Uluslararası bir gazeteci topluluğu önünde gerçekleştirilen deneme, reaktörün çalıştırılıp kurşundan yapılmış çubukların yerleştirilmesini içeriyor.

Normalde zenginleştirilmiş uranyum çubuklarının konulması gerekiyor. Deneme aşamasında nükleer olmayan bir madde kullanıldı.

İran hükümeti, Rusların inşa ettiği Buşehr santralinin enerji amaçlı barışçıl bir proje olduğunu söylüyor.

Ancak ABD yönetiminin başını çektiği Batılı ülkeler İran'ın asıl hedefinin nükleer silah olduğundan şüphe ediyorlar.

İranlı yetkililer Buşehr tesisinin bu yıl ilerleyen aylarda enerji üretimine geçmesini beklediklerini söylüyor.

Buşehr'deki deneme, İran'ın nükleer faaliyetlerinde önemli bir köşe taşı olarak görülüyor.

Önümüzdeki aylarda Buşehr santrali tam kapsamlı çalışmaya başladıktan sonra, İran'ın Rusya'da yeni reaktörler alması olasılığı var.

Muhabirler, en azından Moskova'nın ümidinin bu olduğunu söylüyorlar.

Buşehr'deki deneme ve tesisin ileride tam kapsamlı işletmeye geçmesi, İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi arasındaki uranyum zenginleştirme tartışmasını doğrudan ilgilendirmiyor.

Buşehr reaktörünün nükleer yakıtını Rusya temin edecek, ve yeniden işleme için de tekrar Rusya'ya götürülecek.

Fakat gözlemciler Buşehr tesisinde gelinen bu aşamayı Batı'nın Tahran üzerindeki baskı gücünün kısmen azalması şeklinde yorumluyor.

Son yıllarda Washington ve Avrupa Birliği hükümetleri Rus yetklilerden ısrarla Buşehr projesini geciktirmesini talep ediyordu.

Reaktörün tamamlanması inşa sürecinde kayda değer bir gecikmeye de uğradı.

Ancak bu gecikmenin siyasi olduğu kadar, İran ile Rusya arasındaki sözleşme anlaşmazlıkları ve mali sıkıntılar gibi konulardan da kaynaklandığı düşünülüyor.

İran'ın kendi olanaklarıyla uranyum zenginleştirme çabaları bu gelişmelere koşut olarak sürüyor.

Bu konu halen ABD yönetimi önünde duran belli başlı dış siyaset sorunlarından biri.