Anlaşma hem ABD hem de Hindistan'da tepkilere hedef oldu

Anlaşma, Kongre'de hem Temsilciler Meclisi hem de Senato tarafından geçen haftalarda onaylanmıştı.

Anlaşmaya göre, Hindistan sivil amaçlı bazı tesislerini denetime açması karşılığında hem yakıt desteği alacak hem de ABD'nin teknolojik bilgi ve imkanlarından faydalanacak.

Delhi yönetimi, nükleer silah denemesi yapmayacağı yolunda da güvence verecek.

Bush, imza töreninde Hindistan'ın bundan böyle uluslararası ilkeler doğrultusunda faaliyet gsöetereceğini belirterek anlaşmanın tüm dünya için önemli bir kazanım olduğundan söz etti.

Anlaşma Hindistan'ın sadece 14 sivil nükleer tesisini kapsıyor. Sekiz askeri tesiste ise herhangi bir denetim öngörülmüyor.

Anlaşma Washington yönetiminin 30 yıldır uygulayageldiği, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşmasına taraf olmayan ülkelerle nükleer işbirliği yapmama politikasından geri adım anlamına geliyor.

Anlaşmaya ABD içinde, ''çifte standart'' uygulanması olarak yorumlanıp ''nükleer programa sahip ülkelere yanlış mesaj göndereceği'' gerekçesiyle karşı çıkanlar var.

Hindistan'da tepkiler

Hindistan parlamentosunun hem sol hem de sağ kanatları da anlaşmadan memnun değil.

İktidardaki Kongre partisine yönelik eleştiriler hem komünist hükümet ortaklarından hem de sağ kanat muhalefetten geliyor.

Eleştiriler, Başbakan Manmohan Singh'in anlaşmayla Hindistan'ın nükleer özerkliğinden vazgeçtiği savı üzerine odaklanıyor.

Anlaşmanın en çok tartışma yaratan unsurlarından birinin Delhi'nin İran'ın nükleer programı konusunda kuşatılmasını sağlamak için bağlayıcı olmasa da işbirliği taahhüdünde bulunması.

Muhalefet liderlerinden LK Advani, Washington'un asıl amacının Hindistan'ın nükleer programını sınırlamak, geriye götürmek ve nihayet sökmek olduğunu öne sürdü.

Hindistan ilk nükleer denemesini 1974'te yapmış, 1998'deki son denemeden bu yana başka bir adım atılmamıştı.

Şu aşamada muhalefetin anlaşmanın parlamentodan geçmesini önleme olanakları yok.

Başkan Bush'un onaylaması ardından taraflar ikili görüşmelerle detayları ele alacak, sonunda da hükümet anlaşmayı onaylaması için parlamentoya sunacak.