Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

Afaan Oromoo

Ergaa ati appiiwwan hubannoo namtolchee (AI) irratti barreessitu, ati qofti akka argitu yaaddaa?
Qonnaan bulaan Biraazil tokko ChatGPT waliin ji'a lamaa ol ergaa wal jijjiiraa ture. Ergaawwan inni barreesse keessaa muraasni garuu poolisii biratti shakkii uumaniiru.
"Anaa fi mucaa koo yoo ajjeeste, kuma 50 siif kennuufiin itti hime. Garuu daa'ima ajjeesuu hin barbaadu jedhe. Fedhiin nama ajjeesuu maalirraa akka maddu baruu barbaada. Namoonni yoo hiraaran arguun na gammachiisa."


Abbaan daa'imasaa ajjeessuu akka barbaadu ChatGPT'tti hime hidhame

Yeroo imaltu, namoota boraatii bobaa jala ykn morma irra kaa'atanii buufata xiyyaaraa keessa shaanxaa isaanii harkisaa deeman argitanii beektu ta'a. Tarii isin isaan keessaa tokko ta'uu dandeessu.
"Ani namoota akkasii keessaa tokko," jedhu ogeessi fayyaa qaamaa olaanaan, Dr. Kiriis Makaartiin. "Bakka deemu hundatti boraatii koo qabadhee deema."
Boraatiin hamtuun dhukkubbii mormaa fiduu akka danda'u ogeessi kun ni beeka. Yeroo biyya biraa deemu boraatii isaa fudhatee hin deemu. 


Boraatiin mijataan kan akkamiiti? Gorsi ogeessaa kunooti

Buna fi sha'ee baayyee ho'aa ta'e dhuguun carraa dhibee kaanseriif saaxilamuu akka dabalu qorannoon Yunaayitid Kingidam (UK)tti taasifame mul'ise.

Buna ykn sha'ee baayyee ho'aa dhuguun carraa kaanseriif saaxilamuu dabala -Qorannoo

Yaaliin baqaqsanii hodhuu qola ijaa gubbaa ykn jalaarraa gogaa, maashaa fi cooma baasuun, qulqulleessanii ilaaluuf ykn fuula bareechuuf taasifamu, dabalaa jira.
Haa ta'u malee, yaaliin kun rakkoolee fayyaa cimaa geessisuu danda'a.


'Fuulli koo akka waan ibiddaan gubatee natti dhaga'ame' — Shamarree bareedinaaf yaalii qola ijaa taasifatte

Kaleen booyyee dhukkubsataa dhibee kalee qabuuf jijjiiramee guyyoota 271 kan ta'uuf hojjachuun yeroo dheeraa hanga ammaa galmaa'e jedhamee jira. 

Kaleen booyyee waldhaansa baqaqsanii hodhuun namaaf galfame guyyaa 271 tajaajiluun yeroo dheeraa ta'ee galmaa'e 

Nagaheen mana nyaataa, suuppermarkeetii yookan meeshaa wayii binnee nuuf kennamu dhuguma fayyaa keenya miidhuu danda'aa?

BPA maali, akkamiin dandeettii dhala godhachuu miidha?

Ajab! Faayidaa shubbisuun qabu

Harka keenya biyyoo keessa kaa'uun, marga qaqqabuun faayidaa fayyaa hedduu kan qabu yoo ta'u, fayyaa gogaa fi madinummaa waliigalaatiif gumaacha.

Harka keessan xureessuun fayyummaa keessan fooyyessuu akka danda'u yaaddanii beektuu?

Waggoota 50 dura astironomaroonni Appooloo naannoo addeessaa balaafamaa ta'e dandamachuun addeessarra qubachuu kan danda'an meeshaalee ammayyaa hedduun deeggaramuun ture.

Karaa sodaachisoo ja'a namni Addeessarratti itti du'uu danda'u

Shubbisni sochii qaama qofa isinitti fakkaata ta'a. Garuu sochii sammuu guddaadhas.

Shubbisi, ragadi...'fayyummaa sammuu keef gaarii dha'- Qorannoo

Oladeemaan ganna 15 bidiruu galaana cabbaa'aa Alaaskaa Beeriing jedhamu keessa dhidhimtee turte yaabbatee guyyootaaf dabarsuun booda baraarame.



