Lùth geo-thearmach

'S e teas a tha a' tighinn bho shìos fo uachdar na Talmhainn a th' ann an lùth geo-thearmach. Tha geo a' ciallachadh talamh agus tha tearmach a' ciallachadh teas.

Cha teirig an teas fon talamh, agus mar sin 's e bun math a th' ann de lùth ath-nuadhachail.

Gabhaidh uisge teth agus stiom bho shìos san talamh a chleachdadh airson tuirbinean a thionndadh agus dealan a ghintinn, no airson togalaichean a theasachadh gu dìreach. Canar lùth geo-thearmach ris a seo.

Fada shìos fo uachdar na talmhainn tha fallainn na Talmhainn. Bidh teas bhon fhallainn ag èirigh suas tro rùsg na Talmhainn. Far a bheil an rùsg nas taine, tha an teas seo a' faighinn gu math nas fhaisge air an uachdar.

Ann an cuid a dh'àitichean bidh e a' teasachadh uisge ann an lochan agus amaran fon talamh. Bidh stèiseanan lùth geo-thearmach a' cleachdadh an uisge theth seo airson dealan a ghintinn.

1. Bidh pìoban gan drileadh sìos gu stòran uisge fon talamh.
2. Tha an t-uisge cho teth 's gum bi e a' dèanamh stiom, a bhios ag èirigh suas tro na pìoban agus air a chleachdadh gus lannan nan tuirbinean a thionndadh.
3. Bidh na tuirbinean a' tionndadh ghineadairean a bhios a' gintinn dealan a bheir cumhachd gu dachaighean agus gnothachasan.
4. 'S e an rud as fheàrr gun gabh an stiom fhuarachadh agus a cho-dhlùthachadh air ais na uisge an dèidh dha a' chumhachd a thoirt gu na tuirbinean.
5. Tha an t-uisge a chaidh fhuarachadh an uair sin air a phumpadh air ais sìos airson a theasachadh agus a chleachdadh a-rithist.

'S ann far a bheil rùsg na Talmhainn tana as fheàrr a dh'obraicheas lùth geo-thearmach.

'S àbhaist gur ann aig na loidhnichean-sgàinidh a bhios seo eadar diofar phleataichean teactonaig.

Tha iad seo a' gabhail a-steach iomadh àite air "Cearcall an Teine" mar Taobh an Iar nan SA far a bheil pleat a' Chuain Shèimh a' putadh a-steach a phleat Ameireaga a Tuath. Ach cuideachd àitichean mar Indonìsia, Sealan Nuadh agus Iapan.

Tha Innis Tìle na laighe air Rids Meadhan an Atlantaig far am bi pleataichean teactonaig a' coinneachadh. Bidh còrr is cairteal dhen dealan a tha air a ghintinn san dùthaich a' tighinn bho bhunan geo-thearmach.

Tha lùth geo-thearmach cho faisg air an uachdar agus cho furasta faighinn thuige 's gu bheil an teas air a chleachdadh airson rudan eile a bharrachd air dealan a ghintinn.

Ann an Reykavik, am prìomh-bhaile, tha lùth geo-thearmach a' toirt dhaibh uisge teth a bhios a' sruthadh ann am pìoban fo chuid de rathaidean, cabhsairean agus pàircean-chàraichean. Bidh sin a' leaghadh an t-sneachda agus a' cumail rathaidean fosgailte, a bharrachd air gum bi luchd-coiseachd a' faireachdainn blàth ann an teòthachdan reòta a' gheamhraidh… cha b' fhuilear dhuinn a leithid ann an Alba!

Tha lùth geo-thearmach air a chleachdadh cuideachd ann an àiteachas. Ged a tha an teòthachd ìosal anns a' gheamhradh, fàsaidh barran mar tomàtothan, cularain agus leiteas le bhith a' cleachdadh lùth geo-thearmach airson na taighean-glainne a theasachadh gu dìreach, agus airson dealan a ghintinn a bheir an solas dha na barran a dh'fheumas iad airson fàs.

Cha b' fhiach e an-dràsta do dh'Alba lùth geo-thearmach a chleachdadh airson dealan a ghintinn oir bhiodh feum air pìoban a dhrileadh sìos gu doimhneachd mhòr. Ach gabhaidh lùth geo-thearmach a chleachdadh ann an Alba gus teas a thoirt dhuinn gu dìreach.

