پاکستان چگونه به برقراری آتش‌بس شکننده بین امریکا و ایران کمک کرد؟

تا چند ساعت پیش از اعلام توافق آتش‌بس دو هفته‌ای بین ایران و امریکا، نشانه‌های کوچکی از امیدواری از جانب پاکستان دیده می‌شد.

یک منبع پاکستانی که نخواست نامش ذکر شود، به بی‌بی‌سی گفت که مذاکرات «با سرعت» ادامه داشت و پاکستان به عنوان واسطه بین ایران و آمریکا عمل می‌کرد.

کسانی که از جانب پاکستان مذاکرات را پیش می‌بردند، «یک حلقه بسیار کوچک» بودند و با آنکه حال و هوای مذاکرات «سنگین و جدی بود اما آنان همچنان امیدوار بودند که نتیجه گفت‌وگوها پایان خصومت‌ها باشد. آنان تنها چند ساعت دیگر فرصت داشتند.»

این منبع گفت که آنها بخشی از آن حلقه کوچک نبودند.

پاکستان در چند هفته گذشته به عنوان میانجی بین ایران و امریکا عمل کرده و پیام‌هایی را بین دوطرف رد و بدل کرده است. این کشور رابطه‌ تاریخی و مرز مشترک با ایران دارد و مرتباً به رابطه «برادرانه» خود با این کشور اشاره می‌کند.

در مورد رابطه با امریکا، رئیس جمهور ترامپ از فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده نیروهای مسلح پاکستان، به عنوان فیلد مارشال «محبوب» خود یاد کرده و گفته است که ایران را «بهتر از بسیاری» می‌شناسد.

حصول توافق در نتیجه مذاکرات قطعی نبود. اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، سه‌شنبه شب در پارلمان گفت: «تا دیروز ما بسیار خوشبین بودیم که اوضاع در جهت مثبت پیش می‌رود»، تا پیش از آنکه اسرائیل روز دوشنبه به ایران حمله کند و ایران به عربستان سعودی.

او گفت پاکستان «همچنان تلاش می‌کند تا حد امکان اوضاع را مدیریت کند».

فیلد مارشال عاصم منیر حتی آشکارا انتقاد کرد. او روز سه‌شنبه در دیدار با مقامات نظامی گفت که حمله به عربستان سعودی «به تلاش‌های صادقانه برای حل تنش از طریق روش‌های مسالمت‌آمیز آسیب می‌زند».

این یکی از شدیدترین موارد انتقاد پاکستان از ایران از زمان آغاز درگیری‌ها بود.

برخی از تحلیلگران می‌گفتند که اینگونه انتقادها می‌تواند فشار بر ایران را افزایش دهد.

پاکستان و عربستان سعودی پیمان دفاعی امضا کرده‌اند، اما با وجود حملات مکرر به عربستان سعودی، فعلا به آن استناد نشده است.

شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، پس از نیمه‌شب در شبکه ایکس نوشت که «تلاش‌های دیپلماتیک... به طور پیوسته، قوی و قدرتمند در حال پیشرفت هستند و این امکان وجود دارد که به‌زودی به نتایج اساسی منجر شود». آقای شریف از رئیس‌جمهور ترامپ خواست که مهلت حملات گسترده به ایران را دو هفته تمدید کند و از ایران نیز خواست که تنگه هرمز را در این مدت باز کند.

رضا امیری مقدم، سفیر ایران در پاکستان، حدود ساعت ۳ صبح به وقت محلی در صفحه ایکس نوشت که «یک گام به جلو از مرحله حساس و بحرانی» برداشته شده است.

کمی قبل از ساعت ۵ صبح نخست‌وزیر پاکستان اعلام کرد که ایران و امریکا در مورد آتش‌بس به توافق رسیدند و از دو طرف دعوت کرد تا روز جمعه، دهم اپریل، در اسلام‌آباد دیدار و «برای رسیدن به یک توافق قطعی بیشتر مذاکره کنند».

یک منبع پاکستانی به بی‌بی‌سی گفت: «ما هنوز بسیار محتاط هستیم». او افزود که «وضعیت همچنان شکننده است».

دوطرف نسبت به یکدیگر به شدت بی‌اعتماد هستند و همچنان بر مواضع خود پافشاری می‌کنند.

پاکستان احتمالا بتواند نمایندگان ایران و امریکا را دور میز مذاکره گرد آورد، سوالی که مطرح است اینکه آنان برسر چه چیزی می‌توانند توافق کنند.