Şaron'suz bir İsrail

Gazetelerde Çarşamba gecesi ağır bir beyin kanaması geçirerek hastaneye kaldırılan ve yoğun bakımda yaşam mücadelesi veren İsrail Başbakanı Ariel Şaron'un rahatsızlığı ve yokluğunun Orta Doğu sorununu nasıl etkileyeceğine ilişkin yorumlar önemli yer tutuyor.

İngiltere'de yayımlanan Guardian "İsrail siyasetinde bir dönemin sonu" başlıklı haberinde doktorların açıklamalarına atıf yaparak Şaron'un siyasi yaşamının bittiğini belirtiyor.

Gazete Şaron'u "Sonunda gücün sınırlarını anlayan acımasız bir asker" olarak tanımlıyor:

''Kamuoyu yoklamaları, halkın Şaron'un Batı Şeria'yı bariyer olarak kullanıp Filistinlilerle aralarına tek taraflı olarak sınır çekme ve bazı Yahudi yerleşimlerini boşaltarak işgal topraklarından daha fazla pay elde etme siyasetini desteklediğini gösteriyordu.''

''Aynı anketler, Şaron'un seçimler için kurduğu Kadima partisinin Mart sonunda yapılacak seçimlerden birinci parti çıkacağına işaret ediyordu. Halk, ekonomi politikaları ve kişiliğine değilse bile Filistinlilerle yürüttüğü pazarlıklarda Şaron'a güveniyordu.''

Guardian'ın Şaron'un yerini kimin alabileceğine ilişkin değerlendirmesi ise şöyle:

''Gözlemciler, İsrail'de Şaron gibi zor kararlarda halkın desteğini alabilecek başka bir lider olmadığını söylüyor. Bu yüzden Kadima sıkışmış durumda. Başbakan'ın yetkilerini üstlenen Ehud Olmert'in Kadima'nın sadece Şaron tarafından ve Şaron için yaratılan bir parti olmadığını kanıtlama şansı var.''

''Ama Likud'un yıkıntıları üzerine kurulan Kadima'ya Şaron'la birlikte katılan hiçbir liderin büyük popülaritesi yok. Bu durum Likud lideri Binyamin Netanyahu'nun işine yarayabilir. Fakat Netenyahu da Filistin devletine ve Gazze'den çekilmeye karşı çıkıyor ve birçok İsrailli seçmen tarafından fazla şahin bulunuyor.''

''Sonuçta Olmert, Şaron'a alternatif güvenilir bir lider olarak ortaya çıkamazsa işgalin devam etmesi ve soruna müzakereler yoluyla çözüm bulunması seçenekleriyle karşı karşıya olan İsrail halkı arasındaki kutuplaşma artacak.''

Tarih Şaron'u nasıl değerlendirecek?

İngiliz Independent gazetesinin Orta Doğu muhabiri Robert Fisk ise, Şaron için şunları yazıyor:

"İsrail Başbakanı, 20'nci yüyzılın en şok edici savaş suçlarından birinin sorumlusu olan acımasız bir komutandı. ABD Başkanı George Bush, Ariel Şaron'u bir barış adamı olarak niteleyor. Ama Sabra ve Şatila mülteci kamplarında dökülen kan, Yahudilerin vicdanına çalınmış bir leke gibi duruyor. Siyasi yaşamı biten, hasta yatağındaki Şaron'u tarih nasıl yargılayacak?"

Almanya'da yayımlanan SueddeutscheZeitung, Şaron'un hastalığı sonrası İsrail'i büyük bir belirsizliğin beklediği görüşünde. Gazetenin yorumu şöyle:

''İsrail, çok iyi işleyen bir demokrasiye sahip olmasına ve ülkede kuvvetler ayrılığının kesin hatlarla belirlenmiş olmasına karşın, önümüzdeki aylara siyasi belirsizlik damgasını vuracak. Filistinli militanlar, bu durumu saldırılarını yoğunlaştıracakları bir fırsat olarak kullanacaktır. Bu yüzden işgal topraklarında sükunet beklememek gerek."

Fransa'da yayımlanan LeMonde ise manşetinde İsrail'in büyük bir siyasi çalkantıyla karşı karşıya olduğunu belirtiyor:

"Bir anda korucuyucusunu kaybeden İsrail siyasi sistemi istikrarsızlığa sürüklenecek."