Tha dà sgeama ann an Alba (ann am Baile Nighean Sheadna an ceann an ear Ghlaschu agus ann an Lann Fhìonain ann am Fìobha) le chèile a' cleachdadh uisge bho mhèinnean trèigte airson beagan thaighean a theasachadh.

Thèid aig taighean no togalaichean fa leth air pumpaichean teas talmhainn a chleachdadh an àite boidhlearan gas no boidhlearan dealain gus cumhachd a thoirt do theasachadh meadhain.

Bidh a' mhòr-chuid de phumpaichean teas talmhainn a' cleachdadh phìoban còmhnard a tha air an tiodhlacadh ann an claisean a tha dà mheatair no barrachd fon talamh. Bidh an lionn a thèid a phumpadh tro na pìoban a' fàs blàth air sgàth 's na tha de theas air a ghleidheadh anns an talamh.

• Tha an lionn air a cho-dhlùthachadh agus bidh an teas aige a' fàs nas motha air sgàth sin.

• Bidh iomlaid teas ag aiseag teas bhon lionn gu uisge a bhios a' toirt teasachadh meadhain agus uisge teth dhan togalach.

• Bidh pumpaichean teas talmhainn ag obrachadh aig teòthachd ìosal. Mar sin, feumaidh togalaichean a bhith air an deagh ionsulaideadh, agus gun ghaoth sam bith a' dol tromhpa, airson gun obraich iad gu math.

Airson gum bi seasmhachd ann san àm ri teachd, feumar smaoineachadh air coinneachadh ri feumalachdan an latha an-diugh agus an àrainneachd agus stòrasan a dhìon airson an àm ri teachd.

Cha bhi stèiseanan cumhachd geo-thearmach a' losgadh connadh agus mar sin cha bhi iad ag adhbharachadh mòran eimiseanan bho ghasaichean taigh-glainne. Faodaidh iad uireadan beaga de charbon dà-ogsaid agus sulfur dà-ogsaid a leigeil mu sgaoil. Bidh sulfur dà-ogsaid ag adhbharachadh truailleadh mar uisge searbhagach. Thèid aig ionadan-geo-thearmach air sulfar dà-ogsaid a thoirt air falbh gus nach tèid e mu sgaoil san àile.

Fhad 's a tha stèiseanan geo-thearmach agus siostaman teas ag ath-chuairteachadh an uisge air ais dha na h-amaran fon talamh às an tàinig e, chan eil iad a' cosg an stòrais seo. Tha sin a' ciallachadh gu bheil iad ath-nuadhachail agus seasmhach.

Buannachdan

• Tha lùth geo-thearmach ath-nuadhachail chionn cha teirig an lùth teas bhon Talamh.
• Chan eil mòran droch bhuaidh aige air an àrainneachd chionn chan eil mòran truaillidh no gasaichean taigh-glainne a' dol mu sgaoil dhan àile.
• Tha lùth geo-thearmach na bhun earbsach airson dealan, agus tha e nas fhasa fios a bhith agad ro-làimh dè am mach-chur dealain a thig bho ionad geo-thearmach, agus smachd a chumail air, an taca ri gaoth, tonnan no grian a tha an urra ri sìde chaochlaideach.
• Gabhaidh a chleachdadh gu dìreach airson dachaighean, àitean-obrach agus taighean-glainne a theasachadh.

Eas-bhuannachdan

• 'S ann an corra àite a-mhàin air feadh an t-saoghail far a bheil obair bheò bholcànach a tha lùth geo-thearmach air a chleachdadh gu mòr.
• Tha e daor stèiseanan lùth geo-thearmach a thogail anns a' chiad àite.
• Faodaidh uireadan beaga de charbon dà-ogsaid agus sulfar dà-ogsaid a dhol mu sgaoil agus feumar iad sin a ghlacadh gus nach dèan iad truailleadh.
• Ann an Alba, cha bhi siostam pumpa teas talmhainn ag obrachadh ceart ach ann an togalaichean a tha air an ionsulaideadh gu math agus anns nach eil gaoth sam bith.