Chuyện Miến Điện
|2009-07-31, 12:00
Rangoon vừa loan báo thời điểm công bố phán quyết của tòa đối với bà Suu Kyi nay rời sang tháng Tám.
Chính xác hơn là ngày 11 tháng Tám. Đây cũng chỉ là loan báo, chưa có gì chắc chắn. Và không biết nhóm tướng lãnh cầm quyền còn dời ngày nữa hay không.
Hơn hai tháng qua phiên xử bà Suu Kyi chứng kiến nhiều lần hoãn, ngưng, nghỉ giữa chừng, hoặc đình chỉ. Ban đầu phiên tòa được nói tới sẽ kết thúc trong vài tuần. Nay đã thành hai tháng rưỡi. Và có thể lâu hơn. Không ai đứng ra giải thích lý do. Giới nhà báo đồn là chính quyền quân nhân đang tìm thời điểm thuận lợi nhất để kết thúc vụ xử. Họ biết dư luận đang theo dõi sát sao và phản ứng của quốc tế sẽ từ mạnh mẽ cho đến gay gắt.
Một ngày đưa tin về bà Suu Kyi tại Bangkok ra sao? Khi được thông báo 31/7 sẽ là ngày phiên tòa bà Suu Kyi kết thúc, với khả năng nhận án tù nhiều năm, ký giả và nhân viên văn phòng BBC ở Thái Lan làm việc sớm hơn mọi ngày. Ai cũng muốn tường thuật đầy đủ và chi tiết nhất về bản án (nếu có) dành cho lãnh tụ dân chủ can trường, người được coi là biểu tượng hòa giải trong vùng Đông Nam Á.
Các phóng viên tiếng Anh bận rộn với các bài tường thuật, truyền trực tiếp hàng giờ cho BBC World News, kênh truyền hình thế giới. Cạnh đó giọng nói của họ xuất hiện thường xuyên trong các bản tin buổi sáng, thuộc hệ thống radio tiếng Anh của Thế giới vụ. Và họ cũng phải để mắt đến trang tin bbcnews.com, vốn cần cập nhật liên tục.
Nhóm phái viên của BBC tiếng Anh hôm thứ Sáu (31/7) chỉ có hai người. Điện thoại gọi đến liên tục, khoảng nửa tiếng họ phải vào studio một lần. Chương trình nào cũng muốn tin mới nhất từ Thái Lan, nước láng giềng của Miến Điện. Câu hỏi nào cũng bắt đầu về các diễn tiến mới nhất của ngày cuối phiên xử bà Suu Kyi.
Giới làm tin gọi ngày này là 'big day'. Bận rộn, căng thẳng, nhưng kèm theo nó là cơ hội học hỏi và trưởng thành trong nghề nghiệp.
Ngồi sát bên BBC tiếng Anh là ban tiếng Miến của Thế giới vụ. Họ có hai nhân viên. Trong thời gian 'vụ án' Suu Kyi họ trở thành 'ngôi sao' của chuyện chia sẻ tin tức. Hay là sự lý giải điềm đạm. Mọi người xúm đến hỏi. Có tin gì mới họ tự nguyện thông báo. Chính quyền Miến Điện không cho phóng viên BBC vào Rangoon tác nghiệp nên hai người này trở thành cầu nối cho tất cả thông tin, từ nóng hổi cho đến nguội lạnh, về bà Suu Kyi.
Không có một nước nào đưa tin khó như Miến Điện. Chính xác hơn là không có nước nào hạn chế đưa tin như Miến Điện. Nguồn chính thức là một số bài viết, lâu lâu chính phủ Rangoon 'bắn' ra một lần, theo kiểu 'định hướng!'
Ký giả quốc tế không được 'khuyến khích' vào Miến Điện đưa tin. Không ai được phép chụp ảnh phiên tòa. Hay nhà tù Insein, nơi giam bà Suu Kyi. Bà Suu Kyi không được phép nói chuyện với bất cứ ai. Đại diện chính phủ không trả lời câu hỏi của giới truyền thông.
Hiện nay người duy nhất nối bà Suu Kyi với thế giới bên ngoài là ông Nyan Win, luật sư biện hộ cho bà. Ít có phát ngôn nhân cho lãnh tụ đối lập nào trên thế giới lại làm việc 'thô sơ' như ông. Mang tiếng là người phát ngôn cho đảng NLD, ông không có điện thoại văn phòng. Chính xác hơn là chính phủ cắt dây. Điện thoại cầm tay không hoạt động vì nợ tiền cước phí. Ông không có máy điện toán, không đường truyền internet. Ký giả muốn hỏi ông về diễn biến phiên tòa phải gọi điện tới nhà. Và đây là mối liên hệ duy nhất của ông ra thế giới bên ngoài, trong đó có hai người đồng nghiệp Ban Miến của chúng tôi.
