Hội nghị Hà Nội và tương lai của Asean
|2010-11-02, 3:32
Hội nghị Cấp cao Asean và một loạt các cuộc họp bên lề vừa kết thúc tuần cuối tháng 10 tại Hà Nội.
Đánh giá về cuộc gặp quan trọng này đang xuất trên báo chí quốc tế.
Vietnam Plus, báo trong nước của TTXVN, gọi cuộc họp thường niên cấp cao của Asean là "thành công".
"Hội nghị Cấp cao ASEAN 17 và các hội nghị cấp cao liên quan đã thành công tốt đẹp, khép lại 3 ngày làm việc khẩn trương, sôi động của các nhà lãnh đạo cao nhất đến từ các quốc gia Đông Nam Á và 8 đối tác, với hơn 40 sự kiện ngoại giao quan trọng."
Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng mời hai thủ tướng Trung Quốc và Nhật Bản bắt tay.
Kavi Chongkittavorn, ký giả của The Nation - nhật báo tiếng Anh xuất bản ở Thái Lan - đến Hà Nội đưa tin cuộc hội họp. Ông vừa đưa ra nhận định về một số bài học của Hội nghị Thượng đỉnh Asean lần này. Đầu tiên là những lời khen, xin lược lại các ý chính.
1. Hà Nội tỏ ra khôn khéo về ngoại giao trong việc thách thức đòi hỏi của Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Đông. Động thái này xuất hiện sau tám năm thụ động, kể từ khi Asean ra Tuyên bố về Thái độ ứng xử của các nước có liên quan tại Biển Đông (DOC) trong cuộc họp tại Campuchia 2002.
Tranh luận về Biển Đông được báo chí quốc tế loan tải với tần suất cao trong ba tháng qua đã đưa tranh chấp Biển Đông ra trước dư luận quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của Asean. Bàn bạc nhiều về an ninh Biển Đông giúp mở ra tầm nhìn chiến lược mới về giải pháp đa phương nhằm đảm bảo tư do hàng hải, tự do thương mại tại vùng biển mà Trung Quốc, và nhiều nước khác, cùng đòi chủ quyền.
2. Hà Nội tổ chức thành công Cuộc họp Quốc phòng Asean Mở rộng (ADMM+). Điều cần ghi nhận là cuộc họp xảy ra trong bối cảnh bàn luận căng thẳng về an ninh Biển Đông trước đó. Hy vọng hội họp ban đầu này sẽ hình thành cơ chế thường xuyên, tạo thêm diễn đàn giải quyết các rắc rối về an ninh khu vực, bên cạnh Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Đông Á (EAS), và Diễn đàn Asean Cấp vùng (ARF).
Chongkittavorn cho rằng hội nghị ở Hà Nội cho thấy lãnh đạo các cường quốc sẵn sàng bỏ thời gian, công sức để tiếp xúc nhiều hơn với các nước Asean.
3. Nước chủ nhà đã hành động khẩn trương và hiệu quả, tổ chức 14 phiên họp thượng đỉnh trong 60 tiếng đồng hồ, "kỷ lục mới trong biên niên sử Asean". Họp thượng đỉnh giữa Asean với các nước tăng "đột xuất" trong năm nay. Bên cạnh HNTĐ thường niên với Trung Quốc, Nhật, Nam Hàn, Asean mở thêm thượng đỉnh với Úc, Tân Tây Lan, Nga, Ấn Độ. Rồi với Liên Hiệp Quốc. Chưa kể cuộc họp thượng đỉnh lần hai giữa Mỹ và Asean tổ chức tháng Chín vừa rồi tại New York.
Đẩy cao chủ đề Biển Đông, giảm tranh cãi về chủ đề Miến Điện, thêm một "thành tựu" nữa của nước chủ nhà, theo ký giả Kavi Chongkittavorn. Tuy vậy nhà báo kỳ cựu của Thái Lan cũng liệt kê những điều Hà Nội chưa làm được.
a. Lãnh đạo Asean đã không gặp mặt trực tiếp đại diện của các tổ chức dân cử và phi chính phủ, dù cơ chế này, hình thành trong cuộc họp thượng đỉnh tại Malaysia 2005, đã được Thái Lan "khuôn khổ hóa" năm ngoái, khi Bangkok giữ vai chủ tịch luân phiên Asean .
