Main content

Geirfa Podlediad Pigion i Ddysgwyr: 14 Ionawr 2014

Geirfa Podlediad i Ddysgwyr

Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.

Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf

Cofio - Parti

her - a challenge

geiriau mwys - ambiguous words

llwm - bleak

rhy dlawd - too poor

mo'yn - eisiau

pyst - posts

yn feddw twll - totally drunk

wysg ei gefn - backwards

di dal hi - drunk

camp Harri - Harry's talent 

"...fuoch chi mewn parti dros y Nadolig? Do? Bosib iawn bod yna bob math o ddiodydd ar gael yno, cwrw, wisgi a lemoned falle. Wel dyna'r math o barti oedd Ifan Gruffydd a Dewi Pws yn ei ddisgrifio yn y rhaglen Pwl Bach Arall. Cafodd y rhaglen yma ei chlywed gynta yn Nwy Fil a Dwy, ond mi gaethon ni'r cyfle i glywed perlau Dewi ac Ifan unwaith eto ar 'Cofio' ddydd Sadwrn diwetha. Yr her i Dewi ac Ifan oedd defnyddio geiriau mwys er mwyn cael cymaint o enwau diodydd ag oedd yn bosib, a hynny wrth sôn am barti. Faint o enwau diodydd medrwch chi eu nabod tybed? "



Manylu - refferendwm

annibynniaeth - inependence

deunaw mlynedd - 18 o flynyddoedd

a gyhoeddwyd - which was published

pwyso a mesur y dadleuon - to weigh up the arguments

o blaid - in favour of

y frenhiniaeth - the monarchy

trethi - taxes

o ddifri - seriously

gwladgarol - patriotic

yn dwyshau - intensifying

"Glywoch chi'r gair 'wisgi' yn fan'na yn rhywle? Ynysoedd yr Alban ydy un o'r llefydd gorau yn y byd am wisgi wrth gwrs a dyna lle yr awn ni rwan - i Ynys Bute. Aeth 'Manylu' yno i siarad efo rhai o'r Cymry sydd yn byw yno i weld be oedden nhw'n ei feddwl am y refferendwm fydd yn cael ei gynnal yn yr Alban eleni. Yn y clip mi gawn ni glywed barn athrawes o Geredigion, Margaret Brandy ac wedyn y Parchedig John Owain Jones sy’n byw yn yr Alban ers dros dau ddeg pump o flynyddoedd ac yna John a Beryl Fisher..."



Sgersli Bilif - Mynwent Casmael

mynwent - cemetary

effeithio yn andwyol - drastic effect

y Gwyddelod - The Irish

Coed Yw - Yew trees

hylif coch - red liquid

gwaedu - bleeding

crogi ar gam - wrongly hung

dialedd am y camwri - revenge for the wrong

tir cysegredig - sacred land

meini beddrod - gravestones

"Dw I'n siwr y byddwn ni'n clywed llawer mwy am y refferendwm yn ystod y flwyddyn nesa ma. Rwan ta, be ydy'r cysylltiad rhwng y gôg, neu'r gwcw, mynwent, gwaed a choeden? Mi gewch chi'r ateb drwy wrando ar y clip nesa 'ma o'r rhaglen 'Sgersli Bilif'. Aeth Aled Sam i fynwent Eglwys Nanhyfer ger Trefdraeth yn Sir Benfro a sgwrsio efo Alun Evans o Gasmael. Dyma Alun yn dweud wrth Aled am rai o straeon y fynwent..."



Huw Stephens - bandiau ifanc

dod i'r amlwg - to become prominent

anhygoel - incredible

digon o sylw - enough attention

cyfryngau - media

un orsaf genedlaethol - one national radio station

yn fyw - live

egni - energy

dychmygu - to imagine

allan o'u cragen - out of their shell

"Wnaethoch chi sylwi ar y ffordd ddwedodd Alun 'oer. oer, oer,' yn fan'na? Ie 'wer, wer, wer' glywoch chi debyg, a dyna i chi rwan wedi clywed acen hyfryd Sir Benfro. Be am i ni symud i fyd cerddoriaeth nawr, a gofyn pa fandiau Cymraeg fydd yn dod i'r amlwg yn ystod y flwyddyn nesa? Dyna oedd cwestiwn Huw Stephens i Sam Rhys o Landeilo, ac Elin Meredydd o Langatho nos Lun diwetha. Yn ogystal â'r cwestiwn hwnnw, gofynnodd Huw iddyn nhw pa fand fydd prif fand Maes B, sef y maes i bobl ifanc yn yr Eisteddfod Genedlaethol? Dyma i chi flas ar y sgwrs..."



Post Prynhawn - Band pres 



eisoes - already

band pres - brass band

enwebu - to nominate

hyfforddwr - instructor

breuddwydio - to dream

pencampwriaeth - championship

darn - a piece

oedran - age

rhestr - list

"R.Seiliog? Cofiwch yr enw - yn fa'ma wnaethoch chi ei glywed o gynta! Un band sydd eisoes wedi dod i'r amlwg ydy band pres Ysgol Gynradd Bontnewydd ger Caernarfon. Mae'n nhw wedi ennill yn Eisteddfod yr Urdd, ac wedi ennill cystadleuaeth i fandiau pres drwy Brydain i gyd. Ond fel wnaethon ni glywed ar Post Prynhawn, mae'r band wedi cael ei enwebu gan Four Bars Rest i gael eu galw'n fand newydd gorau yn y byd - ia yn y byd cofiwch. Aeth Aled Hughes draw i'r ysgol a chael gair efo hyfforddwr y band Dylan Williams. Yn bwysicach na hynny mi gafodd o sgwrs hefyd efo rhai o'r plant sy'n chwarae yn y band, Arwyn Edwards sy’n ddeg oed ac Ela Haf Williams. Pob lwc iddyn nhw ynde?"

Mwy o negeseuon

Blaenorol

Bae Colwyn a Thref Merthyr

Nesaf

Hanner tymor Uwch Gynghrair Cymru