Financial Times, "Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın ezici zaferle yeniden iktidara gelmesine en çok sevinenler, yatırımcılar oldu" görüşünü dile getiriyor.

"AKP'nin seçim zaferi, borsanın yükselmesi ve liranın değer kazanmasıyla sonuçlanırken, Başbakan Erdoğan, yeni hükümetin barış ve istikrar getireceğine vurgu yaptı, ayrıca cumhurbaşkanlığı seçiminde çok da tartışmalı bir ismi aday göstermeyeceği mesajını verdi.

"Yatırımcılar, şimdi reform sürecinin daha da güçlendirilmesine odaklanmış durumda.

"Ekonomi uzmanlarına göre Erdoğan, şimdi, işgücü piyasası, sanayi ölçeğinde yapısal değişiklikler ve sosyal güvenliğin elden geçirilmesine ağırlık vermeli."

'Seçim ordu stratejisine darbe'

Financial Times, ayrıca Nisan ayında Genelkurmay'ın "e- muhtıra" olarak değerlendirilen bir girişimle, laikliğin savunuculuğuna ve topluma İslamcılığın sızmasına vurgu yaptığını hatırlatarak, "Ne var ki, Genelkurmay'ın laik bir siyasi yapı kurma planları, seçmenden darbe yedi." yorumunu yapıyor.

Yazar Vincent Boland'a bakılırsa, "seçimde en büyük zayiatı, Ordu'nun muhalifleri etkisiz kılma stratejisi verdi."

"Siyaset uzmanları, Genelkurmay'ın müdahalesinin, "Türkiye'nin en güvenilir kurumu" olarak görülen orduya verilen desteği, AKP'ye kaydırmış olabileceği görüşünde, genelde hemfikir.

"Bu müdahale, ordunun Türk siyasetini şekillendirme gücünü tehlikeye düşürmüş olabilir."

Guardian gazetesinin yorum sayfalarındaki başlık: Modernleşme için onay.

Gazeteye göre "Bu seçim, sadece Türkiye'nin geleneksel efendisi; muhafazakâr, laik kesimin, toplum tarafından reddedilmesini değil; aynı zamanda, bu toplumun reformlarını sürdürmesi için, Erdoğan'a onay verdiğini gösteriyor."

"AKP, koyun postuna bürünmüş "İslamcı" kurt olmakla suçlanıyor" diyen Guardian'a göre, "Kemalistler de ordunun, "devletin efendisi değil, kölesi olması gereken"; kısmen Batılı ve kentli toplumda, kendilerine yeni bir kimlik bulmakta zorlanıyorlar.

"Ama bu sırada Erdoğan, Türkiye'deki geleneksel İslamcı kimliğini yeniden tanımlamaya çalışmakla meşgul."

"Partisindeki 160 eski ismi, genç ve Batıya odaklı sosyal demokratlarla değiştirdi. Kadın adayları destekledi, şimdi meclise 50'ye yakın kadının girmesi bekleniyor.

"Avrupa Birliği sürecini savundu.

"Kürtlerin yoğun olduğu Güneydoğuda geçen seçimde yüzde 26 olan oy oranını, bu seçimde yüzde 52'ye çıkardı."

Erdoğan'ın sınavı

AKP'nin sadece altı yıllık bir parti olmasına rağmen, önemli başarılar elde etmesinin de altını çizen Guardian'a göre Erdoğan'ı, iki önemli sınav bekliyor.

"Cumhurbaşkanlığı meselesini çözümlemesi şart. Geçmişten ders alıp herkese hitap eden bir aday göstermesi bekleniyor.

"Ayrıca, ordunun Kuzey Irak'taki PKK hedeflerine karşı harekete geçme yolundaki baskısına da direnmeli.

"Türkiye gibi büyük ve çeşitliliğin yoğun olduğu bir ülkede reform yapmak kolay iş değil ama Erdoğan, bu iş için, doğru adam."

'Yeni bir darbe yolda'

Times gazetesine yazan Amir Taheri ise pek de iyimser değil. Taheri'ye göre "Yeni bir darbe yolda olabilir."

