19mh linn / Iain Mac a' Ghobhainn

Bàrdachd - Òran an t-Seana Ghille

Dàn 3

Tha am bàrd a' toirt comhairle dhan t-seana-ghille a tha leth ma leth eadar dùrachd agus dibhearsain, ag innse a liuthad buannachd a gheibheadh e à pòsadh, an taca ri bhith a' fas aosta na aonar.


Tha an comas reusanachaidh àbhaisteach aig Mac a' Ghobhainn follaiseach an seo agus tha e a' cleachdadh cainnt eirmseach agus a' cruthachadh dhealbhan a ghlacas ar n-aire, mar eisimpleir de dhachaigh shona làn chloinne air an aon làimh agus, air an tèile, de dhroch chleachdaidhean nan seann fhleasgach ("leisg agus cadal, tombac' agus òl"). Tha e a' dèanamh feum mhath cuideachd de ìomhaighean, mar: "slabhraidh a' ghaoil" ("gur aotrom an t-eallach i") agus "mar chraoibh air a h-uilinn gun duilleach gun ròs" (mun t-seana-ghille am measg a nàbaidhean pòsta).


Òran an t-Seana Ghille

  • A fhleasgaich gun chèill, gur beag a tha dh'fhios agad,
  • A fhleasgaich gun chèill, nach tuigeadh tu chòir –
  • Mur h-aithne dhut fhèin e, innsidh mise dhut
  • Liuthad rud ceanalta dhèanadh bean òg.
  • Ged bhiodh tu brònach 'n àm tighinn dhachaigh dhut,
  • Thilgeadh bean òg dhìot eallach a' bhròin,
  • 'S ged rachadh an saoghal truimeach air h-earrach ort,
  • Gheibheadh tu cadal an achlais mnà òig.
  • Dhèanadh i càrdadh, dhèanadh i calanas.
  • Dh'fhuineadh i aran is bhleòghnadh i bò;
  • Dhèanadh i èibhinn 'n àm dol a chadal thu –
  • 'S iomadh rud beannaicht' bhiodh agaibh gu lò.
  • Chuireadh i teaghlach brèagha mun teine dhut,
  • 'S b' èibhinn an sealladh am faicinn mun bhòrd –
  • Òganaich fhìorghlan sìor dhol am fearachas,
  • Maighdeannan beadarrach, leadanach òg.
  • Ged bhiodh fear-pòsta greis air an allaban,
  • Nuair thig e dhachaigh bidh aitreabh air dòigh;
  • Ach 's ann tha mo thruas ri fàrdach an t-seana-ghille –
  • Bidh i gun teine, gun duine na còir.
  • Chùireadh i fàilt' ort, chuireadh i furan ort,
  • Dh'èisteadh tu mànran lurach a beòil;
  • Bidh fear na mna òige gu sòlasach cuideachdail,
  • Seann fhleasgach luideach na bhurraidh ri bheò.
  • Nuair a bhios càch gu mànranach suigeartach,
  • 'S ann a bhios tusa 's do dhuilgheadas mòr,
  • Measg nan crann àrda 's blàth air na h-uile fear,
  • Mar chraoibh air a h-uilinn, gun duilleach gun ròs.
  • Fhleasgaich, 's ann shaoilinn gaol dhut na amaideas:
  • Their thu, "Is daorsa bhith ceangailt ri òigh."
  • Slabhraidh a' ghaoil, gur h-aotrom an t-eallach i -
  • Freagraidh i 'n amhach nas maisich' na 'n t-òr.
  • Sguiridh tu shuirghe; 's coma leat leannanachd;
  • Leigidh tu d' phears' ann am fasan nach coir;
  • 'S cha bhi càil èibhinn tuilleadh air thalamh a'd
  • Ach leisg' agus cadal, tombac' agus òl.
  • Nuair thig ort an aois gun duine nì d' anacladh,
  • Searbhant' no sgalag chan fhaigh thu rid bheò;
  • Feumaidh tu strìochdadh 's do chùisean thoirt thairis –
  • 'S e airgead nan cailleach bhios agad fa-dheòidh.

Òran an t-Seana Ghille

Tagh na facail a th' air an comharrachadh ann an dearg airson mìneachadh fhaighinn.


The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to download the Adobe Flash player.

Teacsa

Cuspair eile a tha tric a' nochdadh sa bhàrdachd

Tha Òran an t-Seana Ghille mu dheidhinn seana ghille, agus mu dheidhinn gum b'fheàrr dha a bhith smaoineachadh mu dheidhinn dè tha dol a thachairt dha na bheatha ma tha e gu bhith seachnadh a bhith na 'bhatchelor'. Cha robh facal Gàidhlig againn airson 'batchelor' idir, ach 'batchelor' fhèin, agus bha gu leòr dhiubh ann timcheall cuideachd. Tha mi smaoineachadh air dòigh gur e rud a bh' ann a bha togail inntinn dhaoine, bha daoine smaoineachadh mu dheidhinn agus an dèidh sin, eil fhios agad, ged a bha rabhaidhean mòra air a chuir rompa nach bu chòir dhaibh a bhith dol nan seann ghillean, cha robh iad a' gabhail ris a' seo, 's bha tòrr fhear nach biodh a' pòsadh as an àite.

Às dèidh a' chogaidh bho dheireadh, chaidh òran a dhèanamh mu dheidhinn batcheloran ann am Beàrnaraigh, agus abair gun do rinn e còmhradh 's beagan aimhreit. Ach 's e rud a bh' ann a bha ann an inntinn dhaoine, 's e rud a bh' ann a bhiodh daoine dèanamh fealla-dhà dhe cuideachd, eil fhios agad, cha b' ann dha-rìribh gu lèir a tha Òran an t-Seana Ghille, ged a tha e dha-rìribh -

"Mur h-aithne dhut fhèin e, innsidh mise dhut Liuthad rud ceanalta dhèanadh bean òg."

Tha e a' cuir ann an sùilean an t-seana ghille gu bheil seo iomchaidh, agus an uair sin tha e ag innse dha mu dheidhinn rudan math a bhiodh e a' faighinn às -

"Dhèanadh i càrdadh, dhèanadh i calanas. Dh'fhuineadh i aran is bhleòghnadh i bò; Dhèanadh i èibhinn 'n àm dol a chadal thu – 'S iomadh rud beannaicht' bhiodh agaibh gu lò."

Rudan dhen t-seòrsa-sa, 's bhiodh seo, eil fhios agad, a' togail còmhradh 's gàire. Seo fear dha na h-amhrain a bhite a' gabhail aig bainnsean 's aig oidhche Bliadhn' Ùire san leithid sin a rud, 's nuair a bhiodh daoine airson a bhith dèanamh fealla-dhà 's a' leithid sin.

Ach tha taobh eile air cuideachd, eil fhios agad, tha e sealltainn mar a tha beatha an duine air a riaghladh agus mar nach eil, air dòigh, e glè fhàbharach dha a bhith na aonar, 's mar a thionndaicheas a bheatha ma bhios e na aonar.

Dàin Eile

Leugh dàin eile a sgrìobh Iain Mac a' Ghobhainn

Air adhart gu

Beachdan

Copyright © 2015 BBC.Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.