حکومت طالبان: مسیرهای تجاری با پاکستان زمانی باز خواهند شد که اسلام‌آباد تضمین «قوی» بدهد

ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی حکومت طالبان

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، آقای مجاهد پاکستان را متهم کرد که راه‌های تجارت و ترانزیت میان دو کشور را به عنوان ابزاری برای «اعمال فشار سیاسی و اقتصادی» مسدود کرده است
    • نویسنده, فرهاد محمدی
    • شغل, بی‌بی‌سی

سخنگوی حکومت طالبان می‌گوید، افغانستان مسیرهای تجاری با پاکستان را زمانی دوباره باز خواهد کرد که اسلام‌آباد تضمین «قوی» بدهد.

ذبیح‌الله مجاهد امروز (۴ دسامبر/ ۱۴ قوس) در صفحه اجتماعی ایکس نوشت که: « پاکستان راه‌های تجارت و ترانزیت میان دو کشور را به شکل غیرقانونی و به عنوان ابزاری برای اعمال فشار سیاسی و اقتصادی مسدود کرده است.»

به گفته آقای مجاهد: «از آنجا که افغانستان اقلام مورد نیاز خود را از کشورهای متعدد دیگری تأمین می‌کند، امارت اسلامی تصمیم گرفت که برای گسترش تجارت و ترانزیت و نیز آسایش مردم و انجام تجارت با عزت برای هر دو طرف، راه‌های تجاری با پاکستان زمانی باز خواهند شد که ضمانت قوی از سوی حکومت پاکستان دریافت شود.»

پیشتر سهیل شاهین، سفیر حکومت طالبان در قطر، نیز در مورد توقف تجارت و ترانزیت میان دو کشور به بخش اردوی بی‌بی‌سی گفته بود که «ما می‌خواهیم گذرگاه تورخم برای همیشه باز بماند، نه اینکه یک روز بسته باشد و روز دیگر باز. تجارت باید از تنش‌های سیاسی جدا نگه داشته شود. علاوه بر این، نباید بارها و بارها به عنوان ابزاری برای اعمال فشار مورد استفاده قرار گیرد.»

حکومت طالبان بارها پاکستان را به سیاسی کردن روابط تجاری و ترانزیتی متهم کرده اما پاکستان همواره تأکید کرده که مسیرها به دلایل امنیتی مسدود شده‌اند.

پاکستان: به دلایل بشردوستانه، گذرگاه‌های تورخم و چمن را باز می‌کنیم

تصویری از گذرگاه تورخم میان پاکستان و افغانستان. یک موتر باربری، شماری از رانندگان و نظامیان در تصویر دیده‌ می‌شوند.

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، گذرگاه مرزی تورخم میان پاکستان و افغانستان

پیش از اظهارات تازهٔ ذبیح‌الله مجاهد، وزارت تجارت پاکستان گفت که قصد دارد برای «انتقال کمک‌های بشردوستانه ملل متحد به افغانستان»، گذرگاه‌های چمن و تورخم را باز کند.

این وزارت به بورد فدرال عواید و گمرکات (FBR) و ریاست عمومی ترانزیت و تجارت کراچی «توصیه» کرده است که «آمادگی‌های لازم را برای انتقال محموله‌های نهادهای امدادرسان ملل متحد به افغانستان از طریق گذرگاه‌های چمن و تورخم اتخاذ کنند.»

گفته شده این ادارات در انتقال لاری‌هایی همکاری خواهند کرد که حامل مواد غذایی، لوازم طبی، دوا و اقلام کمکی برای دانش‌آموزان هستند. این محموله‌ها توسط سه نهاد ملل متحد -برنامه جهانی غذا، یونیسف و صندوق جمعیت ملل متحد- تهیه شده‌اند.

این موضوع پیش‌تر از سوی اسحاق دار وزیر خارجه پاکستان نیز مطرح شده بود.

با این‌حال مقامات پاکستانی افزوده‌اند که گذرگاه‌های میان دو کشور همچنان به روی «تجارت و تردد عمومی مردم بسته باقی خواهد ماند و اجازه ترانزیت» نیز داده نخواهد شد.

«پاکستان حق ندارد دیکته کند که چه نوع رابطه با دیگر کشورها داشته باشیم»

عکسی از امیرخان متقی در یک نشست در کابل

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، امیرخان متقی، وزیر خارجه حکومت طالبان

وزیر خارجه حکومت طالبان، پاکستان را متهم به مانع‌تراشی و بهانه‌گیری در گفت‌وگوها کرده است.

