Merkez Bankası Başkanı Ben Bernanke durgunluğu engellemeye çalışıyor.

Merkez Bankası kurulunun dün gece telefonla yaptığı olağanüstü toplantıdan sonra faizler 0,75 puan kesilerek yüzde 3,5'e indi.

Banka bundan önce 0,75 puanlık son kesintiyi Ağustos 1982'de, yani neredeyse 26 yıl önce yapmıştı.

Amaç dünya piyasalarına güven vermek ve ucuz kredi sağlayarak durgunluğa giriş işaretleri veren Amerikan ekonomisini canlandırmak.

Karar ABD ekonomisinde durgunluk kaygıları yüzünden son iki günde Asya ve Avrupa borsalarında yaşanan büyük çalkantıları izliyor.

Piyasalarda neler oluyor? Tıklayın

ABD piyasaları ise dün resmi tatil olduğundan büyük düşüşlerden kurtulmuştu.

Bugün faiz indirimi kararından kısa süre sonra açılan New York piyasasında Dow Jones endeksi ilk dakikalarda yüzde 3 değer kaybetti; daha sonra toparlanmaya başladı.

Dow Jones ilk seansın sonlarına doğru yüzde 1 düşmüştü.

Sürpriz oldu

Amerikan Merkez Bankası aslında faizler konusunu gelecek haftaki olağan toplantısında değerlendirecekti.

Ancak dünya piyasalarında dünden beri görülen panik ve Amerikan piyasalarında geçen hafta yaşanan düşüşler yüzünden erken harekete geçtiği sanılıyor.

Amerikan Merkez Bankası bu tür gündem dışı kesintileri son olarak 11 Eylül saldırılarından hemen sonra 17 Eylül 2001'de ve "dotcom balonu" diye de adlandırılan internet şirketlerinin çöküşünden hemen önce, 3 Ocak 2001'de yapmıştı.

Banka büyük bir risk alıyor. Eğer bu adım işe yaramazsa insanlar ellerinde hiçbir koz kalmadığını düşünecek. BBC ekonomi muhabiri Robert Peston

Karar bugünü de büyük düşüşlerle tamamlayan Asya borsalarının kapanışından sonra geldi -- ancak halen işlemde olan Avrupa borsaları hemen yükselişe geçti.

Fakat bazı uzmanlar kararın uzun vadeli etkisine şüpheyle yaklaşıyor.

Bu uzmanlar halen süren konut kredisi ve kredi sıkıntısı krizleriyle sarsılan Amerikan ekonomisini faiz indiriminin de toparlayamayacağı endişesini dile getiriyor.

Banka son aylarda sürekli kesinti eğilimindeydi ancak bu kesintiler genelde 0,25 ya da 0,50 puan oluyordu.

BBC'nin ekonomi muhabiri 0,75 puanlık bu görülmedik kesintinin, Amerikan Merkez Bankası'ndaki ekonomik büyüme kaygılarının boyutunu gözler önüne serdiğini söylüyor.

Muhabirimiz Robert Peston'a göre "Banka büyük bir risk alıyor. Eğer bu adım işe yaramazsa insanlar ellerinde hiçbir koz kalmadığını düşünecek."

'Paniğe kapıldılar'

Yatırım bankası Oppenheimer'in Baş Yatırım Stratejisti Michael Metz ise Amerikan Merkez Bankası'nın paniğe kapıldığı görüşünde.

Michael Metz "Benim görüşüme göre 2. Dünya Savaşı sonrasının en büyük resesyonunu durdurmaya ne yazık ki güçleri yetmeyecek" diye konuştu.

Amerikan Merkez Bankası kararının gerekçelerini açıklarken ellerine ulaşan verilerin konut fiyatlarındaki düşüşün sürdüğünü, işsizliğinse arttığını gösterdiğini söyledi.

ABD Başkanı George Bush da geçen Cuma günü ekonomiyi canlandırmak için 145 milyar dolarlık vergi indirimi paketi açıklamıştı.

Ancak bu paket dünya piyasalarına güven vermeye yetmedi.