Jonathan Marcus BBC Diplomasi muhabiri

	İran nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunu söylüyor

Gün geçmiyor ki, yeni bir hükümet, ya da sivil toplum kuruluşu, Washington'u bunun olası sonuçları konusunda uyarmasın.

Son uyarı, İngiltere merkezli bağımsız bir düşünce kuruluşu olan Oxford Araştırma Grubu'ndan geldi. Kuruluş, Amerikan ve İngiliz politikalarına eleştirel yaklaşımı ile tanınıyor.

"Hava Saldırıları İşe Yarar mı?" başlıklı raporda, bunun İran'ı nükleer programından vazgeçirmek bir yana, programın hızlanmasına neden olacak bir siyasî atmosfer yaratacağı savunuluyor.

İran Körfezi'ndeki Amerikan uçak gemisi sayısının ikiye çıktığı, yönetimin İran'a yönelik askeri harekat ihtimalini dışlamadığı bir dönemde, Oxford Araştırma Grubu'nun uyarısı doğru bir zamanlamaya sahip.

Öne çıkardıkları nokta, askerî havacılık uzmanlarının bir süredir dile getirdiği bir saptama.

Raporda İran'ın nükleer tesislerine yönelik bir hava saldırısının, sanıldığı gibi kısa sürede tamamlanamayacağı ve kapsamının da dar tutulmasının bir hayli güç olacağı vurgulanıyor.

Buna göre Amerika böyle bir işe kalkışırsa, çok sayıda hedefi vurmak zorunda kalacak; üstelik bundan sonuç alıp alamayacağı da meçhul. Özellikle de İran, Amerikan istihbaratının gözünden kaçmış gizli nükleer tesislere sahipse.

Oxford Araştırma Grubu'nun raporu, tüm bu saptamaları yapmakla beraber, askerî bir çalışma değil aslında. Tanınmış nükleer teknoloji uzmanı ve barış savunucusu Frank Barnaby tarafından hazırlanan rapor, daha çok olası bir harekatın sonrasında neler olabileceğine odaklanıyor.

Buna göre olası bir Amerikan harekatının gerekçesi; yani İran'ın nükleer programının yıllar boyu onarılamayacak bir darbe alacağı varsayımı yanlış. Tam tersine, 'böyle bir darbe alan İran, nükleer silah geliştirme yolunda daha da cesaretlenerek tüm riskleri göze alacaktır' deniyor. Böyle bir durumda Tahran'ın gerekli teknolojiye, birkaç ay içinde tekrar kavuşabileceği belirtiliyor.

Raporun bir başka çarpıcı bölümü de, Birleşmiş Milletler silah denetçilerinin eski başkanı Hans Blix'in kaleme aldığı önsöz. Blix burada, İran'ın şu anda yürüttüğü programın silah üretecek kapasiteye ulaşmasının birkaç yıl alabileceğini, dolayısıyla diplomasi için hâlâ vakit olduğunu söylüyor.