Thế giới mạng ngày càng chia rẽ
|2010-03-30, 10:37
Hôm qua đi họp các biên tập viên tại BBC World Service tôi được nghe thêm về một số hệ quả của vụ Google quyết định bỏ Trung Quốc.
Theo các đồng nghiệp tiếng Trung, sau khi tập đoàn Mỹ chuyển các máy chủ sang Hong Kong người dùng tại Trung Quốc vẫn vào Google tìm kiếm được nhưng thông tin chạy về từ Hong Kong bị lọc.
Hong Kong chưa kiểm duyệt Google nhưng nay lo sợ phải chịu sức ép của cả hai phía: Bắc Kinh và dư luận Phương Tây.
Vốn là một thánh địa của kinh doanh, Hong Kong chắc chỉ muốn sự kín tiếng chứ không thành tâm điểm của các tranh cãi tế nhị.
Với Hong Kong, chống lại Bắc Kinh là một không khả thi dù có muốn.
Ngược lại, nếu bị buộc phải kiểm duyệt mạng thì Hong Kong sẽ mất điểm với giới kinh doanh toàn cầu.
Ai có lợi?
Nhưng thế giới mạng đang ngày càng "dính líu" vào mọi chủ đề, nhất là chính trị và cả các vụ làm ăn sân sau của chính giới.
Chuyện không lạ, và không chỉ xảy ra ở Trung Quốc là một tập đoàn nội địa "gợi ý" cho nhà nước lấy lý do chính trị chặn cửa làm ăn của công ty nước ngoài.
Kiểu cạnh tranh này không dễ đem ra toà xử.
Thậm chí tham vọng quốc gia cũng đang được thể hiện qua nỗ lực xây dựng các trang mạng xã hội hay chương trình tìm kiếm của riêng.
Những động cơ này được nhiều nhà bình luận tin là đứng đằng sau các vụ cấm Internet của nhiều nước.
Ví dụ, người ta chỉ ra rằng Trung Quốc muốn Google bỏ đi để các trang của họ tiếp tục giữ và tăng thị phần.
Hiện trang baidu đã chiếm vị trí hàng đầu ở lục địa Trung Hoa và cũng có mạng xã hội rộng lớn.
Tại Nga, theo Evgeny Morozov, chính quyền cũng đang có kế hoạch lập ra một công cụ tìm kiếm trên mạng cho cả nước.
Trong bài đăng trên Foreign Policy, blogger có tiếng này nói hiện có ba tập đoàn là
Rostelecom, ABBYY và Ashmanov and Partners được xem xét lãnh sứ mệnh cao cả Kremlin giao cho.
Người ta cũng tin rằng Iran đang xúc tiến việc lập ra các mạng xã hội thân chính quyền để chặn việc phe đối lập dùng các trang như Facebook, Twitter vận động biểu tình.
Mỗi nước một kiểu?
Hệ quả của vụ Google rút đi là hay công ty khác của Mỹ, trong đó có Go Daddy chuyên đăng ký tên miền, cũng tuyên bố không làm ăn với Trung Quốc nữa.
Một số trang chuyên về công nghệ mạng đã hô hoán lên rằng "Thế Chiến III" đang bùng nổ trên Internet.
Sự phân cực không còn thuần tuý về tư tưởng và chính trị nữa.
Bởi cứ đà này thì Trung Quốc sẽ có một thế giới mạng riêng, và sẽ nối với Nga, Iran và một số bên được chọn lựa chăng?
Giả sử chuyện đó xảy ra thì người dùng ở Việt Nam có sẵn sàng dùng các trang xã hội Hoa-Việt hay Nga-Việt trong tương lai?
Nhưng ý muốn thanh lọc mạng không chỉ đến từ các nước như Iran.
Báo Anh, tờ Telegraph hôm 29/03 đưa tin Hoa Kỳ phản đối cả kế hoạch của bộ trưởng truyền thông Úc, Stephen Conrroy muốn đặt chế độ lọc Internet khỏi những nội dung không lành mạnh liên quan đến pornography và ma tuý.
Bởi đây là vấn đề nguyên tắc chứ không phải Hoa Kỳ ghét bỏ gì Úc, nước đồng minh quan trọng ở Thái Bình Dương.
Quan điểm của Hoa Kỳ, được cả Google và Yahoo ủng hộ, là Internet phải được đảm bảo tự do thông tin toàn diện.
Không ai hiểu Internet hơn Tổng thống Obama, người có tài tạo được sức mạnh chính trị bất ngờ nhờ vận động được con số kỷ lục trên 7 triệu thành viên Facebook hồi ra tranh cử.
Nhưng nếu để cho nhân loại chia rẽ thành các thế giới ảo khác nhau thì sức hấp dẫn của ông Obama, người lên cầm quyền với triết lý dung hòa khác với thời ông Bush, chắc chắn sẽ giảm đi nhiều.
Nhưng làm thế nào để giữa lưu thông trên Internet trôi chảy, mà không tạo ra sự đối đầu thì quả là khó.
Bạn có cách gì vấn kế cho ông Obama không?