امیرخان متقی دیروز (۳ دسامبر/ ۱۳ قوس) در نشستی با شماری از تحلیل‌گران سیاسی در کابل گفت که «پاکستان حق ندارد به ما دیکته کند که روابط خود را با سایر کشورها چگونه تنظیم کنیم.»

او افزود: «پاکستان یک بار ما را به حمایت طالبان پاکستانی (TTP) متهم می‌کند، وقتی کمی گفت‌وگوها پیش‌رفت می‌کند، مشکل جنبش بلوچ‌ها (BLA) مطرح می‌شود، دوباره که کمی جلو می‌رویم، می‌گوید دست هند در کار است. روابط ما با هند سیاسی و اقتصادی است، سیاست ما آزاد و مستقل است، حق داریم که با هر کشوری رابطه داشته باشیم، شما هم در دهلی سفارت دارید، شما هم رفت و آمد دارید، شما هم با آن‌ها تجارت دارید، پس اگر ما این روابط را داشته باشیم، چرا اعتراض می‌کنید؟»

آقای متقی گفت که مرجع تصمیم‌گیری و فرماندهی در پاکستان واحد نیست: «در آنجا [پاکستان] مرجع فرماندهی و تصمیم‌گیری واحدی وجود ندارد. شما دیروز سخنان آقای اسحاق دار را شنیدید که گفته بود در فلان موضوع، من هم از رهبر ارتش و هم از نخست‌وزیر اجازه گرفتم. این به چه معناست، این کشور چند رهبر دارد؟»

عمران خان: سیاست نظامیان، تروریستم را مهارنشدنی کرده است

عمران خان، نخست وزیر پیشین پاکستان

منبع تصویر، PTI

توضیح تصویر، عمران خان، نخست وزیر پیشین پاکستان

سیاستمداران پاکستانی در مورد نوع سیاست خارجی آن‌کشور در برابر افغانستان اختلاف‌نظر عمیقی دارند.

حکومت پاکستان پس از آغاز درگیری‌های مرزی دو طرف در ۱۱ اکتوبر لحن بسیار تندی علیه حکومت طالبان در افغانستان به کار برده و دست به اقدامات نظامی زده که به نظر شمار زیادی از سیاستمداران پاکستانی، سبب شده دروازه گفت‌وگو با کابل بسته شود.

در تازه‌ترین انتقاد از رفتار حکومت پاکستان، عمران خان نخست‌وزیر پیشین این کشور که فعلا زندانی است، با انتشار یک بیانیه در صفحه ایکس، نقش ارتش در امور پاکستان را «ویرانگر» توصیف کرد.

بخشی از اظهارات عمران خان به برخورد پاکستان با مسائل افغانستان مرتبط است. او گفته عاصم منیر،‌ فرمانده ارتش «هر کاری که می‌کند، فقط برای خوش ساختن غرب است. او به عمد آتش درگیری با افغانستان را شعله‌ور کرد تا او را "مجاهد بین‌المللی" بخوانند. او ابتدا افغان‌ها را تهدید کرد، سپس مهاجرین را با زور از کشور بیرون راند و حملات پهپادی علیه آن‌ها انجام داد که اثرات آن در افزایش تروریسم در پاکستان نمایان شد.»

عمران خان که مخالفانش درسال ۲۰۲۲ او را از سمت نخست‌وزیری برکنار کردند، با موارد متعدد محکومیت، هم‌اکنون در زندان ادیاله راولپندی به‌سر می‌برد.

او و طرفدارانش همواره گفته‌اند که با انگیزه‌های سیاسی به زندان افگنده شده است.

رسانه‌های پاکستانی: مذاکرات ریاض بدون نتیجه پایان یافت

رسانه‌های پاکستانی گزارش داده‌اند که تازه‌ترین دور گفت‌و‌گوهای مستقیم میان پاکستان و افغانستان برای کاهش تنش‌ها، به میانجی‌گری و میزبانی عربستان سعودی برگزار شد که آن نیز بی‌نتیجه پایان یافت.

روزنامه دان پاکستان به نقل از دو منبع آگاه از این گفت‌وگوها، گزارش داده است که «دو طرف بر مواضع دیرینه خود پافشاری کرده و تمایل کمی به مصالحه نشان دادند.»

با این‌حال این منابع افزودند که برگزاری دور دیگری از این مذاکرات با میزبانی عربستان سعودی در آینده نزدیک همچنان «امکان‌پذیر» است.

قبل از این منابعی در حکومت طالبان نیز در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی دیدار دو طرف در ریاض را تأیید کرده بودند.

پیش از مذاکرات ریاض سه دور گفت‌وگوها میان نمایندگان حکومت طالبان و حکومت پاکستان در دوحه و استانبول بدون هیچ نتیجهٔ ملموس پایان یافت.