Tàu chở dầu Iraq tiếp tục hướng đến Việt Nam sau khi bị Hải quân Mỹ giữ lại 5 ngày
Nguồn hình ảnh, Reuters
Tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC) mang tên Agios Fanourios I mang theo hai triệu thùng dầu thô Iraq đang trên đường hướng đến Việt Nam, sau khi bị Hải quân Mỹ giữ lại tại Vịnh Oman trong 5 ngày.
Con tàu treo cờ Malta này đã tiếp tục hành trình đến Việt Nam vào hôm 16/5, hãng tin Reuters đưa tin, dẫn dữ liệu vận tải của LSEG - công ty hàng đầu thế giới trong lĩnh vực cung cấp dữ liệu, phân tích hàng hóa và theo dõi vận tải biển.
Dự kiến tàu Agios Fanourios I sẽ cập cảng nhà máy lọc dầu Nghi Sơn tại tỉnh Thanh Hóa dể dỡ hàng vào ngày 30/5.
Trước đó, con tàu này đã phải quay đầu vào hôm 11/5 khi đang di chuyển trên Vịnh Oman, sau khi rời Eo biển Hormuz trong tình trạng tắt thiết bị theo dõi vào hôm 10/5.
Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran, con tàu này đã đi qua Eo biển Hormuz hôm 10/5 bằng tuyến đường dành riêng cho tàu chở dầu do Iran chỉ định.
Trước khi rời khỏi Eo biển Hormuz vào hôm 10/5, con tàu đã từng thử đi qua ít nhất hai lần nhưng không thành công.
Trong bài viết đăng hôm 13/5, Reuters dẫn lời Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ cho biết con tàu đã bị chuyển hướng như một phần trong việc thực thi lệnh phong tỏa nhằm vào Iran.
"Lực lượng Mỹ đã điều hướng con tàu như một phần của việc thực thi lệnh phong tỏa đối với Iran," Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ cho biết trong một tuyên bố trả lời yêu cầu bình luận của Reuters về vụ việc.
Hôm 12/5, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đã gửi thư kêu gọi Hải quân Mỹ cho phép tàu Agios Fanourios I đi qua vùng phong tỏa ở Vùng Vịnh.
Trong bức thư gửi đến các cơ quan quân sự và ngoại giao của Mỹ hôm 12/5, Phó Tổng Giám đốc PVOIL Hoàng Đình Tùng khẳng định: "Lô hàng này vô cùng quan trọng đối với Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn, đối với nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và đối với người dân Việt Nam."
"Lượng nguyên liệu đầu vào của nhà máy Nghi Sơn đang ở mức thấp nghiêm trọng; bất kỳ sự chậm trễ nào nữa đều có nguy cơ làm gián đoạn sản lượng lọc dầu, gây ra hậu quả dây chuyền cho hàng triệu người tiêu dùng, doanh nghiệp, dịch vụ công và các ngành công nghiệp của Việt Nam."
BBC News Tiếng Việt đã liên hệ với Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam để yêu cầu bình luận về vụ việc. Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội giới thiệu chúng tôi liên hệ với Bộ phận Báo chí của Lầu Năm Góc, cơ quan tiếp tục giới thiệu chúng tôi liên hệ phòng Quan hệ Công chúng của Hải quân Mỹ.
Hải quân Mỹ chưa lập tức trả lời yêu cầu bình luận của BBC về việc liệu trường hợp của tàu Agios Fanourios I là được xử lý "case by case" (theo từng trường hợp cụ thể), hay có thể tạo ra quy trình chuẩn cho các yêu cầu tương tự trong tương lai hay không.
Người phát ngôn Ferry Gene Baylon của Hải quân Mỹ nói với BBC qua email hôm 15/5 (giờ Mỹ) rằng: "Chúng tôi đang xem xét vấn đề này và sẽ liên hệ lại với quý vị khi có thêm thông tin."
Trước đó, nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn và công ty Eastern Mediterranean Maritime, đơn vị quản lý tàu Agios Fanourios I, đã không trả lời ngay lập tức các đề nghị bình luận của Reuters hôm 11/5.
Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn nằm tại Khu kinh tế Nghi Sơn, phường Hải Bình, tỉnh Thanh Hóa, có công suất chế biến 200.000 thùng dầu thô nhập khẩu từ Kuwait mỗi ngày (tương đương 10 triệu tấn mỗi năm).
Khi vận hành ổn định ở công suất tối đa, cơ sở này đóng góp từ 35% đến 40% tổng nhu cầu xăng dầu của toàn Việt Nam.
Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran đã dẫn đến việc đóng cửa Eo biển Hormuz, khiến hàng trăm con tàu bị mắc kẹt và làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Việc Eo biển Hormuz – tuyến đường thủy trọng yếu mà 20% nguồn cung năng lượng thế giới đi qua – bị đóng cửa đã gây ra những chấn động trên thị trường năng lượng toàn cầu, dẫn đến tình trạng thiếu hụt và giá cả tăng cao.
Việt Nam – quốc gia nhập khẩu dầu lửa khối lượng lớn, với khoảng 80% lượng dầu thô nhập khẩu năm 2025 đến từ Kuwait – không nằm ngoài vòng xoáy này.
Kim ngạch nhập khẩu xăng dầu bốn tháng đầu năm 2026 của Việt Nam đạt hơn 4,3 tỷ USD, tăng khoảng 56,4% so với cùng kỳ năm trước.
Hai tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khoảng 2,17 triệu tấn xăng dầu các loại, trị giá khoảng 1,44 tỷ USD.
Đến cuối tháng 4/2026, con số này tăng lên 4,13 triệu tấn, tuy nhiên giá trị nhập khẩu đã lên đến khoảng 4,26 tỷ USD.
Điều này có nghĩa là, xét về khối lượng, Việt Nam nhập các sản phẩm xăng dầu trong tháng Ba và tháng Tư tăng khoảng 17% so với hai tháng đầu năm, nhưng chi phí nhập khẩu tăng đến 144%.
Kuwait vẫn là nhà cung cấp dầu thô chính của Việt Nam trong tháng Ba, do các lô hàng được vận chuyển trước khi chiến tranh bùng phát đã được giao tới nơi.
Tuy nhiên, khi không còn chuyến hàng nào từ Kuwait cập cảng trong tháng Tư, Việt Nam đã chuyển sang các nhà xuất khẩu khác.
Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đã bắt đầu mở rộng, đa dạng hóa nguồn cung dầu thô sang các nước khác, như Mỹ, UAE, Nigeria, Oman, Angola, để thay thế nguồn truyền thống đang bị gián đoạn.
