افغانستان در اسناد جفری اپستین؛ دوست‌دخترش برای «برنامهٔ سفر به کابل» هیجان داشت

در پی انتشار میلیون‌ها سند و مکاتبهٔ جدید مربوط به جفری اپستین، سرمایه‌دار امریکایی و مجرم جنسی، از سوی وزارت عدلیه امریکا، بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی افغانستان به جستجوی رد پای افغانستان در این اسناد رفت.

اسناد منتشرشده در کنار هزاران عکس و ویدیو، شامل سه میلیون صفحه است که حاوی ایمیل‌ها، پیامک‌ها، اخبار درباره تحولات کشورها، گزارش‌های تحقیقی داخلی و سایر موارد می‌شود.

نتیجهٔ جستجوی ما براساس کلیدواژه‌هایی که مرتبط با افغانستان است، نشان می‌دهد که جفری اپستین به افغانستان علاقه داشته و تلاش کرده که در پروژه‌هایی از جمله واکسیناسیون فلج کودکان وارد شود.

هرچند کلمهٔ‌ «افغانستان» حدود هزار بار در این اسناد آمده است اما در بیشتر موارد، در قالب خبرهای رسانه‌های مختلف، تحلیل‌های نهاد‌های دخیل در افغانستان و گزارش‌های رسمی و غیررسمی در مورد افغانستان است و تنها در موارد معدودی در ایمیل‌های جفری اپستین با افراد مختلف نام افغانستان ذکر شده است.

مکسول دربارهٔ سفر کابل: بسیار هیجان‌زده‌ام

در یک مکاتبه ایمیلی دیده می‌شود که گیلین مکسول، دوست‌دختر و همکار جفری اپستین برای رفتن به کابل علاقه‌مندی نشان داده است.

محتوای ایمیلی که خانم مکسول در اول اپریل ۲۰۰۴ به فردی فرستاده که نام و نشانی ایمیلش در اسناد سیاه شده، او از هیجان خود برای سفر به کابل نوشته است:

«این چیزی است که تام از من می‌خواهد، این که به لاس‌انجلس بروم و بعد ما، من و تو و تام، غذای چاشت یا شام یا چیزی بخوریم. او همچنین شاید تا دو هفتهٔ دیگر مرا دعوت کند که به کابل بروم، آیا فکر می‌کنی عذر و زاری کردن به وقار آدم آسیب می‌زند، یا شاید او فقط رفتن من به کابل را نگه داشته تا ببیند من عذر و زاری کنم؟ من خیلی هیجان‌زده‌ام، ظاهراً وضعیت در آنجا بسیار بسیار خطرناک است، من باید لباس ضدگلوله بپوشم، و او کاملاً مطمئن است که به سمت من تیراندازی خواهد شد، پیلوت‌هایش مجبور شده‌اند برای یک فرود مارپیچی برای سفر کابل آموزش ویژه ببینند. فقط خواستم این را به اشتراک بگذارم چون تازه تماس تلفونی با او را تمام کردم و از شدت هیجان به رقص آمده‌ام. این جزئیات دعوت برای لاس‌انجلس است.»

اما در این اسناد مشخص نشده است که آیا گیلین مکسول به افغانستان سفر کرده است یا خیر.

به نظر می‌رسد که منظور از «تام» در این ایمیل، تام پریتزکر، میلیاردر امریکایی، است که بنا به مکاتبات منتشرشده،‌ بارها به افغانستان سفر کرده است.

تام پریتزکر کیست؟

نام تام (توماس) پریتزکر بارها در ارتباط به افغانستان در اسناد اپستین دیده می‌شود.

توماس پریتزکر، سرمایه‌دار و معمار امریکایی است. او همچنین مالک گروه هوتل‌های بین‌المللی «حیات» یا «هایت» (Hyatt) است.

ایمیل‌های مبادله شده بین جفری اپستین و تام پریتزکر حاکی از روابط نزدیک بین آن‌ها است. او در ایمیل‌های متعددی جزئیاتی از سفرهایش را به آقای اپستین گزارش داده است.

چنین برمی‌آید که پریتزکر با مقام‌های ارشد امنیتی دولت امریکا نیز رابطهٔ تنگاتنگی داشته است.

در یکی از ایمیل‌های او به جفری اپستین آمده است: «چهارشنبه به ترکیه می‌روم، با وزیر خارجه غذای شام می‌خورم، بعد هم برای خوردن کباب با مک‌کریستال به کابل می‌روم.»

به نظر می‌رسد منظور او از «مک‌کریستال» در این ایمیل، جنرال استانلی مک کریستال باشد. این ایمیل در چهاردهم ماه جون ۲۰۱۰ ارسال شده است که در آن زمان آقای مک‌کریستال فرمانده کل نیروهای امریکایی در افغانستان بود.

