Irak'la Suriye arasındaki diplomatik ilişkiler 1982'de kopmuştu

Irak'la Suriye 20 yıl aradan sonra diplomatik ilişkilerini yeniden kurma kararı alırken, Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani İran lideri Mahmud Ahmedinecad'ın Tahran'a davetini kabul etti.

Irak'la Suriye'nin diplomatik ilişkilerini canlandırma kararı, Bağdat'ı ziyaret etmekte olan Suriye Dışişleri Bakanı Velid Muallim'in Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari'yle görüşmesi ardından açıklandı.

Irak bu gelişmenin Suriye sınırından ülkeye militan sızmalarını önlemeye yardımcı olmasını umuyor.

Şam ile Bağdat arasındaki ilişkiler, 1982'de Saddam Hüseyin yönetimi ve İran Irak savaşının başlaması ardından kopmuştu.

Pazar gününden bu yana Bağdat'ta bulunan Velid Muallim 2003 yılındaki işgalden sonra Irak'ı ziyaret eden en üst düzey Suriyeli yetkili.

Talabani Tahran'a gidiyor

Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin de, İran'dan aldığı daveti kabul ettiği bildirildi.

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın da İran'a gidebileceği yönünde duyumlar var.

Washington'da, Irak'ın geleceği için bu iki ülkenin de sürece dahil edilmesi yolunda Başkan Bush üzerindeki baskı da artıyor.

Ancak Şam ve Tahran, Beyaz Saray'ın elini uzatmasını beklemeden, inisiniyatif alıp, Irak ile kendileri konuşmaya karar vermiş gibi görünüyor.

BBC Arap dünyası uzmanı Magdi Abdelhadi, Irak'ta büyüyen güvenlik sorunu ve siyasi krizin çözümünde, ülkenin komşularının da rol alması zorunluluğunun, gerek Washington gerekse Arap dünyasında, giderek daha fazla destek bulduğunu aktarıyor.

	Zirve ikili ya da Esad'ın da katılımıyla üçlü olabilir

Suriyelilerin, Irak'taki Sünni isyancılara destek verdiklerine inanılıyor, İran için de Şii partiler ve milis güçleri ile ilgili olarak benzer iddialar var.

Tahran'ın da Şam'ın da, Irak'ta stratejik çıkarları bulunuyor.

Bağdat'taki hükümetin yapısını etkilemeye çalışma girişimleri de buradan kaynaklanıyor. Ancak Irak, daha geniş bir uluslararası gerilimin de parçası haline gelmiş durumda.

Bu gerilimin bir cephesinde Suriye ve İran, diğerinde ise Amerika Birleşik Devletleri ve müttefikleri yer alıyor.

Irak'ın istikrara kavuşmasına için yardımı kabul etmeleri durumunda, bu iki ülkenin de talepleri olacak. Irak'ın sorunlarının, bu uluslararası gerilim ile çakıştığı nokta da burası.

Suriye, Amerika'ya vereceği destek karşılığında, Washington'ın İsrail'e baskı uygulayarak işgal altındaki Golan Tepeleri'nden çekilmesini sağlamasını isteyebilir.

İran'ın vereceği desteğin bedeli ise daha ağır olabilir. Tahran'ın, nükleer faaliyetleri konusundaki baskılardan kurtulmak isteyeceği açık.

İran ve Suriye'nin Irak ile yakın temesa geçmeleri, bu satranç oyununda önce hamle yapıp, elini güçlendirme çabası olarak görülebilir.

Peki bu Tahran ve Şam'ın Irak konusunda attığı adımlar, Amerika Birleşik Devletleri'nde nasıl yankılandı?

Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, temkinli ve biraz şüpheci bir dil kullanıldı.

Irak'ın komşularıyla iyi ilişkiler kurmasından memnuniyet duyulacağı, ancak gerek İran gerekse Suriye'den, Irak'ta güvenliğin sağlanması adına daha somut adımlar beklendiğinin altı çizildi.