ABD-Hindistan anlaşmasına askeri tesisler dahil değil

Amerikan Dışişleri Bakanı Condoleeza Rice, yayınlanan ortak açıklamada Hindistan ve ülkesinin bu anlaşmayla tarihi bir dönüm noktasına ulaştığını söyledi.

Anlaşma, 1974'te ilk nükleer denemesini yapan Hindistan'ın ilk kez Amerika Birleşik Devletleri'nden nükleer yakıt ve malzeme alabilmesini sağlayacak.

Bunun karşılığında da Hindistan sivil amaçlı nükleer reaktörlerini uluslararası denetime açacak.

Askeri tesislerse anlaşma kapsamının dışında kalıyor.

Anlaşmanın, gelişen Hint ekonomisinin artan enerji ihtiyacını, çevreyi kirleten termo elektrik santralleri inşa etmeden karşılamasını sağlaması umuluyor.

İki gün önce Hint kabinesi tarafından onaylanan anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için, Amerikan Kongresi ve nükleer yakıt tedarikçisi ülkelerden oluşan 44 üyeli uluslararası gruptan onay alması gerekiyor.

Hindistan'ın 30 yılı aşkın süredir karşı karşıya olduğu nükleer tecrit ortamını kıran ilke anlaşması taraflarca onaylanmıştı.

Ancak ayrıntılar konusundaki uzun müzakereler o zamandan bu yana devam ediyordu.

Anlaşmanın yankıları

Anlaşmayı eleştirenler, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması'na taraf olmayan ve nükleer silah sahibi olduğu bilinen Hindistan ile bu şekilde işbirliğine gidilmesinin, diğer ülkeleri de silah geliştirmeye teşvik edebileceğini öne sürüyorlar.

ABD daha önce nükleer silahsızlanma antlaşmasını imzalamadığı gerekçesiyle Hindistan ile nükleer işbirliğini reddetmişti.

BBC uzmanları, Bush yönetiminin Çin'in siyasi ağırlığını dengelemek için Hindistan ile daha fazla yakınlaşmak istediğini söylüyor.

Bazı gözlemciler, ABD'nin bu anlaşmayla İran'ın nükleer programına karşı çıkma konusunda elini zayıflattığını söylüyor.

ABD Hindistan'ın ilk nükleer denemesinin ardından 30 yıl kadar süreyle bu ülkeye yaptırım uygulamıştı.

Hindistan'ın faaliyette olan 14 reaktöründe ülke enerjisinin yaklaşık yüzde üçü üretiliyor.

Halen dokuz reaktör de inşa halinde.