Amerikalı yetkililere göre liderler İstanbul'da toplanabilir

Amerikan yönetiminden yetkililer, Nisan ayında bakanlar düzeyinde yapılabilecek ikinci bir toplantıya 'muhtemelen' İstanbul'un ev sahipliği edebileceğini söylüyorlar.

Bu görüş, New York Times ve Washington Post gibi Amerikan gazetelerinin yanı sıra, İngiliz Independent gazetesinde de dile getiriliyor.

Böyle bir toplantı için İstanbul'un düşünülmesi şaşırtıcı olmayabilir. Zira Türkiye hükümetinin hem bölge ülkeleri ile olumlu ilişkileri var hem de güvenlik anlamında gerek duyulacak ihtiyaçlar açısından tercih edilebilecek yönleri bulunuyor.

Ulaşım ve teknik imkânlar açısından avantajları bulunan İstanbul, son yıllarda pek çok kez BM, AGİT, NATO gibi uluslararası kuruluşların zirvelerine ve çok sayıda uluslararası konferansa ev sahipliği etti.

İlk aşama bile net değil

Ancak bu yönde planlamalar için henüz erken görünüyor. Çünkü ikinci bir toplantı için önce ilkinin yapılıp olumlu yönde sonuç vermesi gerekiyor.

Irak hükümeti bu ay büyükelçiler düzeyinde, Bağdat'ta yapılmasını düşündüğü bu ilk toplantı için bile henüz davet aşamasında.

Katılması düşünülen ülkelerden hiç biri daveti resmen kabul etmiş değil.

İran'ın en üst düzey yetkililerinden Ali Laricani, dün toplantıya, "Irak'ın çıkarları açısından faydalı olacaksa" katılacaklarını bildirmekle yetinmişti.

Suriye'den henüz bir açıklama gelmedi.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri'nin toplantıya katılmaya istekli olduğu belirtildi.

(İkili görüşme şeklinde) bir tartışma olması ihtimalini reddetmeyeceğim. Eminim çeşitli tartışmalar yapılacaktır, çeşitli gruplaşmalar olacaktır. Sean McCormack, ABD Dışişleri Sözcüsü

Mart ayında yapılacak toplantıya, önceki bölgesel konferanslardan farklı olarak, Suriye ve İran'ın aralarında olacağı bölge ülkelerinin yanı sıra, ilk kez ABD ve diğer BM üyeleri de davet edilecek.

Planlar gerçekleşirse, Washington yönetimi 'şer ekseni' oluşturduğunu savunduğu iki ülkenin temsilcileri ile aynı masaya oturmuş olacak.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, şu aşamada İran ya da Suriyeli temsilciler ile birebir görüşme planlamadıklarını söylemekle beraber, bu ihtimalin oluşabileceğini reddetmedi.

Aralık ayında Irak'ta durumun iyiye gitmesi için tavsiyeler içeren bir rapor yayımlayan Irak Çalışma Grubu, Bush yönetimine İran ve Suriye ile görüşülmesini önermişti.

Ancak Beyaz Saray, Kongre'deki her iki partinin saygın temsilcilerinin hazırladığı bu çağrıya yanıt vermemiş; aksine, İran ve Suriye'yi Irak'ta şiddeti körüklemekle suçlayan söylemini sertleştirmişti.

İlk toplantıya, İran, Suriye, Ürdün, Kuveyt, Mısır, Türkiye, Suudi Arabistan gibi bölge ülkelerinin yanı sıra, Arap Birliği ve İslam Konferansı Örgütü üyeleri ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin davet edilmesi düşünülüyor.

ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Nisan ayında ikinci bir toplantı yapılabileceğini, ilk toplantıda yer alan ülkelere G8 ülkelerinin de katılabileceğini söylemişti.