Sadık Zibakelam Tahran Üniversitesi, Uluslararası Siyaset Bölümü Öğretim Üyesi

	Ahmedinejad'ın arkası sandığı kadar sağlam mı?

Son haftalarda, siyasi yelpazenin her yakasından; soldan, reformculardan, eski cumhurbaşkanı Haşimi Rafsancani'den, etkili muhafazakar isimlerden, hatta müttefiği olan bazı sertlik yanlılarından bile eleştiriler geliyor.

2005 Temmuz'undaki seçim zaferinden bu yana, Ahmedinejad saldırgan bir tavır izliyordu.

Ülkenin nükleer programıyla ilgili müzakereleri yürüten yetkilileri, Avrupa ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu karşısında "Batılı güçlerin arzularına uymaya çalışan, zayıf bir tutum izledikleri" gerekçesiyle yerden yere vurdu.

Ayetullah Humeyni'ye öykünerek Amerikan halkına bir mesaj gönderdi, Amerikan halkını siyasetlerini gözden geçirmeye çağırdı; yüz yıldır gündemdeki Arap-İsrail anlaşmazlığına tek çözümün İsrail'in geleceği konusunda Yahudi ve Filistinliler arasında bir referanduma gitmekten geçtiğini savundu.

Ahmedinejad ayrıca, Yahudi soykırımı konusundaki tarihi gerçekleri sorguladı; yetkilileri bu konuda tartışma yaratan bir konferans düzenledi.

İran'ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hameney, bu noktalarda pek çok kez cumhurbaşkanının arkasında durdu.

Geçen yıl Ekim'e denk düşen Ramazan ayı sırasında, muhalif görüştekilerin "yoksullar için bu kadar çok çalışan bir cumhurbaşkanını eleştirirken, adalet ve dürüstlük ilkelerini gözetmesi gerektiğini" söyledi.

Ekonomi aksıyor

Kasım ayına dek, Ahmedinejad'ın yıldızı hâlâ yükselişteydi. Ancak ekonomi cephesinde işler çok iyi görünmüyordu.

	Seçmenin beklentisi yaşam standardının yükselmesi

Oysa, göreve geldiğinde, yoksulluk içinde yaşayan İranlılar için yaşam standardını yükseltme sözü vermişti. Oyunu ondan yana kullanan 17 milyon kişiden çoğu bunu istihdam yaratacağı, enflasyonu düşüreceği, yoksulluğu azaltacağı umuduyla yapmıştı.

Ancak enflasyon yükseldi, işsizlikte hiç bir azalma olmadı, ev fiyatları hızla arttı, zengin ve yoksul arasındaki uçurumun daralması yönünde hiçbir işaret görülmedi.

Bu performansa dair ilk şüpheler cumhurbaşkanının kendi saflarından ortaya çıktı. Milletvekillerine danışma hizmetleri sunan Meclis Araştırma Bürosu adlı etkili kuruluş Ahmedinejad'ı ülkenin petrol gelirlerinin girdiği özel fondan "fütursuzca ve fazla planlama yapmadan" harcama yapmakla suçladı.

Sertlik yanlılarının önde gelenlerinden biri olan, ekonomi uzmanı Ahmed Tevekküli, hükümeti rezervleri neredeyse dibine indirdiği gerekçesiyle eleştirdi.

Hükümet kanadının liderlerinden bir diğer kilit milletvekili de hükümeti "yön duygusundan yoksun olmakla" suçladı.

Ahmedinejad bu eleştirilere yanıt vermedi, yoluna bildiği gibi devam etti. İlk dönüm noktası ise Aralık ayının başlarında, belediye seçimleri sırasında yaşandı. Ülke, seçimde kazandığı zaferden bu yana ilk kez oy kullanıyordu.

Kampanyanın başlarında, herkes seçimin cumhurbaşkanının başını çektiği sertlik yanlıları ile reformcular arasında geçecek bir mücadele olacağını tahmin ediyordu.

Muhafazakarların bu seçimi kazanacağı, ya da en azından en fazla sandalyeyi elde edeceği düşünülüyordu.

Ancak kampanya ilerledikçe, muhafazakarlar safında ciddi bir bölünme ortaya çıktı. Nedeni açıktı: Kendisine fazla güvenen cumhurbaşkanı diğer muhafazakar gruplara aday listesi konusunda taviz verip uzlaşmaya yanaşmamıştı.

Bunun sonunda, pek çok İranlıyı da şaşırtan bir şekilde, muhafazakar kanat pek çok seçim bölgesinde yarışa iki ayrı listeyle girdi.

Özellikle Tahran ve diğer büyük kentlerde Ahmedinejad açısından sonuç felaket oldu.

Nükleer program gerginliği

Seçim yenilgisine Aralık ayında İran'a BM yaptırımları uygulanması kararı eklenince, eleştiriler iyice arttı. En çok hedef alınan noktalar, ekonomi yönetimi ve dış politikasıydı.

	İran nükleer faaliyetlerini sürdüreceğini bildiriyor

Dini lider, belki de bu eleştirilerin de etkisiyle neredeyse üç aydır cumhurbaşkanını kabul etmedi.

Ahmedinejad ise geçen hafta Birleşmiş Milletler'in İran'a nükleer programını kısıtlaması için tanıdığı iki aylık sürenin dolmasına dek muhaliflerine yanıt vermedi.

Kuzeydeki Gilan eyaletinin Reşt kentinde büyük bir kalabalığa hitap eden cumhurbaşkanı, ülkesinin nükleer programı konusundaki tavizsiz sözlerini sürdürdü. Pek çok kişi, söylemini yumuşatacağını sanıyordu. Ancak o, İran'ın Amerikan baskısına boyun eğmeyeceği şeklindeki tavrını yineledi.

Halk ülkenin nükleer programının arkasında durdukça, hükümetinin bu yolda ilerlemek için elindeki tüm imkânları seferber edeceğini söyledi.

Nükleer program konusunun zaten zayıflamış olan cumhurbaşkanının konumuna nasıl etki edeceğini kestirmek henüz güç. Kesin olan ise, bu konuda geri adım atmamaya kararlı olduğu.