Săn tin
|2009-07-26, 15:06
Săn tin ở một diễn đàn quốc tế, như cuộc họp của ngoại trưởng khối Asean vừa qua tại Thái Lan là như thế nào?
Chưa đặt chân đến Phuket, chỉ đọc lướt qua quảng cáo của Ban Tổ chức, tôi nghĩ thầm, chắc dễ thôi.
27 đoàn ngoại trưởng, hơn một ngàn đại biểu, tám trăm phóng viên. Tiếng Anh gần như là ngôn ngữ chính. Thẻ nhà báo xin mười phút có ngay. Người Thái niềm nở và mến khách.
Đông người họp như vậy thế nào mà chẳng lấy được một vài tin.
Nhưng khi xách máy đi và bắt đầu săn tin lúc đó mới thấy sờ vào đâu cũng khó.
Khó vì lịch trình đặc kín của các đại biểu.
Trong một ngày họ có thể họp tới bảy tám phiên. Chủ đề và thành phần quốc gia hội họp khác nhau.
Trung bình mỗi cuộc họp khoảng một tiếng đồng hồ. Bị "quần" như vậy thì đại biểu còn đâu hơi sức để dành cho nhà báo nữa!
Cho nên không gì lạ khi một số ngoại trưởng từ chối tiếp xúc với báo chí. Lý do họ đưa ra là "bận quá." Hay "anh gọi lại buổi chiều xem sao."
Buổi chiều gọi đến không ai nhấc máy. Trong khi hạn nộp bài cứ treo lủng lẳng trên đầu.
Đâu phải tôi không biết lo xa. Trước khi đi Phuket, tôi đã email và điện thoại với với Bộ Ngoại giao, rồi tòa đại sứ một số nước, xin cái hẹn phỏng vấn trưởng đoàn của họ. Câu trả lời ai cũng giống nhau, "để xem, không biết quan chức đó có thời gian hay không."
Trung tâm báo chí cũng có một số ngăn hồ sơ đề chữ "Thông cáo báo chí." Là nơi ban tổ chức xếp các tài liệu công bố hàng ngày. Bằng tiếng Thái và tiếng Anh. Nhưng chúng khô cứng làm sao. Tính "tuyên truyền" thấy rõ. Cám ơn, tôi không dùng được.
Muốn lấy tin cần phải tiếp xúc trực tiếp. Cần phải đuổi theo, chạy theo và thậm chí van nài đại biểu để được vài phút phỏng vấn, tôi tự nhủ. Nếu ai quở trách, tôi đã có sẵn câu trả lời trong đầu. "Thưa ông đói tin quá, mong ông tha thứ!"
Để ý kỹ tôi thấy tại trung tâm báo chí, người đi lại rầm rầm. Cameramen, thợ chụp ảnh, phóng viên, thư ký, nhà báo, quan chức... tất tả ngược xuôi...
Nếu các đại biểu bận họp thì những người này đi đâu? Hóa ra họ "mai phục" quan chức ngay trước phòng hội họp. Hoặc bên trong hội trường họp báo. Hay đón lõng giữa đường.
Đoạn đường ngắn vài chục thước từ phòng họp đến quầy cà phê, hay toilet luôn có hơn chục phóng viên, với máy ảnh, micro trong tay, liên tục canh chừng để tiếp cận "mục tiêu."
Như tôi đây đợi cả tiếng đồng hồ mới gặp được "người trong mơ". Mừng hết chỗ nói. Cầm ly cà phê, trưởng đoàn một nước Tây phương vừa đi vừa trao đổi. Ông không chậm bước. Tôi đành bám theo. Xin ông đứng một chỗ để nói chuyện vài phút cho có chất lượng, nhưng không được. Cứ vừa đi vừa nói. Đến cửa phòng họp lính gác đẩy phóng viên ra. Cả cuộc nói chuyện chỉ được 30 giây. Ngắn quá, chẳng đúc kết được ý gì.
Bù lại cũng có một số người khá thiện cảm với báo chí. Trong đó có ông tổng thư ký khối Asean. Trên lý thuyết, với vai trò điều phối viên, ông phải là người bận nhất cuộc họp. Nhưng ngài Pitsuwan (người Thái, tính tình hiền hòa!) lại là người giúp đỡ nhà báo nhiều nhất. Hai lần tôi chứng kiến cảnh ông bị "mai phục" sau cuộc họp báo mà vẫn niềm nở trao business card, trong khi phóng viên hớn hở với vài phút phỏng vấn ghi âm.
Săn được tin quý đôi khi còn là mối quan hệ. Và phải nằm trong nhóm nhà báo thuộc các hãng tin toàn cầu. Mối quan hệ dài lâu dựa trên chữ tín. Ví dụ Ủy viên Đối ngoại của Âu châu trước cuộc họp Phuket ngỏ ý dành cho BBC tiếng Anh một cuộc phỏng vấn riêng. Hoặc mỗi khi cần loan tin, quan chức Mỹ hay "ưu tiên" cho hãng AP. Đại khái là như vậy.
Tại Phuket, ngoài Thái Lan chỉ có Hoa Kỳ là nước tổ chức họp báo sau khi ký văn kiện. Câu hỏi dành cho bà Clinton được chọn trước, thời gian chỉ đủ trình bày bốn câu trả lời. Ai cũng tiếc khi cuộc họp báo quá ngắn, phái viên săn tin bị một buổi chưng hửng khi câu hỏi của họ dành cho đại diện phía Mỹ không được chọn. Hoặc không được đề cập tới.
Cũng có trường hợp quan chức của một nước tích cực hơn phóng viên trong chuyện đưa tin. Đó là ông Ri Hung sik, đại biểu của Bắc Hàn. Quá bực mình với phát biểu của ngoại trưởng Mỹ về chuyện "Bắc Hàn không còn bạn bè" ông Ri bất ngờ đăng đàn đả kích phía Mỹ. Góc nhỏ vốn dành cho phóng viên truyền hình tường thuật tại chỗ đông kín người. Ai cũng có thể đến nghe và đặt câu hỏi trực tiếp cho ông Ri. Các phái viên hoàn toàn bất ngờ. Một tin 'nóng sốt' tại hội nghị Asean mà không mất công săn tìm.
Quý vị muốn chia sẻ kinh nghiệm săn tin trong hội nghị quốc tế có thể bấm vào nút cuối bài (vui lòng viết có dấu). Chúc may mắn!
Bình luậnĐể lại lời bình
Thưa anh Phạm Khiêm anh có thể cho biết kinh nghiệm săn tin ở Việt Nam không?
Khen PV BBC săn tin giỏi thì hơi thừa. Tuy vậy, hồi APEC14 ở Hà Nội mình cũng có chút kinh nghiệm. Ví dụ, thấy chỗ nào đông đông PV thì cứ sấn đại vô. Tin loại này không khoái lắm, nhưng cũng có cái mà chữa cháy.