UAEK Denetçileri ilk incelemelerden tatminkar ayrıldı

Öte yandan denetçiler, tesislerin nasıl denetleneceği konusunda Kuzey Koreli yetkililerle bir 'anlayış birliği' sağlandığını da duyurdular.

Japon medyasında çıkan haberlere göre, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) heyeti, Pyongyang'a döndükten sonra yaptığı açıklamada, Kuzey Kore'nin kapatma sözü verdiği Yongbyon nükleer tesislerinin hala faaliyette olduğunu belirtti.

Başketin yüz kilometre kadar kuzeyinde, uçaksavar mevzileriyle çevrili çok sıkı bir koruma altında bir bölgenin içinde bulunana Yongbyon nükleer tesisleri, Kuzey Kore'yle yapılan silahsızlanma anlaşmasının odak noktası.

UAEK Denetçilerinin 2002 Aralık'ında Kuzey Kore'den dınırdışı edilmelerinin hemen ardından Yongbyon santrali faaliyete geçirilmişti.

Kuzey Kore, uluslararası yardımlar sağlanması karşılığında nükleer tesislerin kapatılmasını kabul etmişti.

Kuzey Kore'nin halen 12 nükleer cihaz üretmeye yetecek düzeyde plütonyuma sahip olduğu tahmin ediliyor.

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) heyetinin başkanı Olli Heinonen, Japon Kyodo Haber Ajansına verdiği demeçte, "görmek istediğimiz herşeyi gördük. Ben, yaptığımız incelemeden memnunum. Kuzey Kore de son derece büyük bir işbirliği gösterdi." dedi.

Kuzey Kore yönetimi, Şubat ayında varılan anlaşma çerçevesinde nükleer tesislerin kapatılmasıyla ilgili ayrıntıları görüşmek üzere dört denetçiden oluşan UAEK heyetini ülkeye davet etmişti.

Bu konuda anlaşma sağlandıktan sonra Örgütün, nükleer tesislerin kapatılması aşamalarını denetlemek üzere yeni bir inceleme heyetini Kuzey Kore'ye göndermesi bekleniyor.

Olli Heinonen, Kuzey Kore'deki nükleer silahsızlanma süreci sırasında beş tesisin kapatılacağını tahmin ediyor.

Kritik dönem

Önümüzeki birkaç hafta, Kuzey Kore'nin nükleer silahsızlanma yükümlülüklerine ne ölçüde uyduğunu belirlemek bakımdan büyük önem taşıyor.

Kuzey Kore'yle geçen Şubat ayında nükleer silahsızlanma anlaşmasına varılmıştı. Ancak anlaşmanın uygulanması, Amerikan yaptırımları çerçevesinde Makao'daki bir bankada bulunan Kuzey Kore hesaplarının dondurulması üzerine gerçekleştirilemiyordu.

Kuzey Kore, Makao'daki hesaplarını kullanmasına olanak tanınıncaya dek, nükleer silahsızlanma anlaşması konusunda ilerlemeye yanaşmadı.

Kuzey Kore yönetimi pazartesi günü, 25 milyon dolar düzetindeki fonlarına ulaştığını açıklamış, ana nükleer santrali Yongbyon'un kapatılması için işlemlere başlayacağını duyurmuştu.

ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Kuzey Kore'nin nükleer silahlardan arındırılması konusunda hızla gelişme kaydedileceğini umduğunu belirtti.