روز جهانی تلویزیون در افغانستان؛ وقتی تصویر و صدا محدود میشوند
منبع تصویر، Social Media
۲۱ نوامبر، روز جهانی تلویزیون است. روزی که در بسیاری از کشورها به نقش رسانههای دیداری در آگاهیرسانی و نظارت عمومی اختصاص دارد. اما در افغانستان، این روز با محدودیتهای شدید بر تلویزیونها و حضور زنان در قاب رسانهها همراه است.
از زمان به قدرت رسیدن طالبان در ۲۰۲۱، محدودیتها مرحله به مرحله افزایش یافتند. تنها در ماههای اخیر، هفت دستورالعمل تازه برای رسانههای دیداری صادر شده که شامل سانسور برنامههای زنده سیاسی و اقتصادی و ممنوعیت همکاری با برخی رسانههای تبعیدی است.
سید عبدالله سادات، که در عربستان سعودی به دنیا آمده و اکنون در ولسوالی امامصاحب ولایت قندوز زندگی میکند، گفت رسانههای دیداری دو کشور اصلا قابل مقایسه نیست.
«درعربستان سعودی مرد و زن با هم کار میکنند و حضور مساوی دارند، اما افغانستان گاهی به جای پیشرفت، عقب میرود.»
منبع تصویر، Social Media
یک خبرنگار زن در کابل که نخواست نامش فاش شود، میگوید: «عدم حضور زنان در رسانههای دیداری میتواند تأثیر مخرب داشته باشد، درست مثل ممنوع شدن زنان از دانشگاهها، مکاتب و ورزشگاهها.»
برنامههای تفریحی و موسیقی جای خود را به برنامههای دینی دادهاند. سریالهای پرطرفدار ترکی و هندی دیگر پخش نمیشوند.
شماری از مردم از این تغییرات راضیاند. نیازمحمد زاهد، ساکن کابل، میگوید: «این سریالها مبتذل بودند و حتی نظامهای خانوادگی برخی افراد را از بین برده بودند. الحمدالله دیگر پخش نمیشوند.»
با این حال، تلویزیون همچنان بخشی از زندگی روزمره است: «وقتی یک افغان در جای دیگری برای کشورش افتخار میآفریند، کسانی که در دورافتادهترین نقاط افغانستان تلویزیون دارند میتوانند آن را ببینند و باخبر شوند.»
ممنوعیت پخش تصاویر زنده جان
منبع تصویر، Social Media
به گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان، دستکم ۲۵ تلویزیون در چند ولایت طی یک سال گذشته از پخش تصویر محروم شده و به رادیو تبدیل شدهاند. ممنوعیت نشر«تصاویر زنده جان» اکنون در ۱۷ ولایت بهطور رسمی اجرا میشود.
محمد یوسف از جلالآباد درباره کمبود برنامههای آموزشی برای کودکان میگوید: «باید برنامههای علمی و آموزشی برای اطفال داشته باشیم تا آنها بتوانند در خانه چیزهای جدید یاد بگیرند.»
خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، میگوید حدود ۱۸۰ رسانه صوتی و تصویری از این وزارت مجوز گرفتهاند و باید مطابق پالیسیهای حکومت و اصول دینی فعالیت کنند: «رسانههای کشور با در نظر گرفتن سیاستها و ارزشهای اسلامی و فرهنگ افغانی، نقش خود را در ارتقای ظرفیت فکری و علمی مردم ایفا کنند.»
در روز جهانی تلویزیون، در حالی که جهان بر اهمیت رسانههای دیداری تأکید میکند، افغانستان با خاموشی تدریجی تلویزیونها و محدودیت دسترسی مردم به اطلاعات در شماری از ولایتها روبهروست؛ موضوعی که پیامدهای فرهنگی و اجتماعی گستردهای دارد.
