Geirfa Podlediad Dysgu Cymraeg - Hydref 28ain - Tachwedd 2il 2018

Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.

Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf

Sychedig Walia - Clwb Rygbi'r Aman

Sychedig Walia - Thirsty Wales

awyrgylch - atmosphere

mynd ma's - going out

pyllau glo - coal pits

dipyn o le - quite a place

yn or-lawn - overflowing

sawl blwyddyn yn ôl - several years ago

cyfnod - period

y noson gynt - the previous evening

gwynt cwrw - smell of beer

Clip bach o Sychedig Walia, cyfres lle mae Llion Williams yn edrych ar berthynas y Cymry gydag alcohol. Clywon ni ddarn am ardal Bethesda yn y gogledd wythnos diwetha, ond i'r de aeth Llion yr wythnos yma, i Glwb Rygbi'r Aman yng Nglanaman i sgwrsio efo rhai o fechgyn y Clwb.

Cofio - Norman a'r afr

arferion yfed - drinking habits

ymwneud ag anifeiliad - relating to animals

cyn-geidwad gafr - ex-keeper of the goat

Ffiwsilwyr Cymreig - Royal Welsh Fusiliers

magu - to rear

cyfrifol - responsible

y fyddin - the army

gwatsiad - to watch

cwningod - rabbits

pi-pi - to urinate

Rhai o fechgyn 'sychedig' Clwb Rygbi'r Aman yn fan'na yn sôn fel mae pethau wedi newid o ran arferion yfed yn y clwb dros y blynyddoedd. Roedd John Hardy wedi bod yn chwilio yn yr archif am straeon oedd yn ymwneud ag anifeiliaid. Dyma i chi un ohonyn nhw, lle roedd Norman Pritchard yn sôn am ei waith fel cyn-geidwad gafr y Ffiwsiliwyr Cymreig. Sgwrsio oedd o ar raglen Dafydd a Caryl a dyma i chi flas ar y sgwrs.

Rhaglen Richard Rees - Greg Lynn

y prif leisydd - the lead singer

unigryw - unique

bargyfreithiwr - barrister

casgliad - collection

atgofion - memories

ymarfer - rehearsing

mo'yn - eisiau

ar wahân i'r rhain - apart from these

cerddoriaeth - music

eitha trwm - quite heavy

Dyna i chi ychydig o hanes gafr y fyddin o archif Radio Cymru. Roedd yna fand roc Cymraeg yn y saithdegau, o'r enw Shwn. Roedd hwn yn fand roc go iawn a'r prif leisydd oedd Greg Lynn ac roedd ganddo lais unigyw. Bellach mae Greg yn fargyfreithiwr ac yn sidanwr, neu'n QC, ond mae o'n dal i berffformio efo'r band Hwntws sydd newydd gyhoeddi casgliad newydd o ganeuon. Dyma Greg yn sôn am ddyddiau Shwn ar raglen Richard Rees.

Beti a'i Phobol - Neville Evans

gwyddonydd - scientist

cyfrifol am - responsible for

ledled y wlad - throughout the country

dadlau - to argue

profiadau cynnar oes - early life expriences

magwraeth - upbringing

tomen o lo - a heap of coal

yn gyfoeth - a richness

ceir - cars

profiadau amrywiol - a variety of experiences

Greg Lynn oedd hwnna, y bargyfreithiwr oedd yn arfer bod yn seren roc yn y saithdegau. Neville Evans sydd yn cofio ei blentyndod yn y clip nesa. Gwyddonydd ydy Neville fuodd yn gweithio ym myd addysg ar hyd ei fywyd. Fe sy'n gyfrifol am y posteri o wyddonwyr Cymreig sydd i'w gweld mewn ysgolion ledled y wlad. Ond am ei blentyndod ym mhentref Gendros, Fforestfach ger Abertawe y buodd o'n sôn mewn sgwrs efo Beti George.

Gari Wyn - Dr. Glyn Elwyn

arbenigwr meddygol - medical expert

ail-briodi - to re-marry

gwartheg - cattle

creadur cystadleuol - a competetive creature

dylanwad - influence

Athro - Professor

mwya blaenllaw - most prominent

maes meddygol - the field of medicine

annibynnol - independent

saer coed - carpenter

A sgwrs efo gwyddonydd arall sydd yn y clip nesa, y Dr Glyn Elwyn o Sefydliad Dartmouth, New Hampshire. Cafodd Glyn ei fagu yng Nghapel Garmon, pentref bach yng Ngogledd Cymru. Aeth o i'r un ysgol a Gari Wyn a dyma fo'n sôn wrth Gari sut aeth o o'r ardal fach wledig honno i fod yn arbenigwr meddygol yn yr Unol Daleithiau.

Rhaglen Aled Hughes - Only Fools and Horses

mae'n amlwg - it's obvious

penderfynol - determined

llwyddo - to succeed

cynhadledd - conference

wedi dwyn - stolen

wedi meddwi - drunk

canlyn - courting

cyfarwyddwr - director

cynhadleddau - conferences

diwydiant - industry

Mae'n amlwg, yn tydy, bod profiadau Dr Glyn Elwyn pan oedd yn blentyn wedi ei wneud yn benderfynol o lwyddo. Taswn i'n enwi Del boy, Rodney, Trigger, Raquel, a Cassansdra wrthoch chi dw i'n siwr basech chi'n gwybod yn iawn mod i'n sôn am y gyfres gomedi Only Fools and Horses. Ond wyddoch chi bod yna gynhadledd yn cael ei chynnal bob blwyddyn gan ffans y gyfres? Cafodd cynhadledd eleni ei chynnal yn Hull ac un fuodd yno oedd yr actor o Gymru -John Pierce Jones. Buodd John yn actio yn y gyfres ac mi gafodd Heledd Cynwal glywed rai o'r straeon o du ôl i'r set gan John ar raglen Aled Hughes.

Rhaglen Geraint Lloyd - Côr y Porthmyn

neu beidio - or not

enwog - famous

casglu pres - collecting money

ychwaneg o ganeuon - additional songs

criw o hogia iawn - a good crowd of boys

achosion da - good causes

wrth ein boddau - in our element

Only Fools and Horses neu beidio, i lawer o Gymry mae John Pierce Jones yn fwy enwog fel Mr Picton yn C'mon Midffîld! Nos Lun gaethon ni gyfle i ddod i nabod a chael chydig o hanes Côr y Porthmyn o ardal y Rhewl, Dinbych yng nghwmni Erfyl Owen. Geraint Lloyd gafodd sgwrs efo fo.

Bore Cothi - Llau gwely

ymosod ar - to attack

gorfod sugno eu gwaed - have to suck their blood

llau gwely - bed bugs

Efrog Newydd - New York

arswydo - to frighten

cael gwared arnyn nhw - to get rid of them

anadlu - to breathe

llif - a saw

arllwys eu poer - pour their spit

arbenigwyr - experts

Côr y Porthmyn yn amlwg yn mwynhau perfformio, yn enwedig yn y dafarn! Ar Bore Cothi wythnos diwetha clywon ni straeon am greaduriaid sy'n ymosod ar bobl, ac sy'n gorfod sugno eu gwaed. Ond ddim stori am Galan Gaeaf oedd hon ond am rywbeth cyffredin iawn - llau gwely...Dr Hefin Jones fuodd in son amdanyn nhw.