Am bàrd fhèin ag innse carson a sgrìobh e 1914

Nuair a bha mise òg, a' dol dhan sgoil, 's cuimhne leamsa na balaich mu dheireadh a chaidh dhan mhailisi anns a' bhaile againn. Agus bhiodh iad ann an siud bho chionn trì fichead bliadhna. Bhiodh iad gan nòis fhèin anns na taighean cèilidh ach cha robh àrd a' mhailisi orra 's cho luath is a bha iad a-mach às an sgoil is a bha àrd a' mhailisi orra cha robh ach a-mach à seo. Agus thachair a' chreach ann an 1914. Thòisich an cogadh mòr is chaidh na balaich a bha ann an sin, feadhainn nach robh càil ach a-mach às an sgoil a dhuine, agus a bha an dèidh iad fhèin a cheangal anns a' mhailisi... Nise, gus an sgeul a dhèanamh goirid, dh'fhalbhadh le na balaich òga sin dhan Fhraing 's cha mhòr a tha beò an-diugh de bhalaich a' mhailisi.

Bha mise a' dol dhan sgoil aon mhadainn agus nuair a ràinig mi sìos am baile a b'fhaisge orm, 's e sin Aiginish, bha mo charaid Tormod is uchd air a gheat agus mhothaich mi gu robh e ri gal. Dè, ars' mise, a Thormoid a tha ceàrr? Oh, ars' esan, tha an trìtheamh naidheachd bàis de bhalaich a' mhailisi air a thighinn an-diugh, eadar an-diugh is an-dè. Thàinig, ars esan, naidheachd bàis A' Ghrinidh an-diugh.

Agus am fear seo air an robh far-ainm A' Ghrinidh, bha mise ann an July ron sin, as t-samhradh bhiodh sin a' dèanamh rud air am biodh marcachd a' bhreacain uaisle againn. Bhiodh an fheadhainn òga air guailnean an fheadhainn mhòra is a' feuchainn cò leagadh a chèile. B' ann air guaileann A' Ghrinidh a bha mise agus tha e a-nise air tuiteam na bhalach òg anns an Fhraing agus bha an spiorad ga mo bhioradh a-riamh nach do rinn mi nì timcheall air an seo, air balaich a' mhailisi. Ach mu dheireadh thall, chaidh agam air sin a dhèanamh agus seo mar a rinn mi e. 'S e O Mhalisidh Mo Chridhe an t-ainm a th' air a' bhàrdachd a tha seo agus thagh mi caillin agus gille mar dhà chuspair agus 's i a' chaillin a tha ri bruidhinn anns a' bhàrdachd.