در بخش دیگری از همین ایمیل چنین آمده است:

«من در راه واشنگتن دی‌سی هستم تا کسی در شورای امنیت ملی برایم توضیح دهد که وضعیت از چه قرار است که رئیس‌جمهور ترکیه حالا به دنبال دوست‌هایی در ایران است؛ رئیس‌جمهور افغانستان حالا در پی یافتن دوست در میان طالبان است و رئیس‌جمهور اسرائیل هم برای یافتن دوست در آیینه نگاه می‌کند. چین به سی‌ان‌ان نگاه می‌کند و می‌گوید چه کسی به دوست نیاز دارد و فرانسوی‌ها در پیالهٔ شراب شان به دنبال دوست می‌گردند.»

همچنین در ششم ماه جون ۲۰۱۱، تام پریتزکر در ایمیلی به آقای اپستین نوشته است:

«من در یک درهٔ دورافتاده در افغانستان هستم (این آرزوی روز تولدم بوده است) با پسرهایی که اسباب‌بازی دارند [ظاهرا اشاره دارد به سربازان جوان با اسلحه شان] . دیروز با پترائوس وقت گذراندم، و او یک هلیکوپتر در اختیارم گذاشت (در واقع دو تا، که یکی به عنوان پشتیبان بود). تا فردا نمی‌توانم تماس بگیرم.»

ظاهراً منظور او در این مکاتبه از «پترائوس»، جنرال دیوید پترائوس بوده است که در آن زمان فرمانده کل نیروهای خارجی در افغانستان بود و بعدتر رئیس سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سی‌آی‌ای) شد.

در پاسخ به تماس بی‌بی‌سی برای دریافت واکنش تام پریتزر در این مورد، یکی از سخنگویاناو به ما نوشت که آقای پریتزکر نمی‌خواهد در این مورد اظهار نظر کند.

اپستین و فرصت سرمایه‌گذاری در هلمند

ایمیلی که اندرو مونتباتن ویندزر، برادر پادشاه بریتانیا در سال ۲۰۱۰ میلادی به جفری اپستین فرستاده، نشان می‌دهد که ظاهراً او خواسته آقای اپستین را در جریان «فرصت‌های سرمایه‌گذاری در افغانستان» قرار بدهد و مرتبط به آن یک سند «محرمانه» را به او فرستاده است. نام این سند «گزارش نهایی درباره فرصت‌های سرمایه‌گذاری در هلمند» نام دارد.

سندی که به‌نظر می‌رسد او به جفری اپستین فرستاده بود، شامل اطلاعاتی در مورد فرصت سرمایه‌گذاری روی طلا و یورانیم در افغانستان بود. این سند یک ارزیابی از اقتصاد محلی و فرصت‌های تجاری، از جمله «ذخایر معدنی با ارزش قابل توجه» و «پتانسیل استخراج کم‌هزینه» را ارائه می‌دهد.

اطلاعات این گزارش شامل منابع طبیعی ارزشمندی مانند سنگ مرمر، طلا، ایریدیم، یورانیم و توریم و همچنین ذخایر احتمالی نفت و گاز است و توسط مقامات دولتی بریتانیا که برای تیم بازسازی هلمند کار می‌کردند، تهیه شده بود.

پولیس بریتانیا گفته است که در حال بررسی این موضوع است که تحقیقاتی را درباره به اشتراک گذاشتن اسناد مربوط به دوران فعالیت اندرو مونتباتن ویندزر به عنوان نماینده تجاری آغاز کند یا خیر.

اندرو در ایمیلش دربارهٔ پروژه‌ای توضیح داده است که مربوط به بازسازی هلمند می‌شود. این ماموریت از سوی بریتانیا که اعضای آن مقام‌های دولتی، کارشناسان و نیروهای نظامی بودند،‌ به هدف کمک و بازسازی ولایت هلمند تشکیل شده بود که بخشی از «پی‌آرتی» یا پروژهٔ «تیم بازسازی ولایتی» بود.

اندرو مونتباتن ویندزر، برادر پادشاه بریتانیا سمت «نمایندگی امور تجارت بریتانیا» را برعهده داشت. در سال ۲۰۱۱ و در پی جنجالی که افشا شدن دوستی او با جفری اپستین ایجاد کرد، از این سمت کناره‌گیری کرد.

عنوان سلطنتی‌ اندرو مونتباتن ویندزر که «دوک یورک» بود به خاطر رابطه‌اش با جفری اپستین از او سلب شد.

