UNESCO tarafından yayınlanan bir raporda, kaynakların korunması için daha etkili önlemler alınması ve gıda üretiminde yerelleşme gibi daha sürdürelebilir üretim biçimleri önerildi.

Piriniç, buğday ve soya gibi temel gıda ürünlerinin fiyatlarının rekor düzeyde arttığı son birkaç haftada, Haiti, Mısır, Filipinler ve bazı Batı Afrika ülkelerinde isyanlar çıktı.

Birleşmiş Milletler'e göre fiyat artışının temel sebepleri; Hindistan ve Çin'in artan gıda ürünleri talebi, tarım alanlarının giderek artan bir biçimde biyoyakıt üretimine ayrılması ve yüksele petrol fiyatları.

Öte yandan iç pazardaki talebi karşılamak üzere temel gıda ürünlerinin ihracatını durduran ülkeler kervanına Endonezya da katıldı.

Kısa süre önce de Vietnam böyle bir karar almıştı.

Böylece Tayland dışında, bölgenin tüm büyük temel gıda ürünleri ihracatçıları, yasak kararı almış oldu.

Dünyanın bu alandaki en büyük ihracatçısı Filipinler de ise, stokçulara yönelik cezalar sertleştirildi.

Filipinler hükümeti ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri'nden gıda yardımı talebinde bulundu.

ABD'den acil gıda yardımı

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George Bush, artan gıda fiyatlarından olumsuz etkilenen ülkelere acil yardımda kullanılmak üzere 200 milyon dolarlık bir fon tahsis etti.

Fon kapsamındaki yardımlar, ABD Uluslararası Kalkınma Dairesi üzerinden yapılacak.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, bu girişimin amacı 'Afrika'da ve dünyanın diğer bölgelerinde gıda sıkıntısının azaltılmasına yardımcı olmak' şeklinde ifade edildi.

ABD 2007'de, çeşitli ülkelere yaklaşık 2 milyar 100 milyon dolar gıda yardımı yapmıştı.

Amerika Birleşik Devletleri'nin son girişimi ise IMF ve Dünya Bankası başkanlarıyla Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin uyarılarını izliyor.

IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn dünyada yüz binlerce kişinin açlık riskiyle yüzyüze olduğunu söylemişti.

Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellick de gıda fiyatlarının hızla artması karşısında derhal harekete geçilmesini istemişti.

Robert Zoellick artan gıda fiyatlarının 100 milyon kişiyi daha yoksulluğa itebileceği uyarısında bulunmuştu.

BM Genel Sekreteri Ban Ki-Moon da dünyanın birçok bölgesinde insanların açlıktan ölmelerinin önlenmesi için acil tedbirler alınması gerektiğini söylemişti.

Avrupa Birliği de Temmuz ayında uzun vadeli gıda güvenliği konusunda bir uluslararası konferans düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Katlanan fiyatlar

Dünyada geçtiğimiz yıl içinde buğday fiyatları yüzde 130, pirinç fiyatları yüzde 70'ten fazla yükseldi.

Dünya Bankası rakamlarına göre temel gıda maddesi durumundaki bu ürünlerde yaşanan artış, genel olarak gıda fiyatlarının da son üç yılda yüzde 83 yükselmesine yol açtı.

Fiyatlardaki yükselme talepteki artışa, bazı ülkelerde hasada zarar veren olumsuz hava koşullarına ve geniş tarım alanlarının ulaşımda yakıt olarak kullanılan ürünlerin ekimine ayrılmasına bağlanıyor.

GIDA FİYATLARINDA ARTIŞ Buğday: Yüzde 130 Soya: Yüzde 87 Pirinç: Yüzde 74 Mısır: Yüzde 31 Mart 2007-2008 arasındaki değişim Kaynak: Bloomberg

Uzmanlar fiyatların yüksek seyretmesinin birçok ülkede sosyal ve siyasi çalkantıları da beraberinde getirebileceği uyarısı yapıyor.

Son dönemde Haiti, Filipinler ve Mısır'da "gıda isyanları" görüldü.

Mısır, Fildişi Sahili, Etiyopya, Filipinler ve Endonezya'da yüksek gıda fiyatları aleyhinde gösteriler düzenlendi.

Haiti'de ise bu gösteriler şiddete dönüştü; beş kişinin öldüğü olaylar ardından hükümet düştü.

Pirinç üretiminde başlıca ülkeler olan Hindistan, Çin, Vietnam ve Mısır artık ürünlerine ihracat yasakları uyguluyor.

Bu durum ithalatçı olan Bangladeş, Filipinler ve Afganistan'a olumsuz yansıyor.