İmar için öngörülenden 25 kat fazla para harcandı

Özel müfettiş Stuart Bowen, harcamalardaki büyük israfı asayiş ortamı sağlanamaması ve izlenecek yol konusunda alınan kararlarda köklü değişiklikler yapılmasına bağlıyor.

Bowen, sahteciliğin ise sorunun 'nispeten ufak' bir bölümünü oluşturduğunu söyledi.

Bowen'ın raporu, Irak'taki yeniden yapılandırma faaliyetlerini denetlemek üzere kurulan Kongre komisyonunun ilk birleşimi dolayısıyla hazırlanmıştı.

ABD 2003 yılında işgal ettiği Irak'ın imarına ve Irak ordusunun eğitimine 51 milyar dolar harcadı.

İşgal öncesi yetkililer, yeniden imar programının 2 milyar 400 bin dolar tutacağını öngörmüştü.

Kongre'ye bilgi veren Irak'ın İmarından Sorumlu Özel Müfettiş Bowen, Amerika Birleşik Devletleri'nin, imar programının sürekli değişen ihtiyaçları konusunda hazırlıksız ve bunlar karşısında müdahale becerisinden yoksun olduğunu söyledi.

Bowen, son altı yılın 'az zamanda çok şey öğrenilen' bir dönem olduğunu belirtti.

Bowen, ABD'nin Irak'taki harcamalarını denetlemeye beş yıl önce başlamıştı. Hazırladığı rapor da ekibinin bu süre içinde aldığı dersleri ortaya koymaya yönelik.

Özel Müfettiş raporunda, 2004'te görevi ilk kabul ettiği dönemde, dönemin savunma bakanı Donald Rumsfeld'in kendisine "Neden görevi kabul ettin? Bu yapılması imkansız bir iş."dediğini aktarıyor.

Bowen, Irak'ta yapılan hataların Afganistan'da tekrarlanıyor olmasından endişe duyduğunu dile getirdi.

Bowen, Washington Post gazetesine verdiği mülakatta yapısal sorunları ele alıp bunu çabucak Afganistan'a uygulamak gibi bir şey için çok geç kalındığından yakındı.

Bowen'ın Afganistan için ABD Başkanı Barack Obama'ya tavsiyesi ise, satın alma ve ihale uygulamaları için her alanda farklı kural dizileri oluşturmaktan kaçınıp, "herkesi bağlayacak tek bir kurallar grubu" ortaya koymak.

ABD, Afganistan'daki imar faaliyetlerine de 30 milyar doları aşkın para ayırmış durumda.

Ancak Kongre'ye bilgi veren müfettişler buradaki çalışmalarda da benzer sorunlar yaşanabileceği uyarısında bulundular.

Bowen'ın yardımcısı Ginger Cruz, bir projeye para dökmeye başlamadan önce, "Afganistan'da ne yapmayı hedeflediğimizi tam olarak bilip tanımlamak gerekiyor" dedi.

Cruz, paranın bir kara deliğe gitmemesi için de nerede durulacağının belirlenmesi gerektiğini savundu.

ABD savunma bakanlığı müfettişlerinden Thomas Gimble'ın verdiği bilgiye göre, Irak, Afganistan ve Kuveyt'teki faaliyetlerle ilgili olarak, rüşvet, çıkar çatışması, ayıplı mal, ihalede usülsüzlük, hırsızlık gibi suçlamalarla halen devam eden 154 soruşturma bulunuyor.

Yapacağı incelemelerde suç unsuru bulursa bunları yargıya intikal ettirme yetkisi bulunan komisyon, yapacağı incelemeler ardından 1 Mayıs'ta bir ara rapor yayımlayacak.

Komisyonun çalışmalarını 2010 yazında tamamlaması hedefleniyor.