Gazetenin muhabiri Robert Tait, bu sorunun yanıtını "AKP'nin dini muhafazakarlıkla, modern serbest piyasa kapitalizmini birleştirme iddiasını yansıtan bir vitrin" diye nitelediği Kayseri'de arıyor.

Bir tıp fakültesi öğrencisi beş yıl içinde çok şeyin değiştiğini söyleyerek "Biz İran olmak istemiyoruz" derken, başka bir öğrenci kadınlar üzerindeki baskının artmasından yakınıyor.

Bir işadamı kentteki fabrikaların Ramazan'da öğle yemeği çıkarmadığını söylerken, gazete muhaliflerin AKP'yi bu tür uygulamalarla mahalle baskısı yaratmakla suçladığını belirtiyor.

Guardian muhabirine göre kentteki Aleviler de dincilerden baskı gördüklerini savunuyor.

AKP'nin Kayseri'deki bir yöneticisi ise camilerin AKP iktidara gelmeden önce de dolduğunu belirterek suçlamalara, "Burada asıl mesele iktidarın el değiştirerek seçkinlerden yenilere geçmesidir" diye yanıt veriyor.

'Sorular ve cevaplarla Türkiye'deki gerilim'

Independent gazetesi de "Türkiye'de gerilim niçin tırmanıyor. Türkiye İslamcı bir ülkeye mi dönüşüyor?" diye soruyor:

"Geçen hafta Başsavcı'nın AKP'nin kapatılması talebini yinelemesinden sadece iki saat önce, polisin ülke tarihinde ilk kez iki emekli orgenerali darbe planlamakla suçlayarak gözaltına almasıyla gerilim tırmandı.

"Laik kesimler bunun AKP'nin kapatma davasının intikamını alma çabası olduğunda ısrar ediyor. Generallerden biri 2003 ve 2004'teki iki darbe planıyla ilişkilendiriliyor.

"Bu girişimlerin nedeni AKP'nin laikliğe tehdit oluşturduğu iddiası değil, Kıbrıs meselesiydi. AKP'nin Ada'nın yeniden birleştirilmesini öngören Birleşmiş Milletler planına destek vermesi devlet içindeki bazı kesimlerde ulusal çıkarlara ihanet olarak görülüyordu."

Independent, AKP'nin iktidara geldikten sonraki üç yıl içinde Türkiye tarihinin en radikal reformlarını gerçekleştirdiğini belirterek şöyle devam ediyor:

"Ancak 2004'ten sonra reformlar durma noktasına geldi. Reformcu tavır yerini Türkiye'de iktidar sarhoşu sağ partilere özgü 'halkın iradesi' söylemine bıraktı.

"Adalet ve Kalkınma Partisi tüm kesimlerin haklarını desteklediğinde ısrar ediyor. Fakat partinin Şubat'ta üniversitelerde türbanı kaldırma girişimi, bazı hakları diğerlerinden daha önemli gördüğünü gösterdi.

"Laikler, AKP'nin devlet kadrolarını kendi yandaşlarıyla doldurmasından yakınıyor. Bunda haklılar. Laik çizgideki gazeteler televizyonda alkolü yasaklama, barların kent dışına çıkarılması, toplumda muhafazakar anlayışın hakim kılınması çabalarıyla ilgili haberlerle dolu.

"Anketlerin çoğu tarafından desteklenmese de başörtü takanların sayısının eskiye oranla arttığı yolunda bir inanış da var."

'Batı kimin yanında?'

Independent, Türkiye'deki gerilimde Batı'nın AKP'nin yanında yer alma eğiliminde olduğunu belirtiyor:

"Hatta bazen daha da ileri gidiyorlar. Avrupa Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu yetkilisi bu yılın başlarında Türkiye'de 'otoriter laiklerlerle' 'Müslüman demokratlar' arasında bir mücadele yaşandığını söyledi."

Gazetenin krizin nasıl sonuçlanabileceğiyle ilgili değerlendirmesi ise şöyle:

"Uzmanlara göre, kriz üç şekilde sonuçlanabilir. En zayıf ihtimal, Türkiye'de tam bir otoriter rejime dönülmesi. Çok daha olası bir sonuç ise AKP ile devlet arasında her an bozulabilecek bir ateşkesin imzalanarak yakın gelecek için reform umutlarının sona ermesi.

"Liberaller ise AKP'nin şunun farkına varması beklentisinde: AKP'nin istediği özgürlükler, ancak istemediği özgürlükleri güvence altına almasıyla güvence altına alınabilir.

"Bu görüştekilere göre, Türkiye'nin ihtiyacı olan şey, son darbeden sonra halka dayatılan anayasanın değiştirilmesi ve devletin savunulmasını bireylerin haklarının savunulmasının üstünde gören hukuk sistemine son verilmesi.

"Bu olasılık zayıf. Bu kutuplaşmışlık içinde, Türk siyasetini yeniden yazacak uzlaşma ortamının nasıl yaratılacağını bilmek zor."

Independent gazetesi son olarak "Laiklik tehlikede mi?" sorusuna ise şu yanıtı veriyor:

"Evet. Türkiye'de laikliğin kökleri zayıf.... Erdoğan laikliğin ne demek olduğunu anlamamış görünüyor ve sürekli laikliğin bireyler için değil devletler için olduğunu söylüyor. Laik Türkiye, hep okullar ve diyanet aracılığıyla vatandaşlarına Sünni İslamı dayattı.

"Hayır. Türkiye'de laiklik tehdit altında değil. Çünkü Türklerin sadece yüzde 10'u şeriat yasalarını destekliyor ve bu kişilerin oranı azalıyor.

"Türklerin çoğu AKP'yi refah sözü verdiği için destekledi. Sözünü tutamazsa halk AKP'yi iktidardan uzaklaştıracak. Ticaretin gelişmesiyle Türkiye'nin muhafazakar odakları Batı'ya hiç olmadığı kadar yaklaştı."

NATO Genel Sekreteri'nin Türkiye çağrısı

Financial Times gazetesi ise NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer'in, Avrupa Birliği'ne Türkiye ile savunma alanındaki bağları güçlendirme çağrısında bulunduğunu aktarıyor.

Genel Sekreter, AB'nin Türkiye'yi savunma sanayisinde işbirliğini geliştirmeyi amaçlayan Avrupa Sanayi Ajansı'na davet etmeyi değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

"Bu tür bir adım Türkiye'yi birlik ile daha yakın işbirliği yapmaya teşvik edebilir. Türkiye birkaç yıldır, Yunanistan'la sınır anlaşmazlıkları ve Kıbrıs'taki gerilim yüzünden NATO ve Avrupa'nın işbirliği yapmasını engelliyor.

"Bunlar Türkiye'nin Avrupa'nın savunmasında daha fazla rol üstlenmesinin önünü tıkıyor. Bu durum, örneğin Afganistan'da NATO ve Avrupa Birliği'nin istihbarat paylaşımından, birliklere koruma sağlanmasına kadar uzanan bazı alanlarda işbirliğini engelliyor."