"AKP iktidara geldiğinden bu yana, Türkiye'de İkinci Dünya Savaşı'ndan beri görev yapan tüm hükümetlerden daha başarılı oldu.

"Ama Türkler'in büyük bölümü, hatta AKP'ye oy veren bir kesim bile, partinin gizli bir gündemi olabileceği şüphesi içinde.

"AKP'nin komplocu bir siyasetle bağı olduğuna fazla bir kanıt yok, ama ülkedeki muhaliflerini, yavaş yavaş tasfiye ettiği de bir gerçek.

"Son dört yılda laik yargıçlar birer birer emekli edildi, yerlerini AKP sempatizanları aldı. Okullarda, orduda benzeri vakalar yaşanıyor. AKP liderleri ise bu tür kaygıları "siyasi paranoya" olarak tanımlayıp görmezden geliyor."

"Tankların Ankara sokaklarında ilerlediğini tahayyül etmek zor olsa da, ordunun, İslamlaşmayı durdurmak için yetkisini kullanıp, belki daha ince yöntemlere başvurabileceğini görmezden gelmek, ihtiyatsızlık olur." diyen Taheri, yazısının sonunda, şöyle bir soru soruyor:

"Pazar günkü seçim, Orta Doğu'da Müslümanların yoğun olduğu bir ülkede demokrasi adına bir zaferdi belki, ama acaba sağduyu ve ılımlılık açısından da bir zafer olacak mı?

"İşte bu sorunun yanıtını, Türk seçmenler dahi bilemiyor."

'Sınır ötesi operasyon zayıf ihtimal'

Independent, Türkiye'de seçim havasının Kuzey Irak'a sınır ötesi operasyon ihtimalini azalttığı görüşüne yer veriyor.

"Kuzey Irak sınırına 100 binden fazla askerini yığan Türkiye'de ordu, aylardır sınır ötesi harekâtın stratejik öneminden bahsediyor.

"Ancak bunun için, parlamentonun onayına ihtiyacı var. Milletvekili seçilen bağımsız Kürt adaylardan Orhan Miroğlu, böyle bir girişime karşı çıkacaklarını belirterek "Yeteri kadar savaş gördük" yorumunu yaptı.

"Associated Press'e konuşan PKK komutanlarından Murat Karayılan ise hala bir harekât düzenleneceği görüşünde. Bununla beraber AKP'nin böyle bir eğilimde olmadığı gözleniyor. "

'Uzlaşma şart'

Financial Times'ın yorum sayfalarındaki haberde, bir yandan AKP'nin ipleri elden bırakmaması, bir yandan da uzlaşmadan yana bir tutum takınması gerektiği görüşü dile getiriliyor.

"AKP, ülkenin ana muhafazakâr partisi... İktidarı Batılı ve kentli çevrelerden Anadolu'ya kaydırıyor; aynı zamanda da, Avrupa'daki Hıristiyan Demokratlar'a eşdeğer nitelikte.

"Erdoğan'ın cumhurbaşkanı adaylığında tercihi olan Abdullah Gül'ü kabul ettirmesi, şimdi çok daha kolay olacaktır.

"Ama aynı zamanda da, seçim sonrası verdiği "herkesin lideri olma" sözünü tutması; meclisteki Kemalist ve milliyetçi muhalefetle de uzlaşması gerek.

"Bununla beraber Türkiye'nin Amerika'yla olduğu kadar Avrupa Birliği'yle de arasındaki bağları asıl koparacak şey, ordunun sınır ötesi harekât düzenlemesi olur.

"Erdoğan'ın bunun önüne geçebilmek için, bu seçimlerde artırdığı oy desteğinin tümüne ihtiyacı olacak."

Guardian gazetesi dış haber sayfalarındaki haberde, Erdoğan'ın seçimde Kürtlerden büyük oy topladığına işaret ederek, Türkiye'nin Kürtlerle barış umutlarını artırdığı görüşüne yer veriyor.

"Türk ve Kürt uzmanlara bakılırsa, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, seçimde elde ettiği büyük zaferi, ülkedeki Kürt isyancılarla diyalog yolunu açmak için kullanacak. "