(Mục đích lãnh đạo gặp NGOs, theo ký giả Chongkittavorn là: lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của dân, thúc đẩy cách cai trị từ dưới lên trên)
b. Asean chậm chễ trong việc đưa ra tiếng nói thống nhất trước các vấn đề toàn cầu. Liên quan đến phổ biến vũ khí hạt nhân, thay đổi khí hậu, tham gia đội quân gìn giữ hòa bình, vân vân. Cạnh đó, trong thời điểm Hội nghị Hà Nội, cả Thái Lan và Malaysia muốn Asean đưa ra lập trường chung về dòng vốn quốc tế đang được chuyển tới thị trường Asean, các biện pháp chống trục lợi và gây bất ổn, nhưng đã không thành, ký giả của The Nation viết.
c. Khẩu hiệu "Hướng tới Cộng đồng Asean: Từ Tầm nhìn cho tới Hành động" do nước chủ nhà đưa ra chưa đi vào thực chất. Chưa có hành động khả dĩ nào nhằm thúc đẩy xu hướng hình thành thực thể Asean do dân và vì dân, dù rằng đây là một những trụ cột quan trọng để Asean tiến tới hành thành một cộng đồng vào năm 2015, ký giả Thái Lan kết luận.
Quý vị có đồng ý với nhận định của ký giả Kavi Chongkittavorn hay không? Cảm nghĩ của quý vị về vai trò của Việt Nam trong việc tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Asean 17? Những điều làm được và chưa làm được? Hãy cho chúng tôi biết ý kiến!
Bình luậnĐể lại lời bình
Bản thân tôi cho rằng Hội nghị Cấp cao Asean và các cuộc họp liên kết là một thành công lớn. Nó làm sống động một Asean vốn còn nhiều khác biệt khả dĩ tạo ra một sức mạnh tổng hợp.
Thành công đầu tiên thuộc về Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Thành công này không đánh tan vết nhơ về các sự kiện trong nước mà ông là người lãnh đạo hay cả là nguyên nhân. Nhưng đây hẵn là kết thúc có hậu cho một sự nghiệp chính trị. Những cố gắng bền bỉ của ông đang đưa đất nước đến kỷ nguyên cải cách chính trị cho dù vui mừng hay gượng gạo, tạo nên thế bền vững thay thế cho thế ổn định mà ông vẫn bảo vệ.
Thành công lớn nhất thuộc về đất nước với việc quốc tế hóa vấn đề Biển Đông và đưa nước ta gần hơn đến tầm quan sát của thế giới. Không thông qua Asean, không phải thời kỳ đong vai chủ tịch luân phiên của Asean, chúng ta khó có thể đặt vấn đề một cách chính thức, có hiệu quả và không sợ mích lòng. Trung Quốc muốn dùng thế tay đôi giữa một nước to và một nước bé để khống chế bất kỳ lân bang nào. Nhưng nay chúng ta có một khối Asean, một cộng đồng thế giới sẵn sàng can thiệp theo cung cách của họ để hổ trợ chúng ta.
Thành công cuối cùng thuộc về toàn thể nhân loại. Chúng ta biết rằng để Trung Quốc phát triển lớn mạnh như một khủng long đã nhiễm phóng xạ chắc hẳn sẽ dẫn tới chiến tranh, trước hết là để giành cái ăn cho hơn 1,3 tỉ người. Chính quyền Trung Quốc rất lơ là trong việc phát triển kinh tế một cách hiệu quả và cũng chẳng màng chăm lo xã hội cho các dân tộc. Nhiều vùng ở đó người dân vẫn chưa sử dụng được đồng tiền. Thay vào đó họ chủ trương xâm chiếm và khai thác tài nguyên xa gần trên khắp địa cầu, tạo nên làn sóng khai thác thuộc địa kiểu mới.