Oladeemaa bidiruu galaana keessatti dhidhimte irra yaabee booda baraarame

Deenise Kooskoo jedhamti. Bara 2009tti, haati ishee ajjeefamuu booda, ajjeechaa ishee irratti abbaa ishee irratti ragaa baate.
Dilbata darbe miidhaan cimaan irra ga'uun hospitaala geeffamte; boodarra hospitaala Roomaa keessatti du'aan boqotte.
Of ajjeeste jedhamee amanama. 

Dubartiin ajjeechaa haadhasheef abbaa irratti ragaa baate boqotte

Tibba kana suuraan daa'ima xiqqaa tokko mana keessatti itti cufamee qaawaa balbalaa jalaan muldhatu miidiyaa hawaasaa irratti bal'inaan qoodamaa ture.

Seenaa suuraa daa'ima tibbana miidiyaa hawaasaarratti ijoo dubbii ta'e duuba jiru

Dhukkubbiin mataa hamaan ykn bowwoon walitti dhufeenya namoota waliin qabnu, hojii fi fayyaa sammuu keenyarratti miidhaa cimaa qabaachuu danda'a.

Dubartoonni maaliif dhiirota caalaa bowwuun isaan mudata, maaltu gargaaruu danda'a?

Riyaanoo Toomaas yaalii Keemooteeraappii jalqabdee torbee keessatti rifeensishee harca'uu yoo eegalu ofitti amanamummaanshee haalan gadi bu'e ture.

Yaala Keemootiin rifeensikoo harca'uun ciminakoo malee waan ibsu biraa hin qabu

Haadha ijoollee sadii kan taate Istaasii Matiyaas akkas jetti "sammuunkoo yeroo hunda hojiin qabamaadha. Yeoon rafuuf jedhu hunda waanin itti aanee hojjedhu yaadaan rafa".

Dubartoonni hedduun maaliif ba'aa hojii mana keessaa baatu? Abbootiin warraa akkamiin gargaaruu danda'u?

Namoonni tokko tokko maaliif guyyuu barfatu?

Nama irree guddisuuf qoricha liqimsu beektuu?

Aniisoo Muhaammad Abdullaa jedhama. Waraqaa irraa saamunaa qulqullina qabu omishuun gabaaf dhiyeessuu dubbata. Hojiisaa kanaafis qaama dhimmi ilaalurraa beekamtii abbummaa itti argachuu hima.

Dargaggooon saamunaa waraqaa irraa hojjate maal hima?

Dhuma baatii Adoolessaa keessa joornaalii saayiinsii beekamaa "Nature" jedhurratti qorannoon maxxanfame gosti dhibee busaa Itoophiyaa keessatti dhalate baayyeen isaa kan qoricha dandamatu akka ta'e ibsuun akeekkachiiseera.

Itoophiyaatti dhibeen busaa qoricha dandamatu "haala yaaddessaa ta'een babal'ataa" dhufe -Qorannoo

Xaafii irraa kaasee hanga Mooringaa, miishiingaa dabalatee, goosti midhaanoota Afrikaa soorataaf oolfaman hedduun faayidaa fayyaa baay'ee qabaachuu isaaniitiin beekamu. Dubbiifadhaa kunooti.

Soorata Afrikaa shan saayinsiin fayyaaf gaarii ta'uu ibse kanneen beektuu?

Abbaa ijoollee qaamni saalaa irraa murame

Lammiin Biraaziil Mayilsan Arawujoo Ji'a Adoolessaa darbe boca qaamaa isaa mana jiimii keessatti suura ka'ee maxxanse. Ogeessa ijaarsa qaamaa Piroofeeshinaalaa fi hordoftoota Kumaatamaan lakkaa'aman akka argatu kan isa godhe ijaarsa qaama isaa kana.

Ispoortessitoonni ijaarsa qaamaa (body builders) maaliif dargaggummaatti du'u?

Dhiirota tokko tokkoof qunxurroo dhangooguu diduun saalqunnamtii isaanii qofa miti kan miti. Ofitti amanamummaa, hariiroo jaalaa fi jireenya gaa'elaa isaaniirratti dhiibbaa waan qabu dha. Taanzaaniyaatti Hospitaala Benjaamin Mikaappaatti waggoota sadi keessatti dhiironni 14 tajaajila qunxurroo bakka buusuu argataniiru.

Fayyaa