بسیاری از این سازمان‌ها «سیاست‌های اقلیمی رادیکال، حکومتداری جهانی و برنامه‌های ایدیولوژیکی را ترویج می‌کردند که با حاکمیت و قدرت اقتصادی امریکا در تضاد است.»

هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی ملل متحد، نهاد تخصصی که وضعیت اقلیمی را در سراسر جهان ارزیابی می‌کند و چند نهاد دیگر وابسته به ملل متحد که در زمینه صلح و دموکراسی، تنظیم خانواده، صحت مادر و کودک و خشونت جنسی در جریان درگیری و منازعات فعال هستند، از جمله سازمان‌هایی‌اند که امریکا از آن‌ها خارج شده است.

نهادهای غیر وابسته به ملل متحد که تحت تاثیر این اقدام قرار گرفته اند، شامل سازمان‌های همکار در زمینه انرژی پاک، حاکمیت دموکراتیک و امنیت بین‌المللی مانند اتحاد بین‌المللی انرژی خورشیدی، موسسه بین‌المللی دموکراسی و کمک‌های انتخاباتی و مجمع جهانی مبارزه با تروریزم، هستند.

چه پیامدهای برای افغانستان خواهد داشت؟

اورزلا نعمت، پژوهشگر افغان و رئیس پیشین واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان، می‌گوید پیامدهای این تصمیم بر کشورهای «جنگ زده و کشورهای که نظام‌های‌شان مشروعیت لازم را ندارند، مانند افغانستان از همه جا بیشتر است.»

او به بی‌بی‌سی گفت که پیامدهای این اقدام بر افغانستان فوری خواهد بود.

خانم نعمت افزود: «در افغانستان جنگ زده،‌ در افغانستان وابسته به کمک‌های بشردوستانه، افغانستان بدون حماکمیت مشروع، در حقیقت این یک تاثیر مستقیم می‌گذارد.»

او تاکید کرد که این موضوع از یک سو باعث تعلل و حتی بسته شدن برخی نهادهایی که در زمینه زنان و آموزش در افغانستان فعالیت می‌کنند خواهد شد و از سوی دیگر «اعتبار مردم افغانستان را نسبت به این تعهدات و گفتمان دفاع از دموکراسی، دفاع از حقوق بشر، دفاع از حقوق زنان و متعهد بودن به این ارزش‌ها را به صفر می‌رساند.»

پیش از این نیز، با تعلیق کمک‌های خارجی و همچنین لغو بودجه نهاد توسعه بین‌المللی امریکا، مقام‌های حکومت طالبان گفته بودند که فعالیت ده‌ها نهاد امدادرسان در این کشور متوقف شده‌است.

اخیرا نیز امریکا، از تعهد دو میلیارد دالری‌اش به ملل متحد در زمینه کمک‌های بشردوستانه، افغانستان را خارج کرد.

حکومت طالبان در واکنش به این اقدام گفت که کمک‌های بشردوستانه نباید سیاسی شود.

واکنش‌ها به این تصمیم دولت ترامپ

درحالی که قانون اساسی امریکا، به رؤسای جمهور اجازه می‌دهد «درصورت موافقت دو سوم سناتورهای حاضر» به معاهدات بپیوندند، اما مشخص نمی‌کند که درصورت خروج از معاهدات چه روندی باید طی شود؛ موضوعی که می‌تواند اقدام ترامپ را با چالش‌های قانونی روبرو کند.

این تصمیم درحالی است که دونالد ترامپ، پارسال برای دومین بار امریکا را از توافق اقلیمی پاریس که مهم‌ترین تلاش جهانی برای مقابله با افزایش گرمای زمین است، خارج کرد و از فرستادن هیئتی به اجلاس اقلیمی کاپ‌۳۰ در برازیل خودداری کرد.

امریکا قبلا از سازمان جهانی صحت، شورای حقوق بشر ملل متحد و سازمان علمی و فرهنگی ملل متحد، یونیسکو هم خارج شده‌است.

رهبران اروپایی از تصمیم تازه واشنگتن انتقاد کرده و هشدار داده اند که این اقدام، همکاری جهانی را تضعیف خواهد کرد.

ووپکه هوکسترا، کمیسر اقلیمی اتحادیه اروپا، عقب‌نشینی امریکا را «تاسف‌بار و ناخوشایند» خواند و گفت که کنوانسیون ملل متحد در مورد تغییرات اقلیمی «زیربنای اقدام جهانی در عرصه اقلیم» است.

ترزا ریبرا، معاون رئیس اتحادیه اروپا در زمینه گذار به انرژی پاک، گفت که دولت (امریکا) نگرانی اندکی نسبت به محیط زیست، سلامت یا رنج انسانی نشان داده است.

یک عضو (اتحادیه دانشمندان نگران)، گروهی غیرانتفاعی مستقر در امریکا، این تصمیم را «بدترین اقدام» توصیف کرده‌است.