Alman FrankfurterAllgemeineZeitung ise İsrail'in sorunsuz işleyen bir demokratik sistemi olduğunu belirtiyor:

''Bu sistem geçmişte yaşanan zorlukların aşılmasını sağladı. Fakat asıl daha önemlisi, Orta Doğu sorununun geleceği... Barış sürecinin nasıl seyredeceğini kestirmek gerçekten güç.''

Macaristan'da yayımlanan NepsZabadSag gazetesi ise, İsrail'de demokratik sistemin yeni belirsizliği başarıyla göğüslemesi konusunda şüphe belirtiyor:

''Kritik zamanlarda İsrail demokrasisinin arkasında parlemento desteği olan güçlü bir başbakana ihtiyacı var. Ama ufukta böyle bir kimse görünmüyor. Filistinlilerin bağımsızlığı ise Gazze'nin duvarları arasında sıkışıp kalacak.''

Kuş gribinde paniğe gerek yok

İsrail ve Orta Doğu sorununun geleceğine ilişkin yorumlardan Türkiye'deki kuş gribi ölümleriyle ilgili olarak Avrupa gazetelerinde yer alan yazılara geçiyoruz.

Almanya'da yayımlanan DieWelt, Türkiye'deki ölümlerin Avrupalıları paniğe sürüklememesi gerektiğini belirtiyor:

''Doğu Asya dışında kuş gribinden ilk ölümler Türkiye'de görüldü. Kuş gribi salgını tehdidi sonunda buraya geldi. Ama paniğe kapılmaya gerek yok. Bu ölümler, yoksul ve cahil insanların yardıma ihtiyacı olduğunu gösteriyor. Onlara yardım edersek kendimizi de korumuş oluruz."

Başka bir Alman gazetesi DieTageszeitung da Türkiye'deki ölümleri yoksulluk ve cahilliğe bağlıyor:

''Bu insanlar, içiçe yaşadıkları tavuklarının böyle ölümcül bir tehlike arzettiğini bilemezlerdi. Birçok kişi verilen tazminatlar piyasa değerinin çok altında kaldığı için hayvanlarının itlaf edilmesine razı değil."

Die Tageszeitung, salgın riskinin ortadan kaldırılması için aşılamanın ve halkın bilgilendirilmesinin önemine dikkat çekiyor.

Guardian gazetesine göre Dünya Sağlık Örgütü, Türkiye'deki ölümlerden sonra küresel bir kuş gribi salgını yaşanabileceğine ilişkin yorumların abartılı olduğunu duyuruyor.

Örgüt sözcüsü, ölümlerin hastalığın insandan insana geçmesiyle değil, hayvanlarla doğrudan temas edilmesinden kaynaklandığını söylüyor.

Times gazetesi ise ölümlerde Türk yetkililerin ihmalinin söz konusu olduğunu öne sürüyor:

''Risk belirgin olmasına karşın Türk yetkililer, hastalığın insanlara geçmesini önleyemediler.''

İçki ve siyaset

İngiltere gazetelerinin tümünde ülkede üçüncü büyük parti durumundaki Liberal Demokratlar'ın lideri Charles Kennedy'nin alkol sorunu olduğunu itiraf etmesi manşetlerde yer alıyor.

Guardian gazetesi, aylardır alkol bağımlılığı olmadığını öne süren Kennedy'nin dün tedavi gördüğünü itiraf ettiğini aktarıyor. Gazetenin yorumu şöyle:

''Kennedy, bu itirafı yaparken parti içindeki rakiplerine meydan okudu ve seçim çağrısı yaptı. Mayıs ayındaki yerel seçimler öncesinde partide liderlik yarışı olup olmayacağı belli değil. Ama Kennedy'nin hem kendisine hem de partisine zarar vermeden gitmesi gerekiyor."

ABD'nin 'değişen' çizgisi

Son olarak FinancilalTimes gazetesi ise, Amerika Birlişik Devletleri'nin dış politikasında önümüzdeki aylarda belirgin bir çizgi değişikliği olacağını belirtiyor. Haberde özetle şöyle deniyor:

''Beyaz Saray dört yıl aradan sonra Ulusal Güvenlik Stratejisi'ni yeniden değerlendiriyor. Bu konudaki çalışmaların sonuçlarının önümüzdeki ay açıklanması bekleniyor. Amerikan Ulusal Güvenlik Konseyi dış politikadaki olası değişiklikler konusunda bilgi vermiyor. Ancak gözlemciler yeni Amerikan dış politikasının sorunlu devletlerle kavgadan çok, zayıf ülkelerin sorunlarının çözümüne odaklanacağını tahmin ediyorlar.''