20mh linn / Dòmhnall MacAmhlaigh

Bàrdachd - An t-Sean-Bhean

Dàn 3

Gheibh thu an seo, air a' chiad sealladh, dealbh shìmplidh, ach shoilleir, air seann bhoireannach a' dol a-mach chun an dorais, a' coimhead mun cuairt agus an uair sin a' tilleadh a-steach air ais. Tha MacAmhlaigh cuideachd, ge-tà, a' toirt dealbh dhuinn an seo air saoghal seann bhoireannach Gàidhealach. 'S e saoghal cumhang a tha ann agus saoghal doirbh, is i nise lapach agus cràidhteach. Is e saoghal a tha ann, air an làimh eile, a bhuineas dhith agus anns a bheil àite agus urram aice: 's ann leathase a tha an talamh – seo a rìoghachd – agus aig an deireadh tha i an sin na suidhe na 'cathair'.


Tha an dàn seo na eisimpleir mhath air saor-rannaigheachd air a deagh chleachdadh. Tha ruitheam ann, tha fuaim air a chleachdadh gu sgileil agus tha am bàrd a' cleachdadh cruth na bàrdachd air an duilleig airson cur ris an dealbh a tha e a' tarraing.


Mar eisimpleir, nuair a tha e bruidhinn air coiseachd na caillich, tha e a' cleachdadh loidhnichean goirid coltach ri na ceumannan aice agus fuaimean cruaidh (mar 'rag') airson sealltainn cho doirbh is goirt is a tha e dhi a bhith gluasad. Nuair a tha i a' cur a-mach a làimh airson tacsa, tha MacAmhlaigh a' cleachdadh loidhne fhada. Tha an loidhne mun mhaide-buinn cuideachd fada, mar a bhiodh am maide fhèin. Tha 'arrasbacan', leis an fhuaim gharg aige agus mar a tha e leis fhèin air an loidhne mu dheireadh, a' samhlachadh mar a tha bonn an dorais na chnap-starra air a bheil e doirbh dhi faighinn seachad.


An t-Sean-Bhean

  • Choisich thu crotach
  • le do bhata
  • sìos ris a' ghàrradh;
  • stad thu 's thog
  • thu cudthrom do chrom-chinn
  • chuir thu do bhois
  • eadar do shùilean 's a' ghrian.
  • Às an dubhar sin
  • dh'amhairc thu air an àiteach,
  • air an t-sreath a bha an crann a' cur thairis,
  • air crìochan nan lota,
  • 's air an t-sliabh
  • ('s thug thu sùil mas robh bhò ann an geimhil).
  • Is thionntaidh thu an uair sin
  • do chasan
  • gun gaoth a' dol eadar iad 's an talamh,
  • is thill thu rag iad
  • a-steach
  • (le do bhata
  • 's do làmh anns a' bhalla)
  • don aitreabh
  • far an robh am maide-buinn air fàs na
  • arrasbacan.
  • Is shuidh thu an sin air do chathair.

An t-Sean-Bhean

Tagh na facail a th' air an comharrachadh ann an dearg airson mìneachadh fhaighinn.


The Adobe Flash player and Javascript are required in order to view a video which appears on this page. You may wish to download the Adobe Flash player.

Teacsa

Am bàrd ag aithris Soraidh

Dòmhnall MacAmhlaigh ag aithris an dàn, Soraidh.

Dàin Eile

Leugh dàin eile a sgrìobh Dòmhnall MacAmhlaigh

Air adhart gu

Beachdan

Copyright © 2015 BBC.Chan eil uallach air a' BhBC airson na th' air làraich-lìn eile.

Gheibhear sealladh nas fheàrr den duilleig seo le sealladair lìn nas ùire agus na duilleagan stoidhle (CSS) air. Ged a chithear susbaint na làraich leis an t-sealladair lìn a th' agaibh, tha sinn a' moladh an dreach as ùire den bhathar-bhog ur sealladair a thoirt a-nuas, no ur duilleagan-stoidhle a chur air ma ghabhas sin dèanamh.