Main content

Geirfa Podlediad Dysgu Cymraeg - 10fed o Hydref 2019

Geirfa Podlediad i Ddysgwyr

Uchafbwyntiau Radio Cymru dros yr wythnos ddiwethaf, gyda chyflwyniadau clir a syml fydd o gymorth i chi wella'ch iaith.

Gwrandewch ar y rhifyn diweddaraf



Rhaglen Aled Hughes - Ryan Jones

Cwpan Rygbi'r Byd - Rugby World Cup

prif gogydd - head chef

Undeb Rygbi Cymru - Welsh Rugby Union

bwydydd - foods

chwaraewyr - players

gwahanol wledydd - different countries

Gan fod Cwpan Rygbi'r Byd ymlaen yn Siapan ar hyn o bryd, cafodd Rhys ap William sgwrs gyda phrif gogydd Undeb Rygbi Cymru, Ryan Jones.

Pa fath o fwyd mae tîm Cymru'n ei licio tybed?



Trystan ac Emma - Cwrw

yn deillio'n ôl - harks back

Cyn Crist - Before Christ

ogof - cave

wedi darganfod - had discovered

Yr Eifftiaid - The Egyptians

yr ochr draw - the other side

gafr enfawr - a huge goat

ei godro hi - to milk her

am byth bythoedd - for ever

llefrith - llaeth

Sgwrs ar raglen Aled Hughes efo prif gogydd Undeb Rygbi Cymru a phob lwc i Gymru ynde yn eu gêmau'r wythnos nesa.

Dw i'n siwr bod llawer o gwrw'n cael ei yfed yn Siapan yn ystod y gystadleuaeth ac mi roedd hi'n ddiwrnod dathlu cwrw y penwythnos diwetha.

Dyma i chi Emma'n rhoi gwers fach i Trystan am hanes y ddiod.



Cofio - Murray The Hump

gwahardd - to prohibit

anghyfreithlon - illegal

aelwyd Cymraeg ei hiaith - a Welsh speaking home

dipyn o feddwyn - a bit of a drunkard

gwarchod eu milltir sgwâr - looking after their turf

dylanwadau gwaetha - the worst influences

wedi herwgipio - had hijacked

saethu - to shoot

o fewn dim - in an instance

cydnabod - to acknowledge

Hanes cwrw yn fanna ar raglen Trystan ac Emma. Yn 1920 cafodd cwrw a phob diod alcoholaidd arall ei wahardd yng Ngogledd America.

Mi wnaeth y Maffia lawer o arian yn y cyfnod yma drwy werthu alcohol yn anghyfreithlon.

Un o'r bobl bwysica yn y Maffia yr adeg honno oedd Murray the Hump ac mae Dafydd Wigley yn perthyn iddo fo.

Dyma i chi glip o'r archif ble mae Dafydd Wigley'n rhoi ychydig o hanes Llewelyn Morris Humphreys, neu Murray the Hump.



Beti a'i Phobol - Iwcs

dal dwylo - holding hands

ymdrechu - to make an effort

fues i erioed - I was never

anhygoel - incredible

gwitsiad - aros

profiad - experience

Hanes Murray the Hump yn fan'na ar raglen Cofio, a chofio ei blentyndod yn Nhrawsfynydd oedd Iwan Roberts yn ei sgwrs gyda Beti George.

Mae Iwan yn cael ei nabod hefyd fel 'Iwcs' ac roedd yn rhan o'r ddeuawd boblogaidd Iwcs a Doyle oedd yn canu yn y nawdegau.

Dyma Iwcs yn cofio Nadolig ei blentyndod.



Post Cyntaf - Dilys Ann Roberts

trawiad ar y galon - heart attack

gwasgfa ar hyd fy mrest - a tightness across my chest

digwydd bod - as it happened

egluro'r sefyllfa - to explain the situation

triniaeth - treatment

gwythiennau - veins

i ddod drosto fo - to get over it

erbyn hyn - by now

ymarfer corff - physical exercise

arbenigwr - specialist

Hanes Nadolig teulu Iwan Roberts yn Nhrawsfynydd yn fan'na ar Beti a'i Phobl.

Ar y Post Cynta ddydd Mawrth glywon ni am brofiad Dilys Ann Roberts gafodd drawiad ar y galonyn ddiweddar.

Dyma hi'n sôn wrth Merfyn Davies am sut wnaeth hi ddarganfod bod ganddi broblem gyda'i chalon.



Rhaglen Aled Hughes - Gemau bwrdd

gêmau bwrdd - board games

adfywiad - a revival

teimlo'n euog - feeling guilty

pres - arian

deugain o weithiau - 40 times

hyd yn oed - even

pererindod - a pilgimage

ar lafar - orally

Y Post Cynta yn fan'na yn holi a oedd merched yn cael yr un chwarae teg â dynion ym maes gofal y galon, ac yn rhannu profiadau Dilys Ann Roberts gyda ni.

Yn ôl y newyddion yr wythnos hon mae chwarae gêmau bwrdd wedi gweld adfywiad mawr yn ystod y blynyddoedd diwetha ac mae'n dal i dyfu.

Mae gan Peredur Glyn dipyn o obsesiwn gyda'r gêmau hyn fel clywon ni ar raglen Aled Hughes.

Mwy o negeseuon

Blaenorol

Nesaf

Gemau Cymru - Rowndiau Rhagbrofol yr Ewros