|
'Kuzey Kore örneği' gerçekçi mi? | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Amerika Birleşik Devletleri, Kuzey Kore ile nükleer pazarlıklara yanında beş diğer ülkeyle birlikte girdi.
Şimdi bunun ardından Kuzey Kore'nin başlattığı ikili görüşmelerin en zorlu anlaşmazlık konularında uzlaşı sağlayan bir platform olması umuluyor. Peki bu model İran'a da uygulanabilir mi? Amerikan yönetiminin en üst düzey diplomatlarından birine göre, bunun yanıtı ''Evet''. ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Nicholas Burns geçen ay düzenlediği bir basın toplantısında soruları yanıtlarken, Kuzey Kore'ye yaklaşımlarının İran diplomasisi için de bir örnek oluşturabileceğini doğruladı. Irak konusunda yakın zaman içinde yapılacak çok uluslu bir toplantıda, Amerika Birleşik Devletleri'nin İran ve Suriye ile aynı masaya oturacağını düşünecek olursak, Kuzey Kore ile benzerlikler biraz daha artıyor. Ve dahası da var: Geçen mayıs ayında Amerikan hükümeti, İran ve üç Avrupa Birliği ülkesi ile -İngiltere, Fransa ve Almanya ile- ortak görüşmelerde bulunmayı kabul etmiş ancak bunun için ''önce İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması'' şartını koymuştu. İran'ın cevabı, hiçbir ön koşulu kabul etmeyeceği şeklinde olmuştu. Tahran bir taviz vermedi ama teklif hala geçerli. Öyleyse bundan sonra atılabilecek adım ne olabilir? Bu noktada da Kuzey Kore örneği yol gösterebilir. Kuzey Kore ile yürütülen ''altılı görüşmelerde'' Amerika, pazarlık kurallarında daha esnek bir tavrı benimserken, bir yandan da Pyongyang hükümeti üzerinde baskıyı artırmış, mali yaptırımların etkisinden, ve Çin'in Kuzey Kore üzerindeki nüfuzundan faydalanmıştı. George Bush, şimdi İran üzerinde ekonomik baskıları artırmaya kararlı. Bu senaryoda Tahran'ı ikna eden arabulucu güç ise, Rusya olabilir. Rusya Federasyonu Başkanı Vladimir Putin'in İran'daki yeni reaktöre nükleer yakıt sağlamayı geçenlerde ertelettiğini duyurması, Çin'in Kuzey Kore ile pazarlıklarda üstlendiği role, İran konusunda ise belki Rusya'nın talip olduğu kuşkularını doğurdu. Amerika'nın bunda sonra İran'a nasıl bir sinyal göndereceği, ve İranlı yetkililerin de buna vereceği cevap, Kuzey Kore benzerliğinin ne dereceye kadar makul olduğuna biraz daha açıklık getirecek. |
İlgili haberler Kuzey Kore'den Baradey'e davet23 Şubat, 2007 | Haberler Kuzey ve Güney Kore masada15 Şubat, 2007 | Haberler K.Kore'den nükleer silaha veda13 Şubat, 2007 | Haberler | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||