Những thành quả này rất đáng khích lệ, mặc dầu trước đó chúng ta phải trải qua những ngày tháng khó khăn với một Hà Nội xa hoa vô cớ trong khi thiên tai và nghèo đói luôn canh cánh trên khắp mọi miền đất nước.
Ký giả Kavi nhận định khá tinh tế,
Hội nghị Asean 17 và EAS vừa qua tại HN thành công tốt đẹp cho VN là chính xác, còn đối với cộng đồng Asean thì chưa có được một đồng thuận, một nghị quyết hay một cơ chế chung nào ngoài việc thiết lập Liên doanh Ngân hàng Asean + TQ, không quá cũng không phải điều hay, có thể các nước Asean khác đã nghĩ VN lạm dụng việc chung để làm việc riêng chứ chưa thực sự quan tâm đến cộng đồng Asean, như Lãnh đạo chỉ lo cho cái túi của mình chứ chưa quan tâm đúng mức đến những đồng nghiệp - Đây cũng chính là phong cách của các nhà Lãnh đạo Vn, như vậy VN sẽ khó kêu gọi sự ủng hộ của các nước trong khối.
Điểm c. Khẩu hiệu "Hướng đến cộng đồng Asean" Ký giả nhận định khá chính xác, nói một đàng làm một nẻo, nói vậy chứ không phải vậy... Đây cũng chính là phong cách lãnh đạo của DCSVN. Người dân VN không ngạc nhiên với những khẩu hiệu như vậy, quen rồi.
Thử hỏi trong các kỳ làm Chủ tịch của Asean có quốc gia nào làm được như Việt Nam, chắc tôi không cần phải đưa thêm dẫn chứng. Điều cốt lõi Asean được nâng lên một tầm cao mới. Có người nói VN lợi dụng việc chung để mưu cầu việc riêng: thưa rằng, nước nào làm Chủ tịch cũng vậy thôi. Tại sao ai cũng muốn công dân nước mình làm chức vụ nọ kia trên chính trường quốc tế? Tại sao Mỹ và liên minh Châu Âu luôn muốn người của mình là Chủ tịch của IMF hay WB và ngược lại. Trở lại vấn đề VN, chúng ta biết rằng TQ là một nước lớn cách tiếp cận vấn đề cần khôn khéo, việc mời Mỹ và Nga hiển diện ở hội nghị cũng như có mặt của họ trên Biển Đông thể hiện điều đó. Theo tôi, dù gì đi nữa Việt nam đã có một nhiệm kỳ làm Chủ tịch Asean thành công
Ông Dũng đòi đảm bảo tự do bầu cử đa đảng cho MĐ. Ông Triết thì đòi Miến Điện trả tự do cho nữ lãnh tụ đảng đối lập nổi tiếng khắp thế giới... Hai ông quan to VN đều đòi dân chủ, nhân quyền cho Miến Điện nhưng lại dập những thứ này ở VN bằng điều 4 HP. Có tin được lời nói của mấy ông quan to VN này không khi họ đóng vai trò chủ tịch ASEAN. Tôi thấy mắc cỡ và thương cho VN khi còn những ông quan ở ASEAN nói một đằng, về VN làm một nẻo.
Tôi chỉ đồng ý một phần ý kiến của Trần Đăng Đàn. Công lớn nhất phải kể tới trước tiên thuộc về công luận bán chính thống ở VN, đặc biệt là các blogger yêu nước không nhầm lẫn với yêu đảng, cnxh. Chính họ phát giác, vạch mặt kẻ thù "đồng chí" và cũng chính họ đã khơi mào cho các diễn đàn yêu nước nở rộ đánh động lương tri, lòng yêu nước của cả dân tộc bị đcs đánh lừa, ru ngủ trong tình đồng chí 2 đảng 16 chữ vàng mấy chục năm qua.
Không có họ, không có phong trào yêu nước đứng mũi chịu sào bị đcs dập không nương tay thì ông Dũng và đảng của ông vẫn còn nhắm mắt tung hô, thần phục, thả cửa cho tàu lạ, nước lạ vô ra cướp bóc, hiếp đáp ngư dân trong hải phận VN.