در این ایمیل که در تاریخ ۲۴ دسمبر ۲۰۱۰ با عنوان «فرصت‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی در افغانستان» ارسال شده بود، آقای مونتباتن ویندزر نوشته است:

«پیوست این ایمیل، گزارشی محرمانه‌ای است که توسط تیم بازسازی ولایتی در ولایت هلمند و با هدف معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی تهیه شده است.»

در ادامهٔ این ایمیل آمده است:

«این فرصت‌ها منحصر به ولایت هلمند نیست، اما تمرکز اصلی‌شان بر همین ولایت است. قصد دارم این موضوع را در بخش‌های دیگری از شبکه ارتباطی‌ام (از جمله ابوظبی) هم مطرح کنم، اما خیلی مایل هستم نظرها، دیدگاه‌ها یا پیشنهادهای تو را هم بدانم؛ به‌ویژه اینکه به نظرت این گزارش را به چه کسانی می‌توانم نشان بدهم تا توجه و علاقه‌ای جلب شود. متأسفانه دریافتم که بنیاد گیتس هیچ فعالیتی در افغانستان ندارد.»

بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی افغانستان در این مورد با آقای مونتباتن ویندزر تماس گرفت اما پاسخی دریافت نکرد. پیش از این او بارها هرگونه ادعا علیه خود در این پرونده را قویا انکار کرده است.

علاقه اپستین به پروژهٔ محو فلج کودکان در افغانستان

در چند مکاتبهٔ ایمیلی دیگر جفری اپستین دیده می‌شود که او می‌خواسته در کارزار محو فلج کودکان دخیل باشد و ظاهراً در این راستا کمک کند.

برخی از ایمیل‌هایی که بین او شماری از مقام‌های خارجی و دیپلومات‌ها رد و بدل شده نشاندهندهٔ علاقهٔ او در این راستا است. این ایمیل‌ها که بیشتر در سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ رد و بدل شده است، همزمان است با تلاش‌های بیل گیتس برای ریشه‌کن سازی پولیو در جهان از جمله افغانستان که در این زمینه آقای گیتس با حامد کرزی، رئیس‌جمهور وقت نیز صحبت‌هایی داشت که از سوی رسانه‌ها در آن زمان پوشش یافته بود.

ذکر نام «حقانی»

در یکی از مبادله‌های ایمیلی بین تام پریتزکر و جفری اپستین، او از ملاقات با یک فرد ناشناس در کابل یادآوری می‌کند و تذکر می‌دهد که این فرد (ظاهراْ مامور سی‌آی‌ای) زمانی با کسی به نام «حقانی» نیز صحبت‌هایی داشته است. جزئیات دیگری دربارهٔ این که منظور از «حقانی» چه کسی است در این ایمیل نیامده است.

جستجوی نام‌ چهره‌های دیگر

ما نام‌های برخی از مقام‌ها و چهره‌های سیاسی افغانستان و شماری از ولایت‌ها از جمله هلمند و قندهار را در اسناد و مکاتبه‌های جفری اپستین جستجو کردیم و دریافتیم که در اکثر موارد از آن‌ها در اخباری نام برده شده که احتمالا از سوی آژانس‌های خبری به ایمیل او مرتب فرستاده می‌شده است.

به عنوان مثال نام «حامد کرزی» در سراسر پرونده‌های موجود، ۹۱ بار ذکر شده است اما به جای مکاتبات شخصی به طور گسترده در مطالب عمومی، تحلیلی و اخبار رسانه‌هایی بوده است که آقای اپستین دریافت می‌کرده است.

در تنها تعداد انگشت‌شماری از مکاتبات خصوصی به «رئیس‌جمهور کرزی» اشاره شده است اما در این موارد هم آقای کرزی نه فرستنده ایمیل است و نه گیرنده آن. این ایمیل‌ها بیشتر ماهیت لوژستیکی یا اطلاعاتی دارند.

همچنین نام «اشرف غنی» در این اسناد ۱۵ بار آمده است و در همه موارد در اخبار مربوط به افغانستان است.

ما به هیچ موردی از مکاتبه برنخوردیم که نشان بدهد، جفری اپستین یا افراد ارتباطی او در افغانستان با سران، مقام‌های دولتی یا سیاسیون افغان تماسی مستقیم برقرار کرده باشد.

همچنین در اسناد و مکاتبات عمومی‌شدهٔ جفری اپستین در ارتباط به افغانستان تاکنون موردی را پیدا نکردیم که مرتبط با سؤاستفاده جنسی بوده باشد.

تذکر نام اشخاص در اسناد و مکاتبات جفری اپستین لزوماً به معنای مجرم بودن آن‌